مراسم اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند روز یکشنبه دوم شهریور در پردیس ملت با حضور پیمان جبلی رئیس صداوسیما، رضا صالحی‌امیری وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، محسن برمهانی معاون سیما و جمعی از مدیران و مقامات برگزار شد. این مراسم که توسط حمید محمدی اجرا می‌شد، به صورت زنده از شبکه‌های مستند، نسیم و خبر ۲ پخش شد.

سخنرانی رئیس صداوسیما درباره جایگاه مستندسازی

پیمان جبلی رئیس صداوسیما در این مراسم با اشاره به جایگاه ویژه مستندسازان در رسانه گفت: «اگر روایت حقیقت را وظیفه ذاتی رسانه در نظر بگیریم، غنی‌سازی آن توسط مستندساز صورت می‌گیرد.» به گفته وی، مستندساز نزدیک‌ترین عنصر رسانه‌ای به حقیقت است و حقیقت مگر با زحمات مستندسازان در قاب تصویر قرار نمی‌گیرد.

جبلی با بیان اینکه بیش از ۴ هزار اثر به دبیرخانه جشنواره رسیده است، این موضوع را نشانه اعتماد و هم‌افزایی مستندسازان با رسانه ملی دانست. وی در ادامه با اشاره به اهمیت بحران‌ها در شکل‌گیری مستندهای ارزشمند اظهار کرد: «همیشه در شرایط سختی‌ها و جنگ‌ها که همه دنبال نقطه آرامش هستند، مستندساز رشد می‌کند. بهشت مستندساز در بحران شکل می‌گیرد.» رئیس صداوسیما اضافه کرد که حرفه‌ای‌ترین مستندسازان غرب آسیا در مناطقی مانند غزه، ایران و عراق فعالیت می‌کنند.

هشدار درباره جایگزینی هوش مصنوعی با مستندسازی

رئیس صداوسیما در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت حضور فیزیکی مستندسازان در میدان، هشدار داد: «رواج بی‌رویه هوش مصنوعی در تولیدات رسانه‌ای می‌تواند بزرگ‌ترین آفت در مستندسازی باشد. هوش مصنوعی نباید جایگزین حضور فیزیکی مستندساز در میدان باشد.» جبلی اضافه کرد: «هوش مصنوعی زخمی و مجروح و شهید نمی‌شود. مستندساز قداست دارد و رنج می‌کشد و شهید می‌شود.»

وی همچنین از تولیدات مستند را به تلویزیون محدود نکردن حمایت کرد و گفت رسانه ملی برای نمایش انواع تولیدات مستند شامل میکرو برای فضای مجازی نیز آمادگی دارد. جبلی در پایان سخنانش به آغاز رویداد «ایران جان» در قزوین در هفته آینده و ارتقای کیفی اچ‌دی تمام شبکه‌های استانی و سیما اشاره کرد.

تجلیل از مستند «فرمانده و دریا» و فرمانده ناوشکن دنا

در این مراسم از مسعود دهنوی کارگردان مستند «فرمانده و دریا» قدردانی شد و به بهانه این مستند از ناخدا یکم امیر امید مغانی فرمانده ناوشکن دنا نیز تجلیل به عمل آمد. امیر مغانی در سخنانی گفت: «بهای زیادی برای دفاع از این آب و خاک داده می‌شود و مستند فرمانده و دریا گوشه‌ای از این زحمات بود که در مورد ناوشکن دنا ساخته شد.» وی افزود ناوشکن دنا از همان زمان ساخته شدن، اتفاقات و مأموریت‌های مهمی را رقم زده است.

سخنرانی وزیر میراث فرهنگی و گردشگری

رضا صالحی‌امیری وزیر میراث فرهنگی و گردشگری نیز با اشاره به نقش شهدا در امنیت و عزت ملی گفت: «پیروزی ملت ایران در برابر جنگ، نتیجه تصمیم یک ملت برای مقاومت بود.» وی با تأکید بر ضرورت ثبت تصویری حوادث و حماسه‌های یک سال اخیر افزود: «مستندسازان و صداوسیما باید آنچه را در میدان و خیابان رخ داده است، به آثاری ماندگار برای نسل امروز و آینده تبدیل کنند.»

