حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی، استاد، معلم و مفسر قرآن، در آیین اختتامیه نخستین همایش میراث محتشم کاشانی بر ضرورت توجه به مفاخر دینی و فرهنگی تأکید کرد و گفت: اگر هنر، شعر و توانمندی‌های انسان در مسیر خدا و برای خدمت به مردم قرار گیرد، ماندگار خواهد شد.

توجه به مفاخر دینی و فرهنگی

قرائتی شامگاه دوشنبه در این مراسم که در کاشان برگزار شد، با اشاره به ارتباط معنوی مردم با محتشم کاشانی، شاعر آیینی، اظهار کرد: سال‌ها پیش پیشنهاد کردم یکی از درس‌های قرآن تلویزیون در شب جمعه به محتشم اختصاص پیدا کند و حتی برنامه رادیو و تلویزیون را به کنار مزار محتشم آوردیم. وی ابراز کرد: در همان زمان، یکی از بزرگان از جمله آیت‌الله سیداحمد خاتمی به من گفت که آیا با محتشم ارتباطی داری؟ ایشان خوابی دیده بود که در آن من را در کنار قبر محتشم مشاهده کرده بود. این اتفاق برای ما نشان داد که توجه به محتشم و بزرگداشت این شخصیت‌ها می‌تواند مورد عنایت الهی قرار گیرد.

انسان در توانایی‌های خود محدود است

استاد، معلم و مفسر قرآن و اخلاق با بیان اینکه انسان در توانایی‌های خود محدود است، تصریح کرد: قدرت، علم، سواد و توانایی‌های انسان محدود است و تنها چیزی که می‌تواند این محدودیت‌ها را پشت سر بگذارد، آن است که کار برای خدا انجام شود. وی خاطرنشان کرد: اگر شعر و هنر برای خدا باشد، ماندگار می‌شود؛ محتشم نیز شاعری بود که شعرش در خدمت اهل‌بیت(ع) قرار گرفت و به همین دلیل نام و اثر او در طول تاریخ باقی مانده است.

اهمیت اخلاص در کارهای فرهنگی و هنری

حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی با اشاره به اهمیت اخلاص در کارهای فرهنگی و هنری گفت: شعر و شاعری نیز مانند هر نعمت دیگری می‌تواند آفت داشته باشد؛ ممکن است انسان از نعمت شعر برای رسیدن به پول، شهرت یا قدرت استفاده کند و مسیر خود را تغییر دهد؛ همان‌گونه که برخی شاعران گرفتار طاغوت‌ها شدند و در مقابل، برخی دیگر با اخلاص کار کردند و الگو شدند.

وی با استناد به دعاهای امام سجاد(ع) درباره ضرورت توجه به آفات اعمال، اظهار کرد: انسان باید علاوه بر درخواست کمال، از خداوند بخواهد که آفت‌های کمال را نیز از او دور کند؛ زیرا عبادت ممکن است با غرور همراه شود، عزت ممکن است انسان را متکبر کند و کار خیر ممکن است با منت گذاشتن بر دیگران از بین برود. این استاد، معلم و مفسر قرآن و اخلاق افزود: انسان ممکن است بگوید «من بودم که این کار را انجام دادم» و با منت گذاشتن، ارزش کار خود را از بین ببرد؛ بنابراین باید مراقب باشیم هر نعمتی که خداوند به ما داده، گرفتار آفت نشود.

نقش هنر در انتقال مفاهیم دینی

وی با تأکید بر نقش هنر در انتقال مفاهیم دینی گفت: ما با هنر مخالف نیستیم؛ اساساً بسیاری از مفاهیم دینی نیز با هنر و زیبایی همراه هستند. حتی در قرآن کریم، آهنگ و نظم خاصی وجود دارد و تلاوت آیات، دارای ریتم و موسیقی معنوی است. قرائتی خاطرنشان کرد: هنر زمانی ارزشمند است که در مسیر حق قرار گیرد و بتواند حقیقت را به دل مردم منتقل کند؛ گاهی یک جمله ساده از زبان یک کودک می‌تواند بیش از یک سخنرانی طولانی در انسان اثر بگذارد.

وی با اشاره به خاطره‌ای از نوه خود گفت: بیشترین گریه‌هایی که در عمرم کردم، شاید مربوط به زمانی باشد که نوه سه‌چهارساله‌ام پس از آمدن از روضه از من پرسید «علی‌اصغر را می‌شناسی؟» گفتم بله. گفت «بچه بود؟» گفتم بله. گفت «تشنه بود؟» گفتم بله. گفت «آب می‌خواست؟» گفتم بله. گفت «تشنه کشتنش، باباش کشتنش؟» همین چند جمله ساده آن‌چنان در من اثر گذاشت که متوجه شدم دل‌ها دست خداست. این کودک سه‌ساله هیچ هنر خاصی در شعر و سخنوری نداشت، اما سخنان ساده او تأثیر عمیقی گذاشت؛ بنابراین نباید تصور کنیم اثرگذاری فقط به هنر ما بستگی دارد، بلکه دل‌ها در اختیار خداوند است.

بزرگداشت شخصیت‌های اثرگذار

وی با اشاره به توصیه قرآن درباره بزرگداشت شخصیت‌های اثرگذار گفت: قرآن کریم بارها از بزرگان و شخصیت‌های الهی یاد کرده است؛ خداوند در قرآن از حضرت ابراهیم(ع) و دیگر شخصیت‌های بزرگ نام می‌برد و تاریخ و زندگی آنان را برای مردم بیان می‌کند. بنابراین معرفی و بزرگداشت بزرگان و مفاخر، یک کار ارزشمند و قرآنی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی با قدردانی از برگزارکنندگان آیین همایش میراث محتشم کاشانی گفت: خوشحالم که نام و یاد چنین شخصیت‌هایی زنده نگه داشته می‌شود و از امام جمعه محترم که عالمی مخلص، متواضع و دلسوز هستند نیز تشکر می‌کنم.

ارزش کارهای کوچک در پیشگاه خداوند

وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه حتی کوچک‌ترین کارها نیز می‌تواند در پیشگاه خداوند ارزشمند باشد، اظهار کرد: گاهی یک برگ زرد که روی آب افتاده است، می‌تواند برای تعدادی مورچه مانند یک کشتی عمل کند؛ انسان نیز نباید تصور کند کار کوچکی که انجام می‌دهد بی‌ارزش است. این استاد، معلم و مفسر قرآن و اخلاق افزود: ارزش اعمال به نیت انسان بستگی دارد؛ حتی وقتی آب روی زمین می‌ریزیم، اگر نیت وضو داشته باشیم، همین کار ساده می‌تواند عبادت باشد؛ کمک مالی به نیازمندان نیز اگر با نیت الهی انجام شود، ارزش دیگری پیدا می‌کند.

وی در پایان با دعا برای حاضران گفت: از خداوند می‌خواهیم به آبروی شاعران حقیقی، عالمان حقیقی و مجاهدان حقیقی، مسیر همه ما را در همه کارها در راه مستقیم قرار دهد و هرچه بر عمر ما می‌افزاید، بر علم، ایمان، عقل، عمل، اخلاص و برکت زندگی ما نیز بیفزاید.