صلوات فرستادن بر پیامبر اکرم(ص) یکی از پرفضیلت‌ترین اعمال در دین اسلام شناخته شده و بارها در قرآن و روایات معصومین(ع) بر آن تأکید شده است. این ذکر پرفضیلت که در اصل بیان محبت و دوستی با رسول خداست، آثار و برکات فراوانی برای مؤمن به همراه دارد.

جایگاه صلوات در قرآن و روایات

خداوند متعال در آیه ۵۶ سوره احزاب صریحاً مؤمنان را به فرستادن صلوات بر پیامبر(ص) فرمان داده است: «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیما». امام صادق(ع) نیز در حدیثی مهم فرمودند: سنگین‌ترین عملی که روز قیامت در ترازوی اعمال قرار داده می‌شود، صلوات بر محمد(ص) و اهل بیت گرامی ایشان(ع) است.

از آثار و برکات فرستادن صلوات می‌توان به آمرزش گناهان، استجابت دعا و رفع حوائج، نورانیت در قبر و بر صراط، بهشت و دوری شیاطین و نفاق اشاره کرد. این ذکر پرفضیلت همواره از سفارش‌های علمای دین برای تقرب بیشتر به خداوند و پیامبر رحمت(ص) بوده است.

لعن دشمنان چیست؟

در فرهنگ شیعه، «لعن» به معنای دور کردن از رحمت خدا و اظهار بیزاری از ظالمان و غاصبان حق اهل بیت(ع) است. لعن کردن در حقیقت اظهار انزجار از دشمنان پیامبران و اهل بیت(ع) محسوب می‌شود؛ کسانی که خداوند دوست‌دار آنان است و بنابراین با لعن کردن، محبت به دوست‌داران خدا و بیزاری از دشمنان آنان عیان می‌شود.

بخشی از زیارت پرفیض و برکت عاشورا نیز به لعن قاتلین و عاملین شهادت امام حسین(ع) اختصاص دارد و در قرآن کریم نیز بر لعن ظالمان تأکید شده است.

آیا لعن بر صلوات برتری دارد؟

حجت‌الاسلام مصطفی صادقی کاشانی، دانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در پاسخ به این پرسش که کدام یک از این دو عمل برتری دارد، تأکید می‌کند: لعن برتر از صلوات نیست. صلوات (دعا و درود) بر پیامبر(ص) به اندازه‌ای اهمیت دارد که در قرآن آمده و خدای متعال بدان امر و توصیه کرده است.

اما گاهی شنیده می‌شود که ثواب لعن بیش از صلوات است! صادقی کاشانی درباره دو روایتی که برای اثبات این مطلب ذکر شده، می‌گوید: هر دو دلیل جعلی و بدون مدرک هستند.

روایات جعلی چه می‌گویند؟

روایت نخست: ادعا شده امیرمؤمنان(ع) به کسی که در حال طواف مشغول لعن بود سلام نکرد و فرمود نخواستم تو را از این ثواب مهم بازدارم که ثوابش از صلوات بیشتر است. اما این مطلب در کتاب «مجمع‌النورین» اثر ابوالحسن مرندی آمده که حدود صد سال پیش نوشته شده و هیچ اعتبار علمی ندارد.

روایت دوم: ادعا شده خیاطی نزد امام صادق(ع) آمد و گفت لباسی با ذکر لعن دوخته‌ام و لباسی با ذکر صلوات؛ و امام اولی را ترجیح داد. صادقی کاشانی می‌گوید این سخن در هیچ منبع معتبر و حتی غیرمعتبری نیامده و معلوم نیست ساخته و پرداخته کیست.

جمع‌بندی

با توجه به تأکید مستقیم قرآن بر صلوات و نبود هیچ سند معتبر مبنی بر برتری لعن بر آن، می‌توان نتیجه گرفت که صلوات بر پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) از جایگاه والاتری برخوردار است. البته اصل لعن ظالمان و دشمنان اهل بیت(ع) قابل انکار نیست و در متون دینی بر آن تأکید شده است، اما نباید روایات جعلی و بدون سند را مبنای مقایسه این دو ذکر پرفضیلت قرار داد.