بیست‌وششم مردادماه در تقویم ایران، روز بازگشت آزادگان سرافراز به میهن نامیده شده است. در این میان، ۵۱۴ آزاده استان سیستان و بلوچستان سهم ویژه‌ای در این حماسه بزرگ دارند؛ مردانی که سال‌ها رنج اسارت در اردوگاه‌های رژیم بعث عراق را تحمل کردند و با حفظ ایمان و عزت، به خاک وطن بازگشتند.

در کنار این آزادگان، پنج نفر از اسرای استان نیز در دوران اسارت به شهادت رسیدند تا نام آنان برای همیشه در شمار شهدای مظلوم اسارت این سرزمین باقی بماند. بازگشت آزادگان در ۲۶ مرداد ۱۳۶۹، نمادی از پیروزی اراده و استقامت ملتی بود که حتی در سخت‌ترین شرایط، از آرمان‌ها و هویت خود دست نکشید.

اردوگاه‌های بعثی، دانشگاه‌های تقویت اراده

حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی محمودی، عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان، بازگشت آزادگان را فرصتی برای بازخوانی یکی از درخشان‌ترین جلوه‌های ایستادگی ملت ایران دانست. وی گفت: آزادگان سرافراز، تجسم عینی صبر، پایداری و وفاداری به آرمان‌های انقلاب اسلامی هستند؛ انسان‌هایی که در دشوارترین روزهای اسارت، لحظه‌ای از اصول و ارزش‌های خود عقب ننشستند.

محمودی با اشاره به نقش بی‌بدیل جوانان در سال‌های جنگ تحمیلی خاطرنشان کرد: فرزندان این سرزمین با تأسی به مکتب عاشورا راهی جبهه‌ها شدند؛ گروهی به فیض شهادت نائل آمدند و گروهی دیگر با تحمل سال‌ها اسارت، رسالت خود را به انجام رساندند. به تعبیری، آنان که رفتند کار حسینی کردند و آنان که ماندند با صبر زینبی، پیام‌آور خون شهیدان شدند.

وی اردوگاه‌های عراق را در ظاهر محل حبس و محدودیت، اما در باطن دانشگاهی برای تربیت نفوس و تقویت اراده‌ها دانست و افزود: جایی که اسرای ایرانی با تکیه بر قرآن کریم و توسل به اهل‌بیت(ع)، مفاهیمی چون اتحاد، ایثار، وفای به عهد، همدلی و میهن‌دوستی را در عمل معنا کردند.

لحظه بازگشت، ماندگارترین تصویر تاریخ معاصر

محمودی لحظه بازگشت آزادگان به کشور را از ماندگارترین تصاویر تاریخ معاصر ایران برشمرد و گفت: صحنه‌هایی که در آن آزادگان پس از ورود به خاک وطن، سجده شکر به جای آوردند و خاک میهن را بوسیدند، تنها یک رویداد احساسی نبود؛ بلکه تجدید پیمانی دوباره با انقلاب اسلامی و ملت ایران بود.

وی به بیانات رهبر شهید درباره جایگاه آزادگان اشاره کرد و گفت: رهبر شهید انقلاب، آزادگان را ذخیره بزرگ الهی و ثروت عظیم انسانی توصیف کرده و فرمودند؛ سرمایه‌هایی که سال‌ها در چنگال دشمن گرفتار بودند، به لطف الهی، بار دیگر به آغوش ملت و کشور اسلامی بازگشتند.

ضرورت انتقال فرهنگ ایثار به نسل جوان

ابراهیم نوری، استاد دانشگاه سیستان و بلوچستان نیز ۲۶ مردادماه را نقطه عطفی در تاریخ پرافتخار دفاع مقدس دانست و گفت: آزادگان سرافراز، اسناد زنده مقاومت‌اند؛ آنان با تحمل سال‌ها شکنجه جسمی و روانی، هرگز از ارزش‌های اسلامی و ملی خود دست نکشیدند.

نوری با اشاره به تهدیدهای نرم دشمن در عصر حاضر تصریح کرد: دشمن امروز با ابزارها و روش‌های نوین و رسانه‌ای در پی گسست پیوند میان نسل جوان و ارزش‌های انقلاب اسلامی است؛ در چنین شرایطی، تبیین سیره رزمندگان، شهدا و آزادگان و بازخوانی درست این میراث گران‌بها برای نسل جدید، ضرورتی انکارناپذیر به شمار می‌رود.

وی تأکید کرد: دانشگاه‌ها باید با استفاده از ظرفیت آزادگان به‌عنوان راویان واقعی دوران اسارت، فرهنگ ایثار و مقاومت را به نسل جوان و دانشجویان امروز منتقل کنند. بدون تردید، صبر و ایستادگی آزادگان، چراغ راه آینده ایران اسلامی است؛ پاسداشت این میراث گرانبها و انتقال آن به نسل‌های بعد، رسالتی ملی و همگانی است.