علی اکبر صالحی، رئیس هیئتمدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) و رئیس کارگروه علمی این جایزه، در نشست خبری امروز از دعوت پنج کشور اسلامی برای میزبانی ادوار آینده جایزه مصطفی خبر داد. به گفته وی، عربستان سعودی، ترکیه، مالزی، اندونزی و پاکستان از جمله کشورهایی هستند که برای میزبانی این رویداد مهم علمی دعوت شدهاند.
تعریف دانشمندان مدنظر جایزه مصطفی
صالحی در این نشست با اشاره به تعریف و گستره دانشمندان مدنظر این جایزه توضیح داد: دانشمندانی که ما آنها را مدنظر قرار میدهیم، شامل دانشمندان مسلمان و غیرمسلمانی میشود که در کشورهای اسلامی زندگی میکنند یا دانشمندان مسلمانی هستند که در کشورهای غیراسلامی سکونت و فعالیت دارند. وی افزود: برای مثال، در میان ۲۲ نفری که تاکنون این جایزه را دریافت کردهاند، برگزیدگانی از بنگلادش، پاکستان و هند نیز حضور داشتهاند.
کشورهایی که تاکنون دانشمندان آنها موفق به کسب این جایزه شدهاند شامل ایران، ترکیه، هند، مالزی، سنگاپور و پاکستان بودهاند.
برنامههای بینالمللی بنیاد مصطفی
رئیس کارگروه علمی جایزه مصطفی با تأکید بر اینکه رسالت بنیاد فراتر از تجلیل صرف است، گفت: یکی از اهداف بنیاد، ایجاد شبکه علمی است؛ هدف فقط معرفی برندگان جایزه نیست، بلکه میخواهیم دانشمندان را به یکدیگر بشناسانیم تا هم دانشمندان شناسایی شوند و هم در یک فضای همافزایی، همکاری و تبادلات علمی متقابل قرار گیرند.
از جمله برنامههای بنیاد مصطفی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- برنامه تبادل علم و فناوری (STEP): شامل بخشهای متعددی مانند «استیپول» (STEPOL) که ناظر بر حوزه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری فعالیت میکند.
- مدارس فصلی (Seasonal Schools): مدارسی که در فصلهای مختلف پیرامون یک موضوع علمیِ مشخص برگزار میشوند.
- برنامه تردد اساتید (Faculty Mobility in Islamic Countries): برقراری تردد و تبادل استادان دانشگاهها میان کشورهای اسلامی.
- بورس دانشمندان جوان (Young Scientists Fellowship Program): اعطای بورس و کمکهزینه مالی به دانشمندان و محققان جوان کشورهای اسلامی.
- رصدخانه علمی (Observatory): پایش مرزهای دانش و رخدادهای علمی روز دنیا و انتشار نشریات تخصصی.
- مسابقات دانشآموزی نور: مسابقات علمی ویژه دانشآموزان در مدارس کشور.
- تولید کتاب کمیک علمی: روایت و تبیین مفاهیم علمی به زبان ساده با تصاویر کمیک.
تأکید بر تقویت اعتمادبهنفس علمی
صالحی با اشاره به مأموریت فرهنگی و هویتی بنیاد گفت: هدف دیگر بنیاد، ایجاد اعتمادبهنفس علمی در جامعه است. وی به دستاوردهای تاریخی علمی ایران اشاره کرد و گفت: هنگامی که غنیسازی ۲۰ درصد محقق شد، رهبر شهیدمان فرمودند این دستاورد «تحقق اراده یک ملت» است. وی افزود: ما خواهان تزریق و تقویت این اعتمادبهنفس در میان نسل جوان هستیم.
علم نافع و پیوند با نیازهای بشریت
رئیس هیئتمدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی با تأکید بر ضرورت کاربردی بودن دستاوردها اظهار داشت: جایزه مصطفی صرفاً به نفس یک کار علمی نگاه نمیکند، بلکه میزان اثرگذاری آن در رفع نیازهای جامعه بشری را میسنجد. وی برای تبیین این موضوع به تاریخ علم اشاره کرد و گفت: آلبرت انیشتین در حدود سال ۱۹۰۵ نظریه نسبیت را ارائه کرد که از بزرگترین نظریات تاریخ علم بود، اما در آن زمان جایزه نوبل نگرفت؛ چراکه دههها طول کشید تا این فرضیه از طریق آزمایش اثبات و عملیاتی شود.
هشدار نسبت به عقبماندگی در هوش مصنوعی و کوانتوم
صالحی با برشمردن پیشرانهای علمی عصر حاضر هشدار داد: دو پدیده علمی سازنده و تعیینکننده قرن بیست و یکم، «فناوریهای کوانتومی» و «هوش مصنوعی» هستند. همانگونه که قرن نوزدهم و بیستم با کشف و توسعه صنعت برق دگرگون شد و تصور جهان امروز بدون برق ناممکن است، در پایان قرن حاضر نیز زیستن بدون کوانتوم و هوش مصنوعی غیرقابلتصور خواهد بود.
وی تأکید کرد: اگر امروز در زمینه کوانتوم و هوش مصنوعی گامهای بلندی برنداریم، در پایان قرن عملاً به «بردگان مدرن علمی» دیگران تبدیل خواهیم شد و دیگران بر ما مسلط میشوند.
بازسازی تمدن علمی نوین
رئیس کارگروه علمی جایزه مصطفی با تأکید بر لزوم تحول در جایگاه علمی کشور گفت: ما به دنبال بازسازی یک تمدن علمی هستیم و تأکید داریم که نباید صرفاً مصرفکننده و اقتباسکننده علم دیگران باشیم، بلکه باید به «مولد دانش» بدل شویم. وی ادامه داد: برای ساختن تمدن علمی باید ضمن الگوگیری از گذشته درخشان خود، از توقف در تاریخ بپرهیزیم.
صالحی یادآور شد: ما مفاخری چون ابنسینا، خوارزمی، خیام، فارابی و خواجه نصیرالدین طوسی داشتهایم؛ فارابی حدود هزار سال پیش شعاع کره زمین را با اختلافی در حدود ۳۰ کیلومتر نسبت به محاسبات دقیق امروزی اندازه گرفت. این گذشته نشان میدهد ما توانایی پرچمداری و تولید علم را داریم.
وی در پایان تأکید کرد: جایزه مصطفی پایان یک رقابت دوسالانه نیست که پس از اتمام به فراموشی سپرده شود، بلکه آغاز یک همکاری دائمی و همافزایی پیوسته میان دانشمندان است.
نظرات (0)