گاز طبیعی ستون فقرات اقتصاد ایران محسوب میشود و تأمین آن برای خانوارها، نیروگاهها و صنایع از اولویتهای اصلی صنعت نفت کشور است. حالا شرکت ملی نفت ایران اعلام کرده که توانسته در دوره فعالیت دولت چهاردهم، رکوردهای جدیدی در تولید و تحویل گاز خام ثبت کند؛ رکوردهایی که نشاندهنده ظرفیت بالای صنعت گاز حتی در اوج مصرف زمستانی است.
افزایش محسوس تولید در فصول سرد
یکی از مهمترین نشانههای این موفقیت، رشد قابل توجه تولید گاز در فصل زمستان ۱۴۰۳ بود. میانگین تولید روزانه گاز خام در آن دوره نسبت به زمستان سال قبل از آن، حدود ۳۵ میلیون مترمکعب افزایش یافت. این رشد در ادامه به ثبت رکوردهای تازهتری در سال ۱۴۰۴ منجر شد و در بهمنماه این سال، تولید روزانه با فاصله ۱۶ میلیون مترمکعبی نسبت به رکورد پیشین به بالاترین سطح خود رسید.
بر اساس گزارشها، رکورد تولید ماهانه گاز خام در سال ۱۴۰۳ نیز نسبت به سال ۱۴۰۲ حدود ۴۱ میلیون مترمکعب افزایش داشته و این رقم در دیماه ۱۴۰۴ بار دیگر ارتقا یافته است. به عبارت دیگر، افزایش تولید به یک روز یا مقطع خاص محدود نمانده و در شاخصهای ماهانه نیز خود را نشان داده است.
توسعه میدان مشترک پارس جنوبی
بخش عمدهای از این رشد از محل توسعه میدان مشترک پارس جنوبی حاصل شده است. در آذرماه ۱۴۰۴، تولید روزانه گاز از این میدان به رکورد ۷۲۹.۶ میلیون مترمکعب رسید. توسعه چاههای جدید در فازهای مختلف این میدان نقش پررنگی در این موفقیت داشته است:
- فاز ۱۱: هفت چاه جدید با مجموع تولید ۱۵ میلیون مترمکعب در روز وارد مدار شدند.
- فاز ۱۳: هفت چاه جدید با ظرفیت تولید روزانه ۱۰.۵ میلیون مترمکعب تولیدی شدند.
- فاز ۱۴: دو چاه جدید با تولید سه میلیون مترمکعب در روز به مدار آمدند.
- سکوهای ۱ و ۲ و A19 و B19: چهار چاه درونمیدانی با مجموع تولید شش میلیون مترمکعب در روز فعال شدند.
- سکوی C13: یک چاه جدید با تولید ۱.۵ میلیون مترمکعب در روز به مدار پیوست.
رشد تولید در سایر میدانهای گازی
توسعه تولید فقط به پارس جنوبی محدود نبوده و در چندین میدان دیگر نیز ظرفیتهای تازهای ایجاد شده است. در میدان گازی دی، سه چاه با تولید مجموع سه میلیون مترمکعب در روز وارد مدار شدند. میدان واروی نیز با راهاندازی ایستگاه تقویت فشار، چهار میلیون مترمکعب افزایش تولید را تجربه کرد.
در میدانهای آغار، مزدوران، دالان و تنگبیجار نیز به ترتیب چاههایی با ظرفیتهای ۱.۵، ۱.۶، ۱.۴ و ۰.۵ میلیون مترمکعب در روز تولیدی شدند. همچنین در کارخانه گاز و گازمایع ۱۰۰۰، تولیدی شدن دو حلقه چاه تزریقی سه میلیون مترمکعب به تولید اضافه کرد. توسعه میدانهای توس و خارتنگ نیز در همین مسیر قرار گرفت؛ نخستین چاه میدان توس با ظرفیت ۱.۵ میلیون مترمکعب در روز و دو چاه در خارتنگ با مجموع سه میلیون مترمکعب در روز وارد مدار شدند. میدان شانول هم با تولیدی شدن چاه شماره ۱۹، یک میلیون مترمکعب دیگر به ظرفیت خود افزود.
حمله به پالایشگاهها و بازگشت سریع تولید
مسیر رشد تولید گاز در این دوره بدون چالش نبوده است. در اسفندماه ۱۴۰۴، حمله به چهار پالایشگاه پارس جنوبی موجب کاهش ۲۵۰ میلیون مترمکعبی تولید و تحویل گاز خام به پالایشگاههای سوم تا ششم شد و تحویل گاز سبک به شبکه سراسری نیز حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت.
با این حال، واکنش سریع و استفاده از ظرفیت ارسال گاز به سایر فازها، بخش مهمی از تولید از دسترفته را به مدار بازگرداند. این تجربه نشان داد که تابآوری صنعت نفت و گاز فقط به داشتن ظرفیت تولید بالا مربوط نیست؛ بلکه توان بازآرایی شبکه و بازگرداندن سریع تولید پس از اختلال نیز بخشی از این ظرفیت ملی است.
نگاهی به دستاوردهای کلیدی
در مجموع، کارنامه شرکت ملی نفت ایران در تولید گاز خام طی دو سال اخیر را میتوان در سه محور اصلی خلاصه کرد: ثبت رکوردهای تازه در تولید روزانه و ماهانه، توسعه چاهها و ظرفیتهای جدید در میدانهای مختلف، و افزایش توان تحویل گاز به شبکه سراسری. توسعه میادین مشترک و بهویژه پارس جنوبی نیز نشان میدهد بخش مهمی از تلاشها بر حفظ و افزایش سهم ایران از منابع مشترک متمرکز بوده است.
آنچه این عملکرد را برجستهتر میکند، شرایطی است که این اقدامات در آن به نتیجه رسیده؛ شرایطی که تحریم و محدودیتهای اقتصادی، تأمین تجهیزات و اجرای پروژهها را دشوار کرده و در مقاطعی نیز حوادث و بحرانهای امنیتی مستقیماً بر تأسیسات تولیدی اثر گذاشتهاند. با این حال، مسیر توسعه تولید هرگز متوقف نشده و صنعت نفت کشور همچنان یکی از پشتوانههای اصلی اقتصاد و امنیت انرژی ایران به شمار میرود.
نظرات (0)