گریه بر سالار شهیدان، امام حسین(ع)، در فرهنگ شیعه همواره یکی از برترین اعمال و عامل دریافت پاداش‌های فراوان معرفی شده است. با این حال، بسیاری از مومنان هنگام نماز، به‌ویژه در ایام سوگواری محرم و صفر، با این پرسش مواجه می‌شوند که اگر در حال رکوع یا سجود، به یاد مصائب کربلا اشک از چشمانشان جاری شود، آیا نمازشان باطل خواهد شد؟

این پرسش که بارها از سوی نمازگزاران از مراجع تقلید پرسیده شده، پاسخ‌های متفاوتی دارد. در متون فقهی، میان «بکاء» یعنی گریه واقعی و «تباکی» یعنی گریه‌نمایی و به‌گریه افتادن عمدی، تفاوت گذاشته می‌شود. همچنین میان گریه‌ای که از ترس خدا یا حزن بر مصیبت اولیای الهی نشئت می‌گیرد با گریه بر امور دنیوی، تفاوت قائل شده‌اند؛ چه آنکه گریه بر امور دنیوی می‌تواند نماز را از حالت خشوع و توجه به خدا خارج کند.

نظر مراجع تقلید درباره گریه حسینی در نماز

پاسخ فقها به این پرسش که «اگر در حال نماز بر مصائب امام حسین(ع) گریه کنیم، نماز باطل می‌شود؟» به شرح زیر است:

  • امام خمینی(ره) و آیت‌الله تبریزی: گریه بر سیدالشهدا از مصادیق گریه بر امور دنیوی به شمار نمی‌رود؛ بنابراین اشکالی ندارد.
  • امام خامنه‌ای(مدظله): درباره گریه همراه با صدا بر مصائب اهل بیت(ع) بنا بر احتیاط واجب باید ترک شود.
  • آیت‌الله بهجت(ره): بنا بر اظهر جایز است؛ چرا که محبت خدا و دوستی اولیای او موجب حزن و گریه بر مصائب آنان می‌شود.
  • آیت‌الله فاضل(ره): گریه بر حضرت سیدالشهدا و سایر ائمه(ع) برای امور دنیا نیست و اشکالی ندارد.
  • آیات عظام سیستانی و وحید: اگر گریه به امور آخرت بازگردد، جایز است.

جمع‌بندی

با توجه به دیدگاه‌های یادشده، عموم مراجع، گریه بر مصائب امام حسین(ع) را در نماز مبطل نمی‌دانند و آن را در زمره گریه بر امور دنیوی به حساب نمی‌آورند. البته بنا بر نظر برخی مراجع همچون امام خامنه‌ای، احتیاط واجب آن است که گریه همراه با صدا و به‌گونه‌ای که نظم نماز را برهم بزند، ترک شود. بنابراین مومنان می‌توانند با اطمینان خاطر، اشک عشق به اباعبدالله(ع) را در نماز، رحمتی برخاسته از محبت خداوند بدانند.