منطقه سیستان این روزها در حالی با وزش بادهای ۱۲۰روزه و طوفان‌های شن دست‌وپنجه نرم می‌کند که پزشکان نسبت به پیامدهای پنهان این پدیده برای سلامت ساکنان منطقه هشدار می‌دهند. سیده حاتمه اسدی‌نژاد، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زابل و فوق‌تخصص بیماری‌های ریه، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، ریزگردها را تهدیدی فراتر از یک معضل زیست‌محیطی توصیف کرد که مستقیماً سلامت عمومی را هدف قرار می‌دهد.

ریزگردها چگونه به بدن آسیب می‌رسانند؟

به گفته این متخصص داخلی، ذرات بسیار ریز معلق در هوا از مسیر بینی و دهان وارد دستگاه تنفسی می‌شوند و برخی از آن‌ها توانایی عبور از سدهای دفاعی بدن و ورود به جریان خون را دارند. این ذرات با تحریک مکرر سیستم ایمنی، التهاب‌های پیوسته‌ای را در بدن ایجاد می‌کنند که در درازمدت می‌تواند به اندام‌های حیاتی، به‌ویژه ریه‌ها، آسیب جدی وارد کند.

اسدی‌نژاد با اشاره به افزایش قابل توجه مراجعات اورژانسی در روزهای غبارآلود خاطرنشان کرد: حتی افرادی که هیچ سابقه‌ای از بیماری تنفسی ندارند نیز در صورت مواجهه شدید و طولانی‌مدت با گرد و غبار ممکن است به مشکلات حاد تنفسی دچار شوند. تداوم این شرایط در بلندمدت، کاهش ظرفیت تنفسی و بروز بیماری‌های مزمن ریوی را به دنبال خواهد داشت.

چه کسانی در برابر ریزگردها آسیب‌پذیرترند؟

بر اساس اظهارات این فوق‌تخصص ریه، برخی گروه‌ها بیش از دیگران در معرض عوارض ناشی از گرد و غبار قرار دارند:

  • سالمندان و کودکان
  • زنان باردار
  • افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای قلبی و ریوی
  • بیماران مبتلا به آسم و بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)

به گفته وی، در روزهای آلوده به ریزگردها، علائم بیماران مبتلا به آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه به شکل محسوسی تشدید می‌شود و همین موضوع ضرورت مراقبت ویژه از این گروه‌ها را دوچندان می‌کند.

توصیه‌های بهداشتی برای روزهای طوفانی

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زابل از شهروندان خواست در روزهایی که شدت گرد و غبار و طوفان شن افزایش می‌یابد، از خروج غیرضروری از منزل خودداری کنند. وی تأکید کرد در صورت ضرورت خروج از خانه، استفاده از ماسک‌های استاندارد، به‌ویژه ماسک‌های N95، بهترین محافظت را در برابر ذرات ریز فراهم می‌کند.

اسدی‌نژاد همچنین به بیماران دارای بیماری‌های زمینه‌ای، سالمندان و مادران باردار توصیه کرد که مراقبت بیشتری داشته باشند و داروهای خود را طبق دستور پزشک به‌صورت منظم مصرف کنند تا از تشدید علائم در روزهای طوفانی پیشگیری شود.

این علائم را جدی بگیرید

این پزشک متخصص نسبت به علائم هشداردهنده تنفسی که نیاز به مراجعه سریع به پزشک دارند، هشدار داد. بر اساس اعلام وی، بروز تنگی نفس، خس‌خس سینه، سرفه، تشدید علائم بیماری‌های زمینه‌ای و کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره از جمله نشانه‌هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

وی افزود: مراجعه به‌موقع می‌تواند از بروز عوارض جدی و نارسایی‌های تنفسی جلوگیری کند و احتمال بستری طولانی‌مدت در بیمارستان را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.

گرد و غبار، چالشی که با سلامت مردم گره خورده است

این فوق‌تخصص بیماری‌های ریه در پایان با تأکید بر ضرورت نگاه سلامت‌محور به پدیده گرد و غبار تصریح کرد: باد بخشی از واقعیت اقلیمی این سرزمین است، اما حفاظت از سلامت مردم نیازمند تدبیر، آگاهی و مسئولیت‌پذیری است. ریزگردها صرفاً یک چالش اقلیمی نیستند؛ آن‌ها مستقیماً با جان و سلامت شهروندان پیوند خورده‌اند و جدی گرفتن توصیه‌های بهداشتی در روزهای طوفانی، نخستین گام برای کاهش آسیب‌های آن است.