نیروگاه برق‌آبی سد مهاباد در ماه‌های گذشته ۱۴ هزار مگاوات‌ساعت انرژی تولید کرده است؛ ظرفیتی که در کنار نقش اصلی سد در تنظیم و مدیریت منابع آب، به‌عنوان یکی از منابع مهم تامین انرژی منطقه مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. مدیریت منابع آب شهرستان می‌گوید بهره‌برداری بهینه از این تاسیسات و صیانت از منابع آبی به‌صورت همزمان در دستور کار است.

تولید برق از ظرفیت برق‌آبی سد مهاباد

خالد رحمانی، مدیر منابع آب شهرستان مهاباد، با اشاره به جایگاه سد مهاباد در شبکه مدیریت آب استان آذربایجان غربی گفت: این سد علاوه بر کنترل سیلاب و تنظیم جریان آب، ظرفیت قابل توجهی برای تولید انرژی پاک دارد و نیروگاه برق‌آبی آن به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم شهرستان برای تولید برق فعال است.

به گفته وی، تولید ۱۴ هزار مگاوات‌ساعت برق در این نیروگاه نشان می‌دهد که می‌توان با مدیریت صحیح مخزن و برنامه‌ریزی در رهاسازی آب، همزمان اهداف تامین آب و تولید انرژی را دنبال کرد. بهره‌برداری بهینه از تاسیسات نیروگاهی، پایش مستمر تجهیزات و هماهنگی با برنامه‌های توزیع آب از محورهایی است که مدیریت منابع آب شهرستان بر آن تاکید دارد.

تامین و توزیع حقابه ۱۲ هزار هکتار از اراضی پایاب

رحمانی در ادامه از تامین و توزیع حقابه حدود ۱۲ هزار هکتار از اراضی کشاورزی پایاب سد مهاباد در سال جاری خبر داد و افزود: این فرآیند با نظارت مستمر کارشناسان مدیریت منابع آب انجام شده و تلاش شده است آب مورد نیاز اراضی تحت پوشش متناسب با منابع موجود و برنامه‌های مصوب تامین شود.

او تاکید کرد که مدیریت و توزیع برنامه‌ریزی‌شده آب در بخش کشاورزی، به‌ویژه در شرایط کم‌آبی و نوسانات بارشی، از اولویت‌های اصلی این مدیریت است. کنترل برداشت، رعایت الگوی کشت و توزیع عادلانه آب میان بهره‌برداران از جمله اقداماتی است که برای جلوگیری از تنش آبی در دشت مهاباد دنبال می‌شود.

ساماندهی چاه‌ها و حفاظت از منابع آب زیرزمینی

مدیر امور آب مهاباد به اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از منابع آب زیرزمینی اشاره کرد و گفت: در راستای ساماندهی بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی، قدرت برق ۳۵۰ حلقه چاه کشاورزی در سامانه ساماب اصلاح شده است. این اقدام به کنترل میزان برداشت و انطباق مصرف با پروانه‌های بهره‌برداری کمک می‌کند.

وی افزود: طی دو ماه اخیر ۱۱ حلقه چاه غیرمجاز در شهرستان شناسایی و مسدود شده، ۱۰۲ فقره پروانه بهره‌برداری تمدید شده و ۱۰ دستگاه کنتور هوشمند حجمی نیز نصب شده است. همچنین در همین بازه زمانی ۱۷۰ مورد خدمت مرتبط با منابع آب زیرزمینی به کشاورزان و متقاضیان ارائه شده است.

  • اصلاح قدرت برق ۳۵۰ حلقه چاه کشاورزی در سامانه ساماب
  • انسداد ۱۱ حلقه چاه غیرمجاز طی دو ماه اخیر
  • تمدید ۱۰۲ فقره پروانه بهره‌برداری
  • نصب ۱۰ دستگاه کنتور اندازه‌گیری
  • ارائه ۱۷۰ خدمت به بهره‌برداران منابع آب زیرزمینی

رحمانی تاکید کرد که کنترل برداشت از آبخوان‌ها، انسداد چاه‌های غیرمجاز، نصب تجهیزات اندازه‌گیری و ساماندهی وضعیت بهره‌برداری، با هدف ایجاد تعادل میان منابع و مصارف و صیانت از ذخایر استراتژیک آب زیرزمینی انجام می‌شود و این روند با جدیت ادامه خواهد داشت.

پیوند حفاظت از آب با احیای دریاچه ارومیه

مدیر منابع آب مهاباد با اشاره به ارتباط مستقیم مدیریت مصرف آب در حوضه مهاباد با برنامه‌های احیای دریاچه ارومیه گفت: حفاظت از منابع آب زیرزمینی و کنترل برداشت‌ها از ضرورت‌های مهم در مسیر مدیریت پایدار منابع آب و کمک به روند احیای دریاچه ارومیه است. هرگونه صرفه‌جویی و مدیریت دقیق در بالادست، می‌تواند به بهبود تراز آبی حوضه و کاهش فشار بر دریاچه کمک کند.

لایروبی یک کیلومتر از رودخانه فصلی داخل شهر

رحمانی همچنین از اجرای عملیات لایروبی حدود یک کیلومتر از رودخانه فصلی داخل شهر مهاباد خبر داد و گفت: این عملیات توسط شهرداری مهاباد و با نظارت و همکاری مدیریت منابع آب شهرستان انجام شده است.

به گفته وی، لایروبی رودخانه‌ها با هدف رفع موانع موجود در بستر، افزایش ظرفیت عبور جریان‌های سیلابی و بهبود شرایط انتقال آب انجام می‌شود. ساماندهی مسیر رودخانه‌ها و پاکسازی بستر آن‌ها علاوه بر تسهیل جریان آب، به ارتقای ایمنی مناطق شهری در برابر سیلاب و جلوگیری از آبگرفتگی معابر نیز کمک می‌کند و همکاری دستگاه‌های اجرایی در این زمینه ضروری است.

مجموعه اقدامات انجام‌شده در سد مهاباد از تولید انرژی تا توزیع حقابه کشاورزی و صیانت از آب‌های زیرزمینی، نشان می‌دهد مدیریت منابع آب شهرستان تلاش دارد میان تامین نیازهای انرژی، کشاورزی و ملاحظات زیست‌محیطی توازن ایجاد کند؛ توازنی که در شرایط اقلیمی کنونی و با توجه به اهمیت حوضه دریاچه ارومیه، اهمیتی دوچندان دارد.