ذبیح‌الله خدائیان، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، در نشستی با غلامرضا نوری وزیر جهاد کشاورزی و معاونان این وزارتخانه که در محل سازمان بازرسی برگزار شد، با تسلیت ایام رحلت پیامبر اکرم (ص) و شهادت امام رضا (ع)، از عملکرد مجموعه جهاد کشاورزی در تامین کالاهای اساسی قدردانی کرد.

وضعیت بازار؛ بدون کمبود جدی اما با چالش‌های پنهان

خدائیان با اشاره به شرایط سخت کشور در دوره تحریم و محاصره اقتصادی اظهار داشت که تاکنون بازار با کمبود جدی کالا مواجه نشده و این نتیجه تلاش وزارت جهاد کشاورزی و دستگاه‌های مرتبط است. وی با یادآوری اینکه عملکرد این وزارتخانه به‌طور مستقیم با معیشت مردم گره خورده، از همه دستگاه‌ها خواست در عمل به این وزارتخانه کمک کنند.

هشدارهای پیشین درباره فرایند واردات و سامانه ثبت سفارش

رئیس سازمان بازرسی با مرور هشدارهای این نهاد در سال‌های گذشته درباره فرایند واردات کالاهای اساسی و سامانه‌های وزارت جهاد کشاورزی گفت: پیش از اصلاح و آزادسازی نرخ ارز، مشکلاتی در فرآیند ثبت سفارش وجود داشت که در جلسات و مکاتبات متعدد به آن‌ها اشاره شده بود. وی از جمله مشکلات را طراحی سامانه ثبت سفارش دانست که عملاً امکان ثبت سفارش را در اختیار گروه محدودی از واردکنندگان قرار می‌داد و به نوعی انحصار ایجاد کرده بود.

به گفته خدائیان، در آن مقطع ثبت سفارش‌هایی انجام می‌شد که کالای آن‌ها در مهلت مقرر وارد کشور نمی‌شد و مواردی از «خالی‌فروشی» نیز در سامانه بازارگاه مشاهده شد؛ به این معنا که نهاده در سامانه ثبت شده بود، اما کشتی مربوط به آن حتی بارگیری و حرکت نکرده بود.

پشت‌فاکتوری و مشکلات دامداران و مرغداران

وی اضافه کرد: در مواردی به دلیل عرضه نشدن به‌موقع نهاده‌ها در سامانه، دامداران و مرغداران برای تامین نیاز خود ناگزیر به پرداخت‌های پشت‌فاکتوری می‌شدند که مشکلات متعددی ایجاد می‌کرد. این وضعیت در بازار برنج نیز تکرار شد؛ به‌گونه‌ای که برخی افراد با استفاده از ارز ترجیحی اقدام به واردات می‌کردند اما هزینه‌های اضافی خود را به قیمت نهایی کالا منتقل می‌کردند.

ادعای طلب ۴ میلیارد یورویی و ضرورت شفاف‌سازی

رئیس سازمان بازرسی کل کشور در بخش دیگری از سخنان خود به ادعای برخی تامین‌کنندگان کالاهای اساسی مبنی بر طلب حدود ۴ میلیارد یورویی از دولت اشاره کرد و گفت: بخشی از این مطالبات ممکن است صحیح باشد، اما باید به‌طور دقیق بررسی شود که ارزهای دریافتی در این موارد کجا هزینه شده است. وی بر انجام یک حسابرسی دقیق تاکید کرد تا مشخص شود کسانی که ادعای طلب دارند، با ارز دریافتی چه کرده‌اند و افزود: تا زمانی که این موضوع بررسی نشود، افراد خود را طلبکار می‌دانند، اما با ورود حسابرسی دقیق، واقعیت مشخص خواهد شد.

خدائیان همچنین به سوءاستفاده احتمالی از تفاوت نرخ ارز اشاره کرد: برخی واردکنندگان نهاده، ارز ترجیحی دریافت کرده بودند اما پیش از توزیع کالا، ارز ترجیحی حذف شد و آن‌ها نهاده واردشده را با نرخ ارز آزاد به فروش رساندند؛ مابه‌التفاوت قیمت ارز ترجیحی و آزاد باید از این افراد اخذ شود.

ذخایر راهبردی؛ هشدارهای پیش از جنگ ۱۲ روزه

یکی دیگر از محورهای مهم این نشست، وضعیت ذخایر راهبردی کشور بود. رئیس سازمان بازرسی کل کشور اظهار کرد: اگرچه کشور اقدام به واردات کالاهای اساسی می‌کند، اما هنوز به میزان ذخایر تعیین‌شده نرسیده‌ایم و باید این موضوع با جدیت دنبال شود. وی یادآور شد که این سازمان از تابستان قبل از جنگ ۱۲ روزه، هشدارهای متعددی درباره ضرورت حفظ و تقویت ذخایر راهبردی داده بود تا ذخایر اصلی کشور با مشکل مواجه نشود.

خدائیان در پایان بر لزوم پرداخت هرچه سریع‌تر مطالبات گندمکاران تاکید کرد.

واکنش وزیر جهاد کشاورزی

غلامرضا نوری نیز در این نشست با قدردانی از نظارت‌های سازمان بازرسی، پیشنهادهای این نهاد را کارشناسی و دقیق خواند و گفت که بخش قابل توجهی از آن‌ها اجرایی می‌شود. وی از رونق تولید سخن گفت و اعلام کرد: امسال برای نخستین‌بار از واردات گوشت مرغ بی‌نیاز می‌شویم و برای صادرات مرغ نیز آمادگی داریم.

وزیر جهاد کشاورزی با استقبال از هر پیشنهادی که در جهت شفاف‌سازی، جلوگیری از انحراف و رفع مفسده باشد، تصریح کرد: کارنامه دو ساله ما نشان می‌دهد مسیر خوبی طی شده، اما این مسیر پایان نیافته و همچنان جای کار زیادی وجود دارد. وی از توسعه سامانه‌ها و نظارت‌های برخط خبر داد و گفت با اصلاح فرایندها، به برقراری عدالت و رفع فساد و تبعیض کمک خواهیم کرد.