شریفی یزدی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، در گفت‌وگویی به بررسی کارکردهای تربیتی و اجتماعی مراسم پیاده‌روی اربعین پرداخت و این آیین را نمونه‌ای از مناسک مذهبی جمعی معرفی کرد که ابعادی فراتر از یک مراسم دینی دارد.

مناسک جمعی؛ کنشی فراتر از عبادت

به گفته این جامعه‌شناس، بسیاری از مناسک مذهبی که به شکل جمعی برگزار می‌شوند، در عین حال یک کنش اجتماعی نیز به شمار می‌روند. او تأکید کرد: وقتی مردم از ملت‌ها و فرهنگ‌های گوناگون در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، شاهد شکل‌گیری اتحادی میان ملت‌های اسلامی هستیم؛ اتحادی که اهداف مشخصی را در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در سطح جهانی دنبال می‌کند.

وی پیاده‌روی اربعین و آیین حج را از جمله مناسکی دانست که قوت قلب انسان را افزایش می‌دهد و به افراد کمک می‌کند در بُعد اجتماعی، نگاه خود را جهانی‌تر کنند. به باور او، حضور در این اجتماعات بزرگ، دریچه‌های تازه‌ای از هم‌زیستی مسالمت‌آمیز و همکاری میان فرهنگ‌های مختلف را به روی زائران می‌گشاید.

اربعین؛ کلاس درس نسل‌های آینده

این استاد دانشگاه یکی از مهم‌ترین دستاوردهای اجتماعی اربعین را افزایش قدرت تحلیل و گسترش ارتباطات انسانی دانست. به گفته او، مواجهه با هزاران زائر از کشورها و قومیت‌های گوناگون، مهارت گفت‌وگو و درک متقابل را در افراد تقویت می‌کند.

شریفی یزدی در پایان، اربعین را «کلاس درس» برای انتقال ارزش‌ها، هنجارهای اجتماعی و دینی به نسل‌های بعد توصیف کرد؛ بستری که در آن مفاهیمی مانند ایثار، همدلی و آزادگی به‌صورت عملی و عینی به نسل جوان منتقل می‌شود و همبستگی و امید را در جامعه تقویت می‌کند.