دومین بسته اکران فیلم‌های کوتاه «قرار» با حضور جمعی از مدیران سینمایی، فیلمسازان و بازیگران در سالن فردوس موزه سینما برگزار شد. این برنامه که یکم شهریورماه ۱۴۰۵ اجرا شد، با همکاری انجمن سینمای جوانان ایران و موزه سینما شکل گرفت و چهار فیلم کوتاه «آدمک»، «متولد تهران»، «به صدای زمین گوش کن» و «انار» در قالب یک بسته و با یک بلیت مشترک به نمایش درآمدند.

معیارهای انتخاب آثار

بهروز شعیبی، مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران، درباره نحوه انتخاب فیلم‌های این بسته به چند محور اصلی اشاره کرد: تازگی آثار، کیفیت فنی، تنوع ژانری و بهره‌گیری از بازیگران چهره با هدف مخاطب‌پسندی بیشتر. به گفته او، بخش قابل توجهی از فیلم‌های انتخاب‌شده از میان آثار منتخب جشنواره سال گذشته برگزیده شده‌اند و تلاش شده بسته از نظر فضای فیلم‌ها نیز تنوع داشته باشد.

begging یک فستیوال کوچک با چهار فیلم

سیاوش گرجستانی، کارگردان فیلم «آدمک»، درباره تأثیرگذاری طرح «قرار» بر دیده شدن فیلم کوتاه معتقد است برای قضاوت نهایی هنوز زود است و تداوم اجرای این طرح می‌تواند در آینده تصویر روشن‌تری از تأثیر آن ارائه دهد. او یکی از مزیت‌های نمایش چهار فیلم در یک بسته را شکل‌گیری فضایی شبیه یک جشنواره کوچک می‌داند؛ فضایی که در آن مخاطب قادر است آثار را در کنار یکدیگر ببیند و مقایسه کند و فیلمساز هم فرصت می‌یابد تا اثرش را در برابر مخاطب واقعی آزمایش کند.

تنگنای اکران فیلم کوتاه

امیر قادری، منتقد سینما، نظر متفاوتی درباره تنوع موضوعی فیلم‌های بسته «قرار» دارد. به عقیده او، هر چهار فیلم لحن مشابهی دارند و عمدتاً در فضای اجتماعی و مغموم قرار می‌گیرند. با این حال، قادری این موضوع را لزوماً نقطه ضعف نمی‌داند؛ چرا که برخلاف جشنواره، مخاطبی که یک بسته اکران را انتخاب می‌کند ممکن است ترجیح دهد فیلم‌هایی با حال‌وهوای نزدیک به هم ببیند.

قادری مهم‌ترین مانع اکران فیلم کوتاه را ماهیت این مدیوم می‌داند و می‌گوید فیلم کوتاه اساساً برای اکران سینمایی ساخته نمی‌شود. با این حال، شکل‌گیری «قرار» را اتفاقی مغتنم و نقطه شروعی برای تجربه‌های بعدی ارزیابی می‌کند. او همچنین پیشنهاد استفاده از پلتفرم‌های اختصاصی فیلم کوتاه را مطرح می‌کند و تأکید دارد که این مدیوم نه‌تنها در ایران بلکه در سراسر جهان عامه‌پسند نیست و بیشتر امکانی برای گسترش قابلیت‌های سینمایی محسوب می‌شود.

هشدار نسبت به سلبریتی‌محوری

جواد حکمی، کارگردان فیلم «متولد تهران»، اصل شکل‌گیری «قرار» را حرکتی مثبت و رو به جلو توصیف می‌کند، اما بر لزوم بازنگری در شیوه مخاطب‌سازی تأکید دارد. او با اشاره به اینکه بسیاری از فیلم‌های کوتاه بدون حضور بازیگران شناخته‌شده و با بودجه‌های محدود ساخته می‌شوند، نسبت به سلبریتی‌محوری در این حوزه هشدار می‌دهد و معتقد است افزایش هزینه تولید می‌تواند فرصت فیلمسازی را برای فیلمسازان کم‌برخوردار، به‌ویژه در شهرستان‌ها، محدود کند.

به گفته حکمی، فیلم کوتاه نباید برای جذب مخاطب صرفاً از الگوی سینمای بلند پیروی کند. او معتقد است مخاطب عمومی سینما هم می‌تواند با فیلم کوتاه ارتباط برقرار کند، اما برای این کار باید روش و تاکتیک متفاوتی برای معرفی و تبلیغ این آثار ابداع شود. حکمی همچنین بر استفاده از ظرفیت خود فیلمسازان تأکید دارد و حضور آنها در نشست‌های نقد و بررسی و ارتباط مستقیمشان با مخاطبان را یکی از راهکارهای مؤثر معرفی آثار می‌داند.

مخاطب‌سازی، مسئله اصلی «قرار»

در مجموع، چهار دیدگاه مطرح‌شده در این نشست نشان می‌دهد طرح «قرار» در ایجاد فضای رسمی‌تری برای اکران فیلم کوتاه، یک گام مثبت به شمار می‌رود، اما مسئله اصلی همچنان مخاطب‌سازی است. در حالی که سیاست‌گذاران بر تازگی، کیفیت، تنوع و استفاده از چهره‌های شناخته‌شده برای جذابیت بسته تأکید دارند، برخی فیلمسازان معتقدند فیلم کوتاه باید مسیر مستقل خود را برای ارتباط با مخاطب پیدا کند. ادامه‌دار بودن «قرار» می‌تواند فرصتی برای آزمون و خطا و یافتن مدل مناسب مخاطب‌سازی باشد؛ مدلی که در نهایت نه تنها امکان اکران، بلکه ارتباط پایدار فیلم کوتاه با مخاطب را تقویت کند.