محسن ملاباشی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در گفتوگویی به بررسی مفهوم «کنشگری تاریخی-تمدنی» مردم ایران پرداخت و نسبت میان این کنشگری با سیاست روز را مورد واکاوی قرار داد. او هشدار داد که اگر کنشگری تاریخی و تمدنی مردم به سطح کنشگری در سیاست داخلی فروکاسته شود، به آسانی میتوان درباره ادامه یا پایان آن اظهارنظر کرد؛ اما این نگاه، پیامدهای ناگواری در پی خواهد داشت.
فهم کنشگری مردم در بستر تاریخ اجتماعی
ملاباشی با تأکید بر لزوم بازتعریف جایگاه مردم در تحلیلهای سیاسی کشور گفت: «ما باید کنشگری مردم را در سطح تاریخی-تمدنی بفهمیم؛ یعنی سیری از رویدادهای تاریخ اجتماعی مردم ایران را در صد سال اخیر ببینیم و این کنشگری را در دل آن درک کنیم.» به گفته او، با چنین نگاهی درمییابیم که مردم ایران تا چه اندازه رشد کردهاند، بالغ و هوشمند شدهاند و چگونه به کنشگری موقعیتشناس تبدیل شدهاند.
به باور این استاد دانشگاه، نادیده گرفتن این ظرفیت تاریخی، تصویری ناقص و نادرست از جامعه ایرانی ارائه میدهد و زمینه را برای داوریهای شتابزده درباره رفتار سیاسی مردم فراهم میکند.
دو نگاه به مردم؛ انقلاب اسلامی و روشنفکری
ملاباشی در ادامه به تفاوت بنیادین دو نگاه رایج به مردم در کشور اشاره کرد: «در کشورمان دو نگاه به مردم وجود دارد؛ نگاه انقلاب اسلامی به مردم و نگاه روشنفکران به مردم. انقلاب اسلامی، مردم را بالغ، عاقل، کنشگر و صاحب انقلاب میداند.»
او در برابر این نگاه، دیدگاه روشنفکری را متأثر از رویکردی سکولار و غیرایرانی توصیف کرد و گفت این جریان به دلیل همین نگاه، هرگز نمیتواند جامعه دیندار و ایرانی را عاقل و بالغ به شمار آورد. وی افزود: «جریان روشنفکری نیز محدود به یک شخص نیست و میتواند در هر حوزهای بروز و ظهور یابد.»
اعتماد انقلاب به مردم و ثمره آن
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به اعتماد بنیانگذاران انقلاب اسلامی به ملت گفت: «انقلاب اسلامی نگاه بسیار پیشرفتهای به مردم دارد؛ به همین دلیل، امام همواره مردم را مورد خطاب قرار میداد و رهبر شهید انقلاب نیز از بعثت مردم سخن میگفت.»
به گفته ملاباشی، نتیجه این نگاه در ابتدای انقلاب، پدید آمدن نهاد جهاد سازندگی بود؛ جایی که به مردم اعتماد شد؛ همان مردمی که شجاعانه در میدانهای خدمت حاضر شدند. او در پایان با بیان توصیهای صریح خاطرنشان کرد: «اگر به مردم میدان نمیدهیم، دستکم میدانی را که خود مردم به دست گرفتهاند، از آنها نگیریم.»
نظرات (0)