فعالیت مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز به یکی از عوامل مهم افزایش مصرف و فشار بر شبکه برق کشور تبدیل شده است. برداشت غیرقانونی و پنهانی از شبکه، در کنار مصرف بسیار بالای دستگاههای ماینر، نهتنها هزینههای قابل توجهی به صنعت برق تحمیل میکند، بلکه پایداری تأمین انرژی برای مشترکان خانگی و صنایع را نیز تهدید میکند.
ماینرهای پرمصرف و فشار پنهان بر شبکه
هر دستگاه ماینر بهطور متوسط مصرفی معادل چندین خانوار دارد و فعالیت شبانهروزی آن، بار مداومی بر شبکه توزیع وارد میکند. زمانی که این دستگاهها بهصورت غیرمجاز و بدون اخذ انشعاب قانونی یا با دستکاری کنتور و استفاده از برق یارانهای بهکار گرفته میشوند، الگوی مصرف بهشدت از حالت عادی منحرف میشود. نتیجه این روند، افزایش تلفات شبکه، افت ولتاژ، آسیب به ترانسفورماتورها و افزایش احتمال خاموشی بهویژه در مناطق پرتراکم است.
گزارشها نشان میدهد بخشی از ماینرهای غیرمجاز در واحدهای مسکونی، دامداریها، کارگاههای متروکه، باغها و حتی اماکن عمومی بهصورت پنهانی نصب میشوند تا از دید مأموران توزیع برق دور بمانند. استفاده از انشعابهای غیرمجاز و دستکاری تجهیزات اندازهگیری، تشخیص این مراکز را دشوارتر کرده و شناسایی آنها نیازمند پایش دقیق الگوی مصرف و گزارشهای مردمی است.
خلأ نظارتی و کمبود بازدارندگی
به گفته کارشناسان، نبود نظارت مستمر و کافی و همچنین ناکافی بودن قوانین بازدارنده، از مهمترین دلایلی است که امکان تداوم فعالیت برخی استخراجکنندگان غیرمجاز را فراهم کرده است. در حالی که تعرفه برق برای استخراج مجاز رمزارز بهصورت مشخص تعیین شده و فعالیت قانونی مستلزم اخذ مجوز و تأمین برق از مبادی معین است، سود ناشی از استفاده از برق ارزان یا سرقتی، انگیزه تخلف را افزایش داده است.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند برای کاهش جذابیت تخلف، باید علاوه بر برخورد سلبی، سازوکارهای تشویقی برای گزارشدهی، هوشمندسازی کنتورها، تحلیل دادههای مصرف و اصلاح تعرفهها بهطور همزمان دنبال شود. بدون تکمیل این حلقه نظارتی، حتی با جمعآوری مقطعی مراکز غیرمجاز، احتمال بازگشت آنها در نقاط دیگر وجود دارد.
هشدار برای دوره اوج مصرف
فشار ماینرهای غیرمجاز در دورههای اوج مصرف برق، بهمراتب نگرانکنندهتر میشود. در فصل گرما که تقاضا برای وسایل سرمایشی به اوج میرسد و شبکه در آستانه حداکثر ظرفیت خود قرار دارد، بار اضافی ناشی از استخراج پنهانی میتواند تعادل تولید و مصرف را بر هم بزند. این موضوع علاوه بر افزایش احتمال خاموشیهای پراکنده، هزینههای نگهداری و بهرهبرداری از شبکه را نیز بالا میبرد و در نهایت به زیان همه مشترکان تمام میشود.
مسئولان صنعت برق بارها تأکید کردهاند که هرگونه استخراج رمزارز بدون مجوز، مصداق استفاده غیرمجاز از انرژی و تضییع حقوق عمومی است و علاوه بر پیگرد قانونی، با ضبط تجهیزات و دریافت خسارت و جریمههای سنگین همراه خواهد بود.
تأکید مسئولان بر شناسایی و برخورد
بر اساس اعلام مسئولان، طرح شناسایی و جمعآوری مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز با همکاری شرکتهای توزیع نیروی برق، نهادهای نظارتی و انتظامی بهصورت مستمر در حال اجراست. پایش مصرف غیرعادی، بررسی گزارشهای مردمی، بازرسیهای میدانی و استفاده از تحلیل دادههای شبکه از جمله ابزارهایی است که برای کشف ماینرهای پنهان بهکار گرفته میشود.
در همین راستا از شهروندان خواسته شده در صورت مشاهده صدای مداوم فنهای پرقدرت، افزایش غیرعادی دمای محیط، وجود تعداد زیاد دستگاههای الکترونیکی مشابه در یک مکان یا مصرف برق نامتعارف در واحدهای تعطیل، موضوع را از طریق سامانههای معرفیشده به شرکت توزیع برق منطقه خود اطلاع دهند. به گفته مسئولان، برای گزارشدهندگان پاداش در نظر گرفته شده و هویت آنها محرمانه باقی میماند.
ضرورت اقدام هماهنگ برای صیانت از برق عمومی
صیانت از شبکه برق بهعنوان یک کالای عمومی، نیازمند اقدام هماهنگ در سه سطح قانونگذاری، نظارت فنی و فرهنگسازی است. تشدید مجازاتها و بازدارندگی احکام، تسریع در هوشمندسازی شبکه و نصب کنتورهای هوشمند، شفافسازی ضوابط صدور مجوز استخراج و اطلاعرسانی گسترده درباره پیامدهای استفاده غیرمجاز، از جمله راهکارهایی است که میتواند ضمن کاهش تخلفات، مسیر فعالیت قانونی و شفاف استخراج رمزارز را نیز هموار کند.
در شرایطی که ناترازی تولید و مصرف برق به یکی از چالشهای اصلی کشور تبدیل شده، مقابله جدی با ماینرهای غیرمجاز نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای حفظ پایداری شبکه، جلوگیری از تحمیل هزینه به مشترکان قانونمدار و تضمین تأمین برق مطمئن برای خانهها و صنایع به شمار میرود.
نظرات (0)