استان البرز با برخورداری از آثاری که برخی از آنها قدمتی چند ده هزار ساله دارند، از نظر میراث فرهنگی جایگاهی ویژه در کشور دارد؛ اما به گفته کارشناسان، بخش مهمی از این سرمایههای تاریخی نهتنها آنگونه که باید معرفی نشدهاند، بلکه در مواردی بر اثر اقدامات عمرانی غیرکارشناسی آسیب نیز دیدهاند.
گنجینهای به قدمت ۳۰ هزار سال
فرزان احمدنژاد، کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری استان البرز، در برنامه زنده «نگاه مردم» با تأکید بر اینکه این استان پتانسیلهایی دارد که در بسیاری از شهرهای تاریخی کشور کمتر دیده میشود، گفت: این ثروت تاریخی ارزشمند به دلیل عدم معرفی صحیح و برخی کمکاریهای اجرایی همچنان ناشناخته باقی مانده است.
وی پناهگاه «تخته سرهه» در شهرستان ساوجبلاغ و دهستان برغان را نمونهای منحصربهفرد خواند و افزود: این اثر با دیرینگی ۳۰ هزار ساله، گواهی بر سکونت انسان در دامنههای البرز است و اهمیت جغرافیایی این منطقه را در مسیرهای کهن عبور و مرور بشر اثبات میکند، اما متأسفانه آنگونه که باید معرفی نشده است.
پلهایی از دوره سلجوقی تا ایلخانی
این کارشناس در ادامه به تعدد پلهای تاریخی استان اشاره کرد و گفت: قدیمیترین پل آهنی متعلق به دوره ایلخانی در جاده چالوس قرار دارد و از دوره صفویه نیز پلهای ارزشمندی به یادگار مانده است. پایههای پل تاریخی کرج نیز مربوط به دوره سلجوقی بوده و جزو آثار ثبتشده است.
آسیبهایی که از مداخلات غیرکارشناسی برجای ماند
احمدنژاد با اشاره به آسیبهای وارده بر اثر عملیاتهای عمرانی غیرکارشناسی گفت: در جریان احداث جاده حصار، بر اثر اشتباه راهداری سنگی بزرگ روی پل سنگی کرج سقوط کرد که منجر به نفوذ رطوبت و آسیب به بنا شد؛ در آن زمان فشار زیادی بر اداره میراث فرهنگی بود، در حالی که تمام تلاش خود را برای احیای بنا به کار بستیم.
وی همچنین از مداخلات بدون مشورت دستگاههای دیگر در حریم آثار تاریخی گلایه کرد و افزود: متأسفانه تغییرات و مداخلههایی که بدون هماهنگی با کارشناسان میراث فرهنگی انجام شده، به آسیبدیدن برخی پلهای تاریخی استان منجر شده و این رویکرد باید اصلاح شود.
سرنوشت پل بانو صحرا؛ از تغییر مسیر رودخانه تا باقیماندن یک پایه
این مسئول استانی درباره وضعیت «پل بانو صحرا» توضیح داد: با تغییر مسیر رودخانه، آب از یک سمت به بنا هجوم آورد و متأسفانه در حال حاضر تنها یک پایه از این اثر تاریخی باقی مانده است؛ موضوعی که ریشه در وقایع سال ۱۳۸۹ دارد و به دلیل کمبود نیروی انسانی برای نظارت مستمر، پیگیری آن با چالش مواجه شد.
نیاز به نیروی متخصص و نظارت میدانی
احمدنژاد با تأکید بر محدودیتهای ساختاری در بدنه میراث فرهنگی استان تصریح کرد: برای محافظت از گنجینههایی همچون پل برغان، پل حاج کاظم و پل حامی، به نیروی متخصص و نظارت میدانی دقیقتری نیاز داریم تا شاهد تکرار آسیبهای ناشی از بیتوجهی یا اقدامات عمرانی ناآگاهانه در حریم این ابنیه نباشیم.
آغاز مطالعات مرمت چهار پل تاریخی
وی در پایان با اشاره به اقدامات جاری برای جبران این وضعیت به مجری سیمای البرز گفت: مطالعات دقیقی برای پلهای آسیبدیده آغاز شده است و با تکمیل کار مطالعاتی بر روی چهار پل تاریخی، فرآیند تأمین اعتبار و اجرای عملیات بازسازی و مرمت مجدد در دستور کار قرار خواهد گرفت.
نظرات (0)