دریای خزر برای ایرانیها تنها یک نام روی نقشه نیست؛ برای هر کسی که یک بار روی شنهای ساحل آن قدم زده یا در آبهای نیلگونش شنا کرده، بخشی از خاطرات شیرین زندگی را میسازد. به مناسبت روز جهانی دریای خزر، گفتوگو با اهالی و مسافران ساحلنشین بندرانزلی نشان میدهد که این پهنه آبی چگونه به هویتی فراتر از یک جاذبه طبیعی تبدیل شده است.
روز خزر از کجا آمد؟
در سال ۱۳۸۲ کشورهای ساحلی دریای خزر با امضای کنوانسیون چارچوبی حفاظت از محیط زیست دریایی خزر، که به کنوانسیون تهران شهرت یافته، گامی مهم در همکاریهای منطقهای برای حفاظت از این دریا برداشتند. سالروز لازمالاجرا شدن این کنوانسیون در ۲۱ مردادماه ۱۳۸۵، با باور مشترک کشورها به پاسداشت این دریا برای آیندگان و جلب توجه جهانیان به زیستبوم آن، به عنوان روز بینالمللی خزر نامگذاری شد.
برای بسیاری از خزرسنشینان، اما این مناسبت فقط یک روز در تقویم نیست. قدم زدن هر صبح و شام در کنار ساحل، آنچنان روحافزاست که خیلی از شهروندان، ورزش روزانه و دورهمیهای خانوادگی خود را به پای موجهای آبی خزر میآورند.
بندرانزلی؛ شهری که با دریا زندگی میکند
شهر ساحلی بندرانزلی با ۴۷ کیلومتر نوار ساحلی، دریا را به عنوان منظرهای دور و دستنیافتنی نمیبیند. این پهنه آبی از دیرباز نه فقط زیبایی شهر را دوچندان کرده، بلکه سفرهای پربار برای معاش اهالی و جامعه محلی بوده است. تماشای اسکله و بندر، شنیدن سوت کشتیها، و رفتوآمد قایقهای تفریحی و ماهیگیری، بخشی از زیباییهای تکرارنشدنی زندگی روزمره در این شهر ساحلی است.
شاهرخ شکری، شهروندی که با دوچرخه کنار ساحل رکاب میزد، از علاقه دیرینهاش به این شهر و دریا گفت. او که متولد و بزرگشده بندرانزلی است و پس از بازنشستگی فرصت بیشتری برای زندگی شخصی خود دارد، توضیح داد که تقریباً هر روز برای دوچرخهسواری به کنار ساحل میآید؛ هم برای ورزش و هم برای بهرهبردن از زیبایی دریا و هوای مطبوع آن. وی با اشاره به گروه ورزشی صبحگاهیاش گفت زندگی در یک شهر ساحلی را موهبتی الهی میداند و افزود که بارها در پویشهای جمعآوری زباله از ساحل مشارکت کرده است، زیرا به باور او ساحل باید همیشه زیبا و پاکیزه بماند.
سفر از زنجان و ایلام برای دیدن خزر
بسیاری از هموطنان برای تماشای خزر، بندرانزلی را مقصد سفر خود انتخاب میکنند و برگهای از آلبوم خاطراتشان را کنار این ساحل ثبت میکنند. کیان عالیزاده که همراه خانوادهاش کنار دریا بساط چای و عصرانه چیده بود، گفت چند روزی است از زنجان به بندرانزلی آمدهاند و سالی چند بار برای لذتبردن از ساحل خزر به این شهر سفر میکنند. به گفته او، خستگی بیش از ۲۳۰ کیلومتر رانندگی با دیدن موجهای دریا از تن بیرون میرود و او دوست دارد فرزندان کوچکش نیز مانند خودش خاطرات خوشی از دریا در ذهنشان ثبت شود. این مسافر زنجانی اما از دیدن زبالههایی که در برخی نقاط ساحل رها شدهاند نیز ابراز ناراحتی کرد و از گردشگران خواست در نگهداری این نعمت الهی کوشا باشند.
