یافته‌های یک پژوهش جدید حاکی از آن است که سطح استرس والدین تأثیر مستقیمی بر نحوه مدیریت استفاده فرزندانشان از فناوری‌های دیجیتال دارد. بر اساس این مطالعه، پدرها و مادرانی که با فشار روانی بالایی دست و پنجه نرم می‌کنند، تمایل بیشتری به استفاده از گوشی هوشمند، تبلت و صفحه‌نمایش به عنوان ابزاری برای آرام یا سرگرم کردن کودکان خود نشان می‌دهند.

جزئیات پژوهش

تیم تحقیقاتی به سرپرستی آنید موریرا، دانشجوی دکترای روانشناسی در دانشگاه بین‌المللی فلوریدا، ۸۲۲ والدین دارای کودکان ۴ تا ۸ ساله را مورد بررسی قرار دادند. در این پژوهش، پرسش‌نامه‌هایی درباره سطح استرس والدین، رفتار فرزندان و قوانین خانوادگی مرتبط با زمان استفاده از صفحه‌نمایش در اختیار شرکت‌کنندگان قرار گرفت.

نتایج حاکی از آن است والدینی که سطح استرس بالایی را تجربه می‌کنند، به احتمال زیاد در لحظات دشوار به صفحه‌نمایش‌ها متوسل می‌شوند تا حواس کودکانشان را پرت کنند. این الگو به‌ویژه زمانی تشدید می‌شود که کودک رفتارهایی نظیر بی‌نظمی، سرکشی یا پرخاشگری از خود نشان دهد.

نقش استرس در اجرای قوانین خانوادگی

یکی دیگر از یافته‌های مهم این پژوهش، ارتباط بین استرس والدین و عدم توانایی آنها در اجرای قوانین مربوط به محدودیت زمانی استفاده از صفحه‌نمایش است. والدینی که به دلیل فشار روانی زیاد تمرکز خود را از دست داده‌اند، کمتر احتمال دارد محدودیت‌های زمانی تعیین‌شده در خانواده را اعمال کنند. به عبارت دیگر، حتی وقتی قوانین مشخصی درباره استفاده کودکان از تبلت و گوشی وجود داشته باشد، استرس مانع از آن می‌شود که والدین بتوانند این قوانین را به طور مستمر اجرا کنند.

نه هر صفحه‌نمایشی مضر است

موریرا در این باره توضیح داد: «آنچه در این مطالعه برجسته بود، اهمیت استرس خود مراقبان در تصمیم‌گیری درباره نحوه استفاده فرزندانشان از رسانه‌های صفحه‌نمایش بود.» وی با اشاره به اینکه استفاده از صفحه‌نمایش برای گذر از لحظات دشوار ذاتاً مضر نیست، افزود: «همانطور که در مورد تغذیه فکر می‌کنیم، می‌توانیم درباره محتوای دیجیتال هم به همین شکل بیندیشیم؛ یعنی چیزی که می‌تواند کم‌وبیش سالم باشد.»

به گفته محققان، راهکارهایی وجود دارد که والدین می‌توانند با به کار بستن آنها، تجربه دیجیتال فرزندانشان را مثبت‌تر کنند. از جمله این راهکارها می‌توان به انتخاب محتوای باکیفیت و مناسب سن کودک و ایجاد عادات رسانه‌ای سالم در محیط خانواده اشاره کرد. همچنین توجه به سلامت روان والدین و مدیریت استرس نقش مهمی در کاهش وابستگی خانواده‌ها به فناوری‌های دیجیتال ایفا می‌کند.

این پژوهش که به تازگی در قالب گزارشی علمی منتشر شده، بر اهمیت توجه به سلامت روان والدین به عنوان یک عامل کلیدی در مدیریت صحیح استفاده کودکان از فضای مجازی تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که برنامه‌های حمایتی برای خانواده‌ها باید فراتر از آموزش سواد دیجیتال، به تقویت تاب‌آوری روانی والدین نیز بپردازد.