حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست «حکمتبنیان» که با حضور اساتید، دانشجویان و مسئولان در دانشگاه جامع علمی کاربردی برگزار شد، به تبیین ابعاد شخصیتی و رویکرد علمی رهبر شهید پرداخت.
توجه ویژه به نخبگان دانشگاهی
خسروپناه با اشاره به گلایه برخی طلبهها از دیدارهای سالانه رهبر شهید با دانشگاهیان تصریح کرد: «برخی میگفتند چرا آقا هر سال با دانشگاهیان جلسه دارد اما با حوزویان نه. پاسخ این بود که دغدغه اصلی ایشان، پیشرفت علم و فناوری کشور بود.» این رویکرد نشاندهنده اولویتبندی هوشمندانه رهبر شهید در مسیر توسعه علمی ایران بود.
جامعیت علمی کمنظیر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با توصیف ابعاد شخصیتی رهبر شهید گفت: «در حوزههای علمیه، عالمان بزرگی داریم که فقیه، محدث، فیلسوف و عارف هستند، اما یافتن شخصیتی که افزون بر جامعیت علوم اسلامی، یک سیاستمدار قدر باشد که دنیا به سیاستمداری او اعتراف کند، بسیار نادر است. نادرتر از آن، شخصیتی است که بر مرزهای دانش روز و نیازهای زمانه تسلط حکمرانانه داشته باشد.»
وی افزود: «این شخصیت بزرگوار تنها به فقه و اصول بسنده نمیکرد، بلکه بر علومی چون تاریخ و علوم مرزی مانند سلولهای بنیادی، هوش مصنوعی، کوانتوم و فناوریهای نوین اشراف داشت. ایشان حتی در دورانی که بسیاری با ورود فناوریهای نوین مخالف بودند، نقش کلیدی در ورود اینترنت به کشور ایفا کردند که نشاندهنده درک عمیق ایشان از ضرورتهای زمانه بود.»
تفاوت تسلط دانشی و تسلط حکمرانانه
خسروپناه با طرح این پرسش که آیا یک رهبر دینی باید مانند استاد تمام فیزیک کوانتوم جزئیات فرمولها را بداند، به تبیین مفهوم «تسلط حکمرانانه» پرداخت و گفت: «باید میان تسلط دانشی و تسلط حکمرانانه تفکیک قائل شد. تسلط دانشی یعنی دانستن تاریخچه کوانتوم از ماکس پلانک تا هایزنبرگ، اما تسلط حکمرانانه یعنی درک اینکه این فناوری چه کاربردی در نیازهای کشور، امنیت و پیشرفت جامعه دارد.»
وی تأکید کرد: «هنر بزرگان ما این بود که بدون نیاز به تخصص جزئی در تمام علوم، بر جهتگیری کلان و کاربردی آنها مسلط بودند.»
تسلط بر ادبیات و هنر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به بُعد سوم از منظومه دانشی رهبر شهید یعنی علوم هنری و ادبی اشاره کرد و گفت: «کمتر کسی را دیدهام که به تعداد ایشان رمان مطالعه کرده باشد؛ نهتنها رمانهای کلاسیک، بلکه جدیدترین آثار را نیز میشناختند و به فرزندان خود توصیه میکردند. ایشان اهل شعر بودند و گرایش بیشتری به سبک خراسانی و عرفان خراسانی داشتند.»
وی افزود: «در حوزه موسیقی نیز اشراف کامل داشتند. کتاب "الاغانی" ابوالفرج اصفهانی که اثری چندجلدی و دایرهالمعارفی است، بهندرت کسی آن را از ابتدا تا انتها مطالعه میکند، اما ایشان بر این منبع و سایر کتب تخصصی موسیقی تسلط داشتند.»
فرهنگ شنیدن و گفتمانسازی
خسروپناه با اشاره به سیره رهبر شهید در شنیدن نظرات کارشناسان گفت: «شما بارها سخن گفتن بزرگان را دیدهاید، اما کمتر گوش دادن آنها را مشاهده کردهاید. ایشان ساعتها با حوصله به سخنرانی طرف مقابل گوش میدادند. این رویکرد مبتنی بر اصل سمت (سکوت و استماع) است که در کنار مطالعه و پژوهش، منجر به صدور سخنان حکیمانه میشود. متأسفانه امروز گاهی حوصله شنیدن نظرات کارشناسی را نداریم.»
شجاعت در تصمیمگیری با گفتمانسازی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی شجاعت را از دیگر ویژگیهای بارز رهبر شهید برشمرد و توضیح داد: «بسیاری از علما دانش کافی دارند اما در بیان و تحقق دیدگاههای خود شجاعت لازم را ندارند. اما ایشان هرگاه به حق و تصمیم درستی میرسیدند، آن را نه با تحکم و زور، بلکه با گفتمانسازی و تبیین اجرا میکردند. این همان جهاد تبیینی است که امروز بر آن تأکید میشود.»
مقاومت؛ تنها راه عزت ملی
خسروپناه با اشاره به مواضع اصولی رهبر شهید در سیاست خارجی خاطرنشان کرد: «ایشان بارها فرمودند مذاکره با آمریکا به معنای تسلیم است. در کشور دو تئوری وجود داشت: تئوری تسلیم از طریق مذاکره و تئوری مقاومت. ایشان به برخی دولتها که اصرار بر مذاکره داشتند میفرمودند بروید مذاکره کنید اما بدانید که این مذاکره به ثمر نمیرسد و آمریکا به تعهدات خود عمل نخواهد کرد.»
وی تصریح کرد: «اگر انقلاب اسلامی و مردم با تفکر مقاومت پیش نمیرفتند، قطعاً ظرف دو سال خوزستان و کردستان از ایران جدا میشدند. منطق "بدهیم تا نگه داریم"، منطق تجزیه کشور است، اما تفکر ناپذیرفتنی تسلیم و ایستادگی رهبر شهید، اجازه این خیانت را نداد.»
الگوی پیشرفت علم و فناوری
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اسناد بالادستی کشور گفت: «بسیاری از اسناد علمی که امروز در شورای عالی انقلاب فرهنگی از جمله سند هوش مصنوعی و سند کوانتوم تدوین شده، ریشه در نگاه آیندهپژوهانه رهبر شهید دارد. امروز وظیفه ماست که بر اساس این اسناد، کشور را به یکی از ۱۰ قدرت برتر جهان در حوزه هوش مصنوعی تبدیل کنیم.»
وی در پایان، یادآوری شهدا را نه تنها یک وظیفه اخلاقی، بلکه ضرورتی برای حفظ پویایی و جهاد علمی در کشور دانست و خواستار تداوم نشستهای حکمتبنیان در دانشگاهها شد.
نظرات (0)