علی حاتمی، متولد ۲۴ مرداد ۱۳۲۳، از چهره‌های برجسته موج نوی سینمای ایران است که آثارش، چه در قالب فیلم سینمایی و چه در قالب سریال، جایگاه ویژه‌ای در دل دوستداران سینمای ایرانی دارد. او در ۱۴ آذر ۱۳۷۵ و تنها در ۵۲ سالگی از دنیا رفت و کارنامه حرفه‌ای‌اش نیز همچون عمرش کوتاه اما پربار بود.

کارنامه‌ای کوتاه اما ماندگار

حاتمی در طول فعالیت هنری خود چند نمایش تئاتر اجرا کرد، ۱۱ فیلم سینمایی و سه سریال ساخت و یک فیلم سینمایی نیز ناتمام ماند. او پس از انقلاب اسلامی فعالیت سینمایی خود را با «حاجی واشینگتن» از سر گرفت و سپس آثاری چون «کمال‌الملک»، «جعفرخان از فرنگ برگشته»، «دلشدگان» و در نهایت «مادر» را کارگردانی کرد.

«داستان‌های مولوی»، «سلطان صاحبقران» و «هزاردستان» نیز سه سریالی هستند که حاتمی در سال‌های پیش و پس از انقلاب برای تلویزیون ساخت و از قاب تلویزیون پخش شدند. با وجود این کارنامه درخشان، انتخاب بهترین اثر از میان فیلم‌های او برای بسیاری از طرفداران کار دشواری است؛ اما خود او در گفت‌وگویی صریح، «حسن کچل» را محبوب‌ترین اثرش معرفی کرده است.

«حسن کچل»؛ نخستین موزیکال سینمای ایران

حاتمی فعالیت خود را در تلویزیون ملی آغاز کرد و پس از نگارش چند نمایش تلویزیونی، در سال ۱۳۴۸ نخستین فیلم سینمایی بلندپروازانه و در عین حال نخستین فیلم موزیکال تاریخ سینمای ایران را با نام «حسن کچل» ساخت. او در این فیلم علاوه بر کارگردانی، نویسندگی و سرایش اشعار را نیز بر عهده داشت و برای نخستین تجربه سینمایی‌اش سراغ یک داستان فولکلوریک و عامه‌پسند رفت که مملو از ضرب‌المثل‌ها و متل‌های مردمی و روایت‌های نقالی بود.

داستان فیلم با صدای مرحوم مرتضی احمدی به عنوان نقال و از دریچه دستگاه شهر فرنگ آغاز می‌شود و روایتگر ماجرای پسری کچل به نام حسن است که عاشق «چهل گیس»، دختری گرفتار طلسم دیو، شده است. «حسن کچل» سرشار از آموزه‌های اخلاقی است؛ از توصیه به صداقت تا روایت غلبه خیر بر شر.

استقبال مردمی از هدیه نوروزی سینماها

این فیلم در ۲۸ اسفند ۱۳۴۸ با عنوان «هدیه نوروزی سینماها» روی پرده رفت و با استقبال گسترده تماشاگران روبه‌رو شد و فروشی در حدود ۹ میلیون تومان به دست آورد؛ رقمی که در آن سال‌ها موفقیتی چشمگیر محسوب می‌شد.

راز ماندگاری از زبان خود حاتمی

حاتمی در واپسین سال‌های عمر خود در گفت‌وگویی با مرحوم منوچهر نوذری، «حسن کچل» را محبوب‌ترین ساخته خود معرفی کرد. به گفته او، این اثر به دلیل عبور از صافی زمان و ماندگاری در خاطره مردم، جایگاهی ویژه در میان آثارش دارد؛ ویژگی‌ای که شاید راز جاودانگی این نخستین موزیکال سینمای ایران در ذهن چند نسل از تماشاگران باشد.