فصل برداشت برنج در مازندران به گرمترین مرحله خود رسیده است؛ روزهایی که تراکتورها و کامیونها در جادههای روستایی استان رفتوآمد میکنند و کشاورزان پس از ماهها انتظار، شلتوکهای خود را به واحدهای شالیکوبی میرسانند تا به برنج سفید تبدیل شود. اما این حلقه از زنجیره تولید، این بار زیر نگاه دقیقتر دستگاههای نظارتی قرار گرفته است.

نرخ جدید تبدیل شلتوک به برنج ابلاغ شد

در نخستین اقدام، نرخنامه مصوب خدمات تبدیل شلتوک به برنج به واحدهای شالیکوبی ابلاغ شده است. بر اساس ابلاغیه مدیرکل هماهنگی امور اقتصادی استانداری مازندران، نرخ خدمات تبدیل هر تن شلتوک به برنج سفید با احتساب بازدهی ۵۵ درصد، ۱۲ میلیون و ۹۴۵ هزار تومان تعیین شده و مبلغ ۸ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان نیز بهعنوان نرخ مبنای تبدیل هر تن شالی در نظر گرفته شده است.

علی کریمی، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی فریدونکنار، با اشاره به این ابلاغیه گفت: تعرفه اعلامشده تنها مربوط به عملیات تبدیل شلتوک به برنج است و هزینههای انبارداری، کارگری و سایر خدمات جانبی در این مبلغ لحاظ نشده و در صورت ارائه، تابع ضوابط و توافقات قانونی خواهد بود. وی از متصدیان واحدهای شالیکوبی خواسته است نرخ مصوب را دقیق رعایت کنند و از افزایش خودسرانه قیمت یا دریافت مبالغ خارج از تعرفه خودداری کنند.

پایش گسترده شالیکوبیها در شهرستانهای استان

مانور مشترک نظارت بر واحدهای شالیکوبی در چند شهرستان مازندران برگزار شده است. در ساری، سید اسماعیل علوی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان، از بازدید ۶ اکیپ خودرویی متشکل از ۲۰ بازرس از ۴۳ واحد شالیکوبی خبر داد. در این بازرسیها نمایندگان پلیس امنیت اقتصادی، تعزیرات حکومتی، صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی، اتاق اصناف و اتحادیه صنف شالیکوبیداران حضور داشتند.

به گفته علوی، هدف این مانور نظارت بر حسن اجرای مصوبات ستاد تنظیم بازار، حمایت از حقوق شالیکاران و شفافسازی فرآیند ارائه خدمات بوده است. در نتیجه این بازرسیها، تمامی واحدهای مورد بازدید نرخنامه مصوب را در محل قابل رویت نصب کرده و خدمات خود را با صدور فاکتور ارائه میکردند؛ همچنین همه واحدها در سامانه جامع انبارها ثبت شده بودند.

در قائمشهر نیز معصومه صفری اوریمی، مدیر جهاد کشاورزی این شهرستان، از بازرسی مشترک ۲۵ واحد شالیکوبی خبر داد که در آن نرخنامه تبدیل، نحوه دریافت هزینه، ثبت اطلاعات در سامانه جامع انبارها و فاکتورهای صادره بررسی شد و در نهایت مورد تخلفی در این واحدها مشاهده نشد.

تعرفههای ابلاغی بابل و پایش واحدهای نکا و محمودآباد

در بابل، رحیم شهیدیپور، معاون سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان، جزئیات نرخ کارمزد تبدیل را اعلام کرد: برای شالی برداشت مستقیم، نرخ کارمزد واحدهای مدرن ۸ هزار و ۳۵۰ تومان و واحدهای سنتی ۷ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم شلتوک است. همچنین برای شالی خشکشده، کارمزد واحدهای مدرن ۸ هزار تومان و واحدهای سنتی ۷ هزار و ۲۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم مصوب شده است.

شهیدیپور تأکید کرد همه شالیکوبیها موظف به نصب نرخنامه در معرض دید عموم هستند و علاوه بر ثبت انبار، باید موجودی روزانه خود را در سامانه جامع تجارت و انبارها ثبت کنند.

در نکا، ابوالقاسم پناهی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان، از بازدید کارشناسان از ۱۴ واحد شالیکوبی فعال خبر داد که در آن وزن شالی و برنج موجود در انبارها کنترل و ثبت اطلاعات در سامانه جامع انبارها بررسی شد. وی هشدار داد هرگونه تخطی از تعرفههای مصوب تخلف محسوب میشود و با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد. در محمودآباد نیز بهرام لطفالهنیا، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی، از پایش چهار واحد شالیکوبی با هماهنگی اتحادیه مربوطه خبر داد و بر ضرورت نصب نرخنامه و رعایت دقیق تعرفههای ابلاغی تأکید کرد.

تشکیل پرونده تعزیراتی برای واحدهای متخلف

در میان گزارشهای نظارتی، فریدونکنار نتیجه متفاوتی داشته است. حسین اسلامی، سرپرست معاونت توسعه بازرگانی و صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی مازندران، از تشکیل ۱۰ پرونده تعزیراتی برای واحدهای شالیکوبی این شهرستان خبر داد. تخلفات شناساییشده شامل عدم صدور فاکتور، عدم نصب نرخنامه در معرض دید عموم، عدم ثبت واحد در سامانه جامع انبارها و عدم تمدید پروانه بهرهبرداری بوده و پروندهها برای طی مراحل قانونی به مراجع ذیصلاح ارسال شده است.

اسلامی با تأکید بر ادامه نظارتها گفت: پایش مستمر واحدهای شالیکوبی و برخورد قاطع با متخلفان در اولویت برنامههای بازرسان مدیریت بازرسی و نظارت بر کالای اساسی و محصولات کشاورزی استان قرار دارد و با عوامل برهمزننده نظم بازار مماشات نخواهد شد.

نظارت تا پایان فصل برداشت ادامه دارد

با افزایش حجم محصول ورودی به شالیکوبیها، ضرورت شفافیت در ثبت موجودی، صدور فاکتور و رعایت نرخهای مصوب نیز بیشتر میشود. مسئولان جهاد کشاورزی استان تأکید کردهاند که پایش واحدهای فرآوری برنج تا پایان فصل برداشت و فرآوری ادامه خواهد یافت تا حقوق شالیکاران مازندرانی در این مرحله حساس از زنجیره تولید تضمین شود.