پریا خانمحمدی، گردشگری که از ایلام آمده بود، با لهجه شیرین کردی، اقامت در بندرانزلی را مانند بودن در بهشت توصیف کرد. او گفت محل اسکانشان چند خیابان پایینتر از دریا قرار دارد و با این حال بوی دلنواز دریا از اتاقها هم حس میشود. این گردشگر ایلامی که پیش از این نیز به بندرانزلی سفر کرده بود، تأکید کرد زیبایی دریا هرگز تکراری نمیشود و او ترجیح میدهد تمام مدت حضورش در این شهر کنار دریا بنشیند و به موجها نگاه کند. او دریا را «هوای بهشت» خواند و آرزو کرد این نعمت برای همیشه و برای آیندگان حفظ شود.
دریا؛ سرمایه امروز و امانت فردا
عصمت محمددوست، سرپرست فرمانداری شهرستان بندرانزلی، در این زمینه گفت دریای خزر برای این شهر فقط یک جاذبه طبیعی نیست، بلکه بخشی از هویت بندرانزلی و یکی از مهمترین سرمایههای توسعه گردشگری و اقتصادی آن به شمار میرود. به گفته او، روز ملی دریای خزر فرصتی است برای یادآوری جایگاه این دریا در زندگی مردم شمال کشور و بازنگری در ظرفیتهای گستردهای که برای توسعه گردشگری پایدار فراهم شده است.
محمددوست با اشاره به موقعیت منحصربهفرد بندرانزلی، از ساحل و دریا تا تالاب بینالمللی انزلی، گفت این شهرستان ظرفیت کمنظیری برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری دریایی و طبیعی کشور دارد. وی افزود که گردشگر امروز فقط برای دیدن یک ساحل سفر نمیکند، بلکه به دنبال تجربهای است که از دریا، طبیعت، فرهنگ، غذا، ورزشهای آبی و زندگی محلی شکل میگیرد و از این منظر خزر میتواند موتور محرک گردشگری بندرانزلی باشد.
سرپرست فرمانداری بندرانزلی تأکید کرد این ظرفیت در صورتی به رونق کسبوکارهای محلی، ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش ماندگاری گردشگران میانجامد که با برنامهریزی، سرمایهگذاری، ایجاد زیرساختهای مناسب و مشارکت بخش خصوصی همراه شود. او در عین حال یادآور شد که در کنار این ظرفیت بزرگ، مسئولیتی بزرگتر یعنی حفاظت از خزر نیز بر عهده همگان است؛ زیرا توسعه گردشگری بدون توجه به محیط زیست، توسعهای پایدار نخواهد بود. به باور او، ساحل پاک، دریای سالم و طبیعت حفاظتشده نهتنها یک ضرورت زیستمحیطی، بلکه مهمترین زیرساخت گردشگری آینده بندرانزلی است.
محمددوست با بیان اینکه باید به الگویی برسیم که در آن «اقتصاد گردشگری» و «حفاظت از محیط زیست» در برابر هم قرار نگیرند بلکه یکدیگر را تقویت کنند، گفت گردشگری پایدار میتواند هم فرصت اقتصادی برای مردم بسازد و هم انگیزه بیشتری برای حفاظت از طبیعت ایجاد کند. او ابراز امیدواری کرد بندرانزلی شایسته آن است که نامش در کنار دریای خزر نه فقط به عنوان یک مقصد محبوب گردشگری، بلکه به عنوان نمادی از گردشگری پایدار و بهرهبرداری مسئولانه از مواهب طبیعی کشور شناخته شود.
وی در پایان، روز خزر را فرصتی برای پرسیدن این پرسش دانست که «خزر را چگونه به نسلهای آینده تحویل خواهیم داد؟» و تأکید کرد پاسخ این پرسش در تصمیمها و اقدامهای امروز ماست؛ زیرا خزر سرمایه امروز و امانت فرداست.
نظرات (0)