نمایش «بچه» که این روزها در سالن شماره یک خانه نمایش دا به صحنه رفته، اثری کمدی-خانوادگی برگرفته از نمایشنامه‌ای فرانسوی نوشته ماتیو دولاپورت و الکساندر دولاپتولیر است. این نمایش با برگردان شهلا حائری و کارگردانی مشترک محمد جوانمردی و نیما بحریه تولید شده و به موضوعی می‌پردازد که هم خنده‌دار است و هم درس‌هایی درباره خرافات و باورهای غلط در خود دارد.

نگاهی متفاوت به متنی آشنا

محمد جوانمردی، یکی از دو کارگردان نمایش، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر توضیح داد که متن «بچه» پیش‌تر بارها روی صحنه رفته اما گروه اجرایی با یک دراماتورژی و رویکرد خاص به سراغ آن رفته تا نگاه متفاوتی نسبت به اجراهای قبلی داشته باشد. به گفته جوانمردی، تمام اتفاقات نمایش در یک خانه و میان یک خانواده رخ می‌دهد: «در نگاه اول، اتفاقِ ساده‌ای به نظر می‌رسد و گمان می‌شود که راحت می‌توان این کار را انجام داد؛ اما چنین نیست.»

کارگردان نمایش درباره استفاده از فضای کارهای قبلی‌اش در این اثر هم گفت: «چندین سال پیش نمایشی با نام «کاملاً غریبه» روی صحنه بردم که برگرفته از فیلمی ایتالیایی بود. در آن متن، ماه‌گرفتگی باعث فاش شدن رازهای خانوادگی می‌شد. سعی کردم از آن فضا در «بچه» هم استفاده کنم. در این اجرا هم یک ماه‌گرفتگی در حال وقوع است و رازهای خانواده برملا می‌شود، اما در انتها می‌فهمیم که تمام این اتفاقات صرفاً خوابِ یک بچه بوده است.»

صمیمیت بازیگران فراتر از زمان تمرین شکل گرفت

یکی از نکاتی که جوانمردی به آن اشاره کرد، اهمیت ارتباط بازیگران با یکدیگر خارج از فضای رسمی تمرین بود. به گفته او، بازیگران پس از ساعت‌های تمرین با هم گپ می‌زدند، چای و قهوه می‌نوشتند و معاشرت می‌کردند تا به صمیمیتی برسند که شکل‌گیری آن طی بیست تا بیست‌ودو جلسه تمرین به‌تنهایی بسیار دشوار است.

«هرآنچه روی صحنه می‌بینید، صرفاً مدیون پلاتو نیست؛ بلکه مدیون آن دو یا سه ساعتی است که بازیگران در خارج از تمرین با هم گذرانده‌اند.» این درک مشترک باعث شد بازیگران حتی خارج از زمان تمرین هم مشغول نزدیک شدن به نقش‌هایشان باشند و فضایی شبیه یک مهمانی خانوادگی واقعی روی صحنه شکل بگیرد.

کیفیت بالا در یک اثر دانشجویی

جوانمردی با اشاره به کیفیت بالای طراحی صحنه و لباس گفت: «دکور این اثر کاملاً نمایانگر فضای اثر است و یک سالن پذیرایی را با تمام جزئیات شاهد هستیم که حتی تابلوهای روی دیوار هم کیفیت تماشای اثر را بالا می‌برند. می‌خواستیم بعد از اجرا حداقل مدیون خودمان نشویم و کار را به بهانه دانشجویی بودن تقلیل ندهیم.»

طراحی صحنه و لباس این نمایش را رضا سلیمانی انجام داده که در تلویزیون، تئاتر و سریال‌ها فعال است و با کمترین هزینه این کار را پذیرفته. طراحی پوستر نیز بر عهده حامد فرهی، یکی از طراحان برتر پوستر در ایران بوده که با وجود مشکلات مالی فراوان، مبلغی برای طراحی دریافت نکرده است.

بومی‌سازی متن فرانسوی برای مخاطب ایرانی

بومی‌سازی متن این نمایش یکی دیگر از چالش‌های گروه اجرایی بوده است. جوانمردی توضیح داد: «در متن، واژه‌ها و موقعیت‌هایی وجود داشت که گاهی نیازمند پیشینه فرانسوی یا آشنایی با فضای کلاسیک خارجی بود. مدام با خود می‌سنجیدیم چه کنیم تا به جای جمله‌های اصلی، عباراتی بگوییم که هم به متن لطمه نزند و مفهوم هدر نرود، و هم اثرگذاری خودش را روی مخاطب ایرانی حفظ کند.»

او همچنین به