نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که کیفیت رابطه عاطفی والدین با کودک در ماههای نخست زندگی میتواند نقشی کلیدی در کاهش خطر ابتلا به اختلال بیشفعالی (ADHD) ایفا کند. این یافتهها تأکیدی بر این واقعیت است که رشد مغز تنها به دوران جنینی محدود نمیشود و پس از تولد نیز بهشدت تحت تأثیر محیط و روابط عاطفی قرار دارد.
محیط اولیه؛ عاملی بهاندازه ژنتیک مهم
در این پژوهش که نتایج آن بهتازگی منتشر شده، محققان رابطه میان التهاب دوران بارداری و بروز علائم بیشفعالی در سالهای پیشدبستانی را بررسی کردند. عواملی مانند عفونت، دیابت، استعمال دخانیات و استرس مادر در دوران بارداری میتوانند زمینهساز التهاب و در نتیجه افزایش خطر بیشفعالی در جنین باشند.
«هانا گوستافسون»، محقق ارشد و استادیار روانپزشکی دانشگاه بهداشت و علوم اورگن، در این باره میگوید: «ما میدانیم که ژنتیک در اختلال بیشفعالی نقش دارد، اما آنچه این تحقیق نشان میدهد این است که محیط اولیه نیز عامل مهمی به شمار میرود.»
به گفته او، رشد مغز جنین و خطر ابتلا به بیشفعالی تحت تأثیر محیط پیش از تولد قرار دارد، اما این روند با تولد کودک متوقف نمیشود و در طول زندگی ادامه مییابد؛ تجربیات کودکان، روابط خانوادگی و جامعه میتوانند آن را شکل دهند.
جزئیات مطالعه بر روی ۳۰۰ مادر و کودک
محققان برای رسیدن به این نتایج، بیش از ۳۰۰ زن باردار و فرزندانشان را بهصورت طولی پیگیری کردند. در این مطالعه، التهاب مادران با استفاده از نمونههای خونی که در سهماهه دوم بارداری گرفته شد، اندازهگیری شد. سپس تعاملات میان مادر و کودک در ششماهگی زیر نظر قرار گرفت و علائم بیشفعالی کودکان در سن سهسالگی ارزیابی شد.
نتایج نشان داد که سطوح بالاتر التهاب در دوران بارداری با علائم بیشفعالی در سالهای نخست پیشدبستانی مرتبط است. با این حال، نکته جالب توجه آن بود که این علائم زمانی پررنگتر بروز میکرد که کودکان از والدین خود حساسیت و پاسخگویی عاطفی پایینتر از حد متوسط دریافت کرده بودند.
لحظههای کوچک، تأثیری مادامالعمر
به بیان دیگر، کودکانی که در ششماهگی تعامل گرمتری با مادر داشتند، حتی در شرایط مواجهه با التهاب دوران بارداری، علائم کمتری از بیشفعالی نشان دادند. گوستافسون در این باره میگوید: «این تحقیق نشان میدهد که لحظههای کوچک تعامل و ارتباط عاطفی با فرزندتان میتواند تأثیری قابل توجه و مادامالعمر ایجاد کند.»
گام بعدی: کاهش التهاب در دوران بارداری
محققان در مرحله بعدی این پژوهش قصد دارند مداخلاتی را برای کاهش التهاب در دوران بارداری آزمایش کنند؛ از جمله مصرف مکملهای اسید چرب امگا-۳ و استفاده از تمرینهای مراقبه ذهنآگاهی. این اقدامات میتوانند بهعنوان راهکارهایی مکمل در کنار تقویت رابطه عاطفی والدین با کودک، خطر بروز بیشفعالی را کاهش دهند.
بهطور کلی، این پژوهش بار دیگر اهمیت مراقبتهای دوران بارداری و نیز ایجاد پیوند عاطفی سالم با نوزاد را برجسته میکند؛ عواملی که میتوانند تأثیری ماندگار بر سلامت روان کودکان در سالهای بعدی زندگی داشته باشند.
نظرات (0)