پروژه «نیمبوس» که در سال ۲۰۲۱ با قراردادی به ارزش حدود ۱.۲ میلیارد دلار میان دولت اسرائیل، گوگل کلاد و آمازون وبسرویسز (AWS) آغاز شد، اکنون به یکی از بحثبرانگیزترین پروژههای فناوری در سطح بینالمللی تبدیل شده است. آنچه در ابتدا به عنوان طرحی برای توسعه دولت الکترونیک و انتقال خدمات عمومی به فضای ابری معرفی شد، اکنون به بازوی دیجیتال ارتش و نهادهای امنیتی رژیم صهیونیستی بدل گشته است.
از دولت الکترونیک تا میدان نبرد
بر اساس اسناد رسمی، هدف اولیه پروژه نیمبوس ایجاد یک زیرساخت ابری ملی برای انتقال سامانههای دستگاههای دولتی، نهادهای عمومی و مجموعه دفاعی به فضای ابری بود. دو شرکت آمریکایی متعهد شدند مراکز داده اختصاصی را در داخل اسرائیل ایجاد کنند تا اطلاعات حساس بدون خروج از مرزها ذخیره و پردازش شود. با این حال، تحقیقات مجله معتبر WIRED نشان میدهد وزارت دفاع و ارتش اسرائیل از نخستین مراحل اجرای مناقصه در این پروژه حضور فعال داشتهاند.
بر اساس اسناد منتشرشده، وزارت دفاع و ارتش از طریق یک «بازار دیجیتال اختصاصی» به خدمات پروژه نیمبوس دسترسی دارند. در معرفی رسمی پروژه نیز این نهادها در کنار وزارت دارایی و واحد ملی سایبری، از بازیگران اصلی به شمار آمدهاند.
توان پردازشی فراتر از تصور
اهمیت پروژه نیمبوس برای ارتش اسرائیل بیش از هر چیز به توان پردازشی عظیم آن بازمیگردد. این زیرساخت مجموعهای از خدمات رایانش ابری، ذخیرهسازی داده، پایگاههای اطلاعاتی، پردازش کلانداده، یادگیری ماشین و ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی را در اختیار کاربران قرار میدهد.
اسناد آموزشی مربوط به این پروژه نشان میدهد که قابلیتهایی همچون تحلیل تصاویر، تشخیص چهره، ردیابی اشیا، پردازش ویدئو، تحلیل احساسات و پردازش حجم انبوه اطلاعات از جمله خدمات قابل ارائه در این بستر است. این قابلیتها امکان تحلیل سریع دادههای اطلاعاتی و تصویری را در مقیاسی وسیع فراهم میکنند.
بر اساس گزارش مجله TIME، گوگل در قالب پروژه نیمبوس یک «Landing Zone» یا محیط ابری اختصاصی برای وزارت دفاع اسرائیل ایجاد کرده است. این بستر امکان استقرار سامانهها و دادههای این وزارتخانه را بر روی زیرساخت ابری گوگل فراهم میکند. همچنین گوگل خدمات مشاورهای برای توسعه استفاده از این زیرساخت در بخش دفاعی ارائه میدهد.
جنگ غزه؛ نقطه عطف استفاده از نیمبوس
با آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، اهمیت پروژه نیمبوس بیش از گذشته آشکار شد. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داده است که ارتش اسرائیل برای پردازش حجم گسترده تصاویر پهپادی، تصاویر ماهوارهای، اطلاعات نظارتی، فایلهای صوتی و دادههای اطلاعاتی، استفاده از خدمات ابری و ابزارهای هوش مصنوعی شرکتهای فناوری آمریکایی را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.
این زیرساخت توان تحلیل اطلاعات و سرعت پردازش دادهها را در عملیات نظامی به میزان محسوسی ارتقا داده است. در یکی از همایشهای مرتبط با این پروژه، یکی از مقامهای ارشد سازمان ملی سایبری اسرائیل اعلام کرد که زیرساخت ابری نیمبوس در جریان جنگ نقش مهمی در پشتیبانی از عملیات نظامی ایفا کرده و «اتفاقات شگفتانگیزی در میدان نبرد به واسطه ابر عمومی نیمبوس رخ داده است».
اعتراض کارکنان گوگل و آمازون
همزمان با انتشار گزارشها درباره استفاده نهادهای دفاعی اسرائیل از پروژه نیمبوس، صدها نفر از کارکنان گوگل و آمازون نسبت به ادامه این همکاری اعتراض کردند. منتقدان معتقدند ارائه زیرساخت ابری و خدمات هوش مصنوعی به نهادهای نظامی و امنیتی اسرائیل میتواند در عملیات نظامی مورد استفاده قرار گیرد و این شرکتها را در نقض حقوق بشر سهیم میکند.
در مقابل، گوگل و آمازون همواره تأکید کردهاند خدمات ارائهشده در چارچوب سرویسهای تجاری رایانش ابری بوده و کاربردهای متنوعی در بخشهای غیرنظامی نیز دارد. با این حال، اسناد و گزارشهای متعدد نشان میدهد که مرز میان کاربردهای غیرنظامی و نظامی در این پروژه بیش از پیش کمرنگ شده است.
نتیجهگیری
پروژه نیمبوس دیگر تنها یک طرح برای توسعه دولت الکترونیک نیست. اسناد رسمی دولت اسرائیل و گزارشهای رسانههای معتبر بینالمللی نشان میدهد این پروژه به زیرساخت اصلی رایانش ابری دولت، وزارت دفاع و ارتش اسرائیل تبدیل شده است. با فراهم کردن توان پردازشی گسترده، ابزارهای هوش مصنوعی و امکان ذخیرهسازی و تحلیل حجم عظیمی از دادهها، نیمبوس نقشی کلیدی در پشتیبانی از فعالیتهای نهادهای امنیتی و دفاعی رژیم صهیونیستی ایفا میکند و این پرسش جدی را مطرح میسازد که غولهای فناوری جهان تا چه حد در قبال کاربردهای نظامی محصولات خود مسئول هستند.
نظرات (0)