صالحی‌امیری با اشاره به حضور ایران در مجامع بین‌المللی از جمله یونسکو و اجلاس گردشگری مادرید اظهار کرد: «در سال‌های اخیر تصویری متفاوت از ایران در جهان شکل گرفته و روایت مقاومت ملت توجه جهانیان را جلب کرده است.» وی همچنین با بیان اینکه حدود یک میلیون اثر تاریخی در ایران شناسایی شده و ۴۳ هزار اثر به ثبت ملی و ۳۰ اثر ثبت جهانی رسیده است، بر نقش رسانه ملی در آگاهی‌بخشی درباره اهمیت میراث فرهنگی تأکید کرد.

معرفی برگزیدگان جشنواره

در بخش تقدیر ویژه از مستندسازان، از سحر قناعتی برای فیلم «قلب شیشه‌ای»، علی ترابی برای مجموعه «ماجرا» و محسن رضازاده برای فیلم «زهرا یک روایت شخصی» تقدیر شد. همچنین از جمعی از مستندسازانی که در زمان جنگ رمضان فعالیت‌های متنوعی داشتند از جمله وحید فرجی، فاطمه دولت‌آبادی، مجتبی عمارلو، مهدی انصاری، محمدفرج صالحی، مسعود دهنوی، احسان مفیدی‌کیا و دیگران قدردانی به عمل آمد.

در بخش جوایز سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، دو جایزه به مهدی زمانپور کیاسری برای مستند «پشت دیوارهای سبز» و رسول پولادی برای مستند «از نظر دیگران» اهدا شد. جایزه بهترین گوینده گفتار متن به رضا تنهایی برای فیلم «خشت و خون» و جایزه بهترین صداگذاری به سلمان ابوذر برای فیلم‌های «هدف اکبر» و «خشت و خون» رسید. محمد طالبی برای فیلم «سفرنامه عراق عجم» جایزه بهترین پژوهش و مهدی آزادی برای فیلم‌های «عزیز» و «خیره به خورشید» جایزه بهترین فیلمبرداری را کسب کردند.

جایزه بهترین تدوین و جلوه‌های ویژه بصری به محمد بابایی برای فیلم «خون، حنا، باروت» و جایزه ویژه هیئت داوران برای بهترین فیلمساز جوان به مصطفی توکل‌فرد برای فیلم «بابا موشک داد» اهدا شد.

جوایز بخش محیط زیست و حیات وحش

در بخش ویژه حیات وحش و محیط زیست، جایزه اول به حامد سعادت برای مستند «جنگل قائم»، جایزه دوم به بابک عباسی برای مستند «آهنگی برای آب» و جایزه سوم به فرزانه حاتمی و محمدهادی اسفندیاری برای «مزرع سبز» فلک تعلق گرفت. جایزه ویژه هیئت داوران این بخش نیز به مهدی زمانپور کیاسری برای مستند «مرگ پشت دیوارهای سبز» داده شد.

جوایز بخش کارگردانی

در بخش بهترین کارگردانی مستند کوتاه، دیپلم افتخار به مریم صبوری برای فیلم «گلین بالا» و جایزه اصلی به حسن جعفری برای فیلم «بیستا برمه» رسید. در بخش مستند نیمه‌بلند، دیپلم افتخار به علی شهاب‌الدین و محمدعلی یزدان‌پرست و جایزه اصلی به محمدرضا خوش‌فرمان برای فیلم «اسپانک» اهدا شد.

در بخش مستند بلند نیز دیپلم افتخار به جمشید ربات‌ترک برای فیلم «امین‌الضرب» و جایزه ویژه دبیر جشنواره به پاس توجه مستمر به مسائل زنان و جامعه به مهدیه سادات محور تعلق گرفت. همچنین از ابوالفضل توکلی از پیشکسوتان عرصه صدا و دوبله به بهانه ساخت مستند تقدیر به عمل آمد.