آیت‌الله سید محمد سعیدی، نماینده ولی فقیه در قم و تولیت آستان مقدس حضرت معصومه (س)، در خطبه‌های نماز جمعه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ که در مصلی قدس قم برگزار شد، با تاکید بر اینکه فریضه امر به معروف و نهی از منکر باید برای جذب مردم باشد نه دفع آنان، گفت: آمران و ناهیانی که احکام شرعی این مسئولیت را نمی‌دانند و از روی غیظ و غضب دیگران را امر و نهی می‌کنند، جامعه را دچار تفرقه می‌کنند.

امر به معروف در خدمت وحدت است

آیت‌الله سعیدی در بخشی از خطبه‌های خود به نسبت میان وحدت و فریضه امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرد و گفت: این تاکید بر وحدت به معنای ترک امر به معروف و نهی از منکر نیست، زیرا این فریضه برای اصلاح جامعه است. وی به آیات ۱۰۳ و ۱۰۴ سوره آل عمران استناد کرد و افزود: خداوند نخست می‌فرماید «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» و سپس در آیه بعد می‌فرماید «یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ»؛ یعنی امر و نهی در همین راستاست که مردم به حبل الله چنگ بزنند و تفرقه پیش نیاید.

امام جمعه قم با تاکید بر اینکه امر به معروف و نهی از منکر برای جذب است نه دفع، تصریح کرد: هرگاه فریضه‌گزاران بدون دانش کافی نسبت به احکام شرعی این کار و با انگیزه خشم و غضب وارد میدان شوند، نتیجه آن دور کردن مردم و شکاف در جامعه خواهد بود، در حالی که هدف این فریضه اصلاح و جذب است.

وحدت؛ ضرورت ملی و راهبردی

خطیب جمعه قم در ادامه به اهمیت وحدت در جامعه پرداخت و گفت: وحدت در تاریخ یک ملت فقط یک فضیلت اخلاقی نیست، بلکه ضرورت ملی و راهبردی است. اتحاد یک تاکتیک برای عبور از بحران نیست، بلکه اصل راهبردی برای حفظ عزت، استقلال و امنیت کشور است؛ بنابراین نباید اختلاف سلیقه جای دشمن‌شناسی را بگیرد و نقد نباید به تخریب تبدیل شود.

وی با اشاره به تجربه تاریخی افزود: دشمنان پیش از حمله نظامی، بر شکاف‌های درونی ملت تمرکز می‌کنند و اختلاف‌ها برای آنان فرصت می‌سازد. هر اندازه جامعه وحدت بیشتری داشته باشد، امکان تحمیل اراده و فرهنگ دشمن کاهش می‌یابد. آیت‌الله سعیدی در این زمینه به شهید حاج قاسم سلیمانی اشاره کرد و یادآور شد که رهبر شهید انقلاب درباره او فرموده بودند که نباید به سلیمانی به‌عنوان یک فرد، بلکه باید به‌عنوان یک مدرسه و مکتب نگاه کرد؛ یکی از درس‌های مهم این مکتب نیز تاکید بر حفظ وحدت و جلوگیری از تفرقه بود. او هشدار داد: اگر هر یک از افراد را با اتهام و برچسبی طرد کنیم، کسی باقی نمی‌ماند.

قم؛ حرم اهل بیت (ع) و هدف فرهنگی دشمن

تولیت آستان مقدس حضرت معصومه (س) با بیان اینکه قم حرم اهل بیت (ع) است و دغدغه رعایت احکام الهی، حفظ ظاهر شهر، مسائل شرعی و عفاف و حیا در آن باید بیش از دیگر شهرها باشد، گفت: دفاع از حرم و حریم قم، دفاع از حریم رسول خدا (ص) است و این مطالبه از حماسه کربلا بر جا مانده است؛ آنجا که امام حسین (ع) پس از شهادت یارانش فرمود «هل مِنْ ذابٍّ یَذُبُّ عَنْ حَرَمِ رَسُولِ اللَّهِ؛ آیا دفاع‌کننده‌ای هست که از حرم رسول خدا دفاع کند؟»

آیت‌الله سعیدی تاکید کرد که دشمنان انقلاب اسلامی نسبت به قم حساسیت ویژه دارند، زیرا ندای امام راحل برای قیام علیه ظلم و استکبار از همین شهر بلند شد و کاخ‌های استکبار را لرزاند. به گفته وی، اروپا، آمریکا و صهیونیست‌ها که با تحریم، ترور و جنگ به هدف شوم خود نرسیده‌اند، اکنون می‌خواهند با تخریب فرهنگی از قم انتقام بگیرند. او یادآور شد که امام شهید پس از فتنه سال ۸۸ در سخنانی در قم هشدار داده بود که دشمن به دنبال استفاده از قم به‌عنوان آنتی‌تز انقلاب است؛ از همین رو اگر همه مردم قم به پا خیزند، این نقشه شوم نقش بر آب خواهد شد.

چهلمین روز امام شهید و درس‌های عاشورا

خطیب جمعه قم با اشاره به چهلمین روز شهادت امام شهید عنوان کرد: از مهم‌ترین آثار این شهادت، بعثت مردم بود؛ همان‌گونه که امام شهید در آخرین روزهای زندگی خود خبر آن را داده بودند. وی ادامه داد: راز این بعثت عمارگونه آن است که ملت با پیمودن مراتب ایمان، عبودیت و مقاومت، به این شایستگی رسیدند تا مجرای تحقق اراده الهی در نابودی فساد جهانی و مفسدان بزرگ یعنی آمریکا و صهیونیست‌ها باشند. امام جمعه قم گفت: عهد می‌بندیم که از سختی‌ها و حضور در خیابان‌ها خسته نشویم و انتقام خون امام شهید و شهدای جنگ تحمیلی را از قاتلان جنایتکار بگیریم.

هجرت پیامبر (ص)، جنگ ۳۳ روزه و آزادگان

آیت‌الله سعیدی با اشاره به سالروز هجرت تمدن‌ساز پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه گفت: هجرت از مکه سخت بود، اما به دلیل آزار و موانعی که بر سر راه پیامبر (ص) ایجاد کردند، ایشان مجبور به هجرت شدند و خداوند بشارت داد که پیروزمندانه به مکه باز خواهند گشت.

وی همچنین با اشاره به سالروز پایان جنگ ۳۳ روزه و اعلام پیروزی حزب‌الله لبنان اظهار امیدواری کرد که حزب‌الله از روزهای سخت کنونی و تجاوز رژیم صهیونیستی نیز پیروزمندانه عبور کند و یک‌بار دیگر هیمنه پوشالی رژیم متجاوز فرو بریزد. او با یادآوری اینکه بذر مقاومت به شجره طیبه تبدیل شده است، به پاسخ حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای به نامه دبیرکل حزب‌الله اشاره کرد که با تمسک به آیه «کانَ حَقًّا عَلَیْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ» پیروزی نهایی را به ایشان بشارت داده بود. به گفته خطیب جمعه قم، مسلمانانی که اکنون در لبنان، فلسطین، یمن قهرمان و سوریه مظلوم در رنج و مقاومت هستند، در حال سرمایه‌گذاری برای پیروزی نهایی‌اند.

وی در بخش دیگری از خطبه‌ها با اشاره به سالروز بازگشت آزادگان به میهن گفت: آزادگان در دوران اسارت رنج‌های متعددی را متحمل شدند و بهتر است همه آنان خاطرات خود را بنویسند تا مردم بخوانند و بدانند انقلاب با چه سختی به دست ما رسیده است.

تفسیر آیه ۲۸ سوره فتح؛ مراتب ظهور دین حق

آیت‌الله سعیدی در خطبه اول به تفسیر آیه ۲۸ سوره فتح پرداخت که می‌فرماید «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَیٰ وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ» و گفت: «لِیُظْهِرَهُ» به معنای آشکار کردن و برتری دادن است و مراتب و ابعاد مختلفی دارد. نخستین مرتبه، ظهور اندیشه‌ای است که دین بتواند حقانیت خود را در اندیشه، معناشناسی زندگی، تفسیر انسان و پاسخ به پرسش‌های بنیادین بشر آشکار کند.

وی مرحله دوم را ظهور اخلاقی و تربیتی دانست و افزود: دین حق باید انسانی را پدید آورد که از حمیت جاهلی فاصله بگیرد و به سکینه و آرامش برسد؛ ماجرای حدیبیه نمونه آشکاری از این بخش است، جایی که مؤمنان می‌توانستند با خشم و تعصب واکنش نشان دهند اما مسیر حق آنان را به صبر، آرامش و اعتماد به تدبیر الهی فراخواند. سومین مرحله، ظهور اجتماعی است؛ دین حق نمی‌تواند نسبت به عدالت، امنیت، وفای به عهد و مناسبات قدرت بی‌تفاوت باشد و حقانیت آن در سطح اجتماعی وقتی آشکار می‌شود که جامعه‌ای بر پایه عدالت، امانت و مسئولیت پدید آورد.

امام جمعه قم چهارمین نمود ظهور دین حق را ظهور تاریخی و تمدنی دانست و گفت: «لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ» به غایتی اشاره دارد که در تاریخ اثر می‌گذارد؛ رسالت پیامبر (ص) افق تاریخ را دگرگون کرد و جریانی پدید آورد که می‌تواند ساختارهای فکری و اجتماعی بشر را متاثر کند. وی نتیجه گرفت: دین حق دارای مراتب پیوسته برهان، اخلاق، جامعه و تاریخ است؛ اگر برهان در دین نباشد دین به تعصب تبدیل می‌شود، اگر اخلاق نباشد دین به ابزار قدرت تبدیل می‌شود، اگر جامعه نباشد دین از واقعیت زندگی جدا می‌شود و اگر افق تاریخی نباشد رسالت از ظرفیت جهانی و آینده‌سازی تهی می‌شود.