چهارمین دوره رویداد فرهنگی-آیینی «محرم شهر» در میدان آزادی تهران در حال برگزاری است و این رویداد میزبان شاعران و هنرمندان نامداری است که هر یک به نوبه خود به تبیین ابعاد مختلف فرهنگ عاشورایی میپردازند. یکی از چهرههای شاخص حاضر در این رویداد، قاسم صرافان، شاعر برجسته آیینی کشور بود که ضمن شعرخوانی برای حاضران، در گفتوگویی به بررسی جایگاه شعر و مداحی در تحولات اجتماعی و سیاسی پرداخت.
جنگ رمضان؛ نقطه عطفی برای شعر آیینی
صرافان با اشاره به حوادث اخیر منطقه که از آن به عنوان «جنگ رمضان» یاد میشود، گفت: شاید پیش از این تردیدهایی درباره میزان اثرگذاری شعر و محصولات فرهنگیِ مبتنی بر آن، از جمله مداحی و سرودهای انقلابی وجود داشت، اما وقایع اخیر به خوبی نشان داد که هنر شعر تا چه اندازه میتواند در ذهن و روح جامعه نفوذ کند و به یک رسانه تأثیرگذار تبدیل شود.
وی افزود: اکنون میبینیم که اشعار خوانده شده در تجمعات خیابانی و در قالب مداحیها و سرودهای حماسی، نه تنها بر دلها مینشیند، بلکه عملاً به عاملی برای حرکت و اقدام جمعی تبدیل شده است. این آثار توانستهاند جریانسازی کنند و به زبان گویای مردم در صحنههای حساس بدل شوند.
از کاغذ تا خیابان؛ مسیری که شعر را رسانه کرد
این شاعر آیینی در ادامه توضیح داد که تفاوت اساسی میان دوران گذشته و امروز در این است که شعر از دایره محدود کاغذ و دکلمه خارج شده و با ورود به قالبهای پرجاذبهای مانند مداحی و سرود، توانسته طیف گستردهتری از مخاطبان را در بر بگیرد. به گفته او، نمونههای موفقی مانند مداحیهای «بزن که خوب میزنی» و «باید برخاست» نشاندهنده این ظرفیت عظیم است.
صرافان تصریح کرد: «این مداحیها به تدریج ورد زبان مردم شد و همه آن را تکرار کردند. این یعنی شعر از یک پدیده صرفاً هنری به یک ابزار تأثیرگذار اجتماعی و سیاسی تبدیل شده است که میتواند افکار عمومی را جهت دهد.»
بینش عمیق رهبر شهید نسبت به ظرفیتهای شعر
قاسم صرافان در بخش دیگری از سخنان خود به درک عمیق و پیشبینانه رهبر شهید انقلاب نسبت به جایگاه شعر اشاره کرد و گفت: «نکته قابل تأمل اینجاست که رهبر شهید ما از سالها پیش بارها و بارها به درستی به اثرگذاری بالای شعر اشاره میکردند و امروز همه ما عینیت یافتن آن پیشبینیها را احساس میکنیم. این بینش عمیق نشاندهنده شناخت همهجانبه ایشان از ابزارهای فرهنگی و هنری تأثیرگذار بود.»
محرم شهر؛ پیوند هنر و اندیشه عاشورایی
صرافان در ادامه درباره رویداد «محرم شهر» نیز اظهار داشت: این رویداد در چهارمین سال برگزاری خود توانسته است فضایی مناسب برای حضور خانوادهها ایجاد کند و ترکیبی از هنر و اندیشه را به شهروندان ارائه دهد. یکی از نمادهای جذاب این دوره، کشتی بزرگی است که در میدان آزادی نصب شده و حاوی معانی عمیقی است که مهمترین آنها اشاره به «کشتی نجات» بودن امام حسین (ع) برای بشریت است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اجتماع مردمی در «محرم شهر» توانسته است مفاهیم والای مکتب عاشورایی را با زندگی روزمره مردم پیوند بزند و این دستاورد مهمی است که میتواند الگویی برای سایر رویدادهای فرهنگی-مذهبی کشور باشد.
نظرات (0)