وزارت امور خارجه ژاپن روز پنجشنبه سفیر روسیه در توکیو را احضار کرد تا اعتراض شدید دولت این کشور را نسبت به نخستین بازدید رسمی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، از جزیره ایتوروپ در مجمع‌الجزایر مورد مناقشه کوریل ابلاغ کند. این اقدام دیپلماتیک، تازه‌ترین نشانه از تشدید اختلاف دیرینه دو کشور بر سر مالکیت این جزایر به شمار می‌رود.

اعتراض رسمی توکیو

توشیمیتسو موتگی، وزیر امور خارجه ژاپن، در این دیدار اعتراض شدید دولت متبوعش را به نیکولای نوزدرف، سفیر روسیه، منتقل کرد. وزارت خارجه ژاپن با صدور بیانیه‌ای و با اشاره به نام محلی این جزایر یعنی «سرزمین‌های شمالی» تأکید کرد که این جزایر از نظر تاریخی و قانونی بخشی از خاک غیرقابل‌تصرف ژاپن به شمار می‌روند و سفر اخیر پوتین را به شدت محکوم کرد.

پیش از این نیز سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، این سفر را «کاملاً غیرقابل‌قبول» توصیف کرده بود. مقامات توکیو بر این باورند که چنین بازدیدی می‌تواند به منزله نمایش حاکمیت مسکو بر این جزایر تفسیر شود و به تلاش‌های دیپلماتیک برای حل مسالمت‌آمیز اختلافات ضربه بزند.

واکنش صریح مسکو

در مقابل، مقامات روسیه با لحنی قاطع به اظهارات و اقدامات ژاپن پاسخ دادند. دیمیتری مدودف، نایب‌رئیس شورای امنیت روسیه، روز پنجشنبه گفت که ادعای نخست‌وزیر ژاپن مبنی بر «ژاپنی‌الاصل بودن این جزایر» چیزی را تغییر نمی‌دهد و افزود که این جزایر «سرزمین روسیه بوده‌اند، هستند و خواهند بود.»

الکساندر گروشکو، معاون وزیر خارجه روسیه نیز که در حاشیه مجمع مناطق قطب شمال سخن می‌گفت، با اشاره به احضار سفیر این کشور در توکیو تأکید کرد که تلاش‌های دیپلماتیک ژاپن بی‌نتیجه خواهد ماند و جزایر کوریل همچنان تحت حاکمیت روسیه باقی خواهند ماند.

پیشینه اختلاف بر سر کوریل

اختلاف بر سر جزایر کوریل به پایان جنگ جهانی دوم بازمی‌گردد؛ زمانی که نیروهای شوروی این جزایر را تصرف کردند. ژاپن که این جزایر را «سرزمین‌های شمالی» می‌نامد، بازگرداندن آنها را شرط امضای معاهده صلح با روسیه می‌داند، اما مسکو هرگونه مذاکره درباره حاکمیت بر این منطقه را رد می‌کند. بازدیدهای مقامات بلندپایه روسی از این جزایر نیز همواره با واکنش تند توکیو همراه بوده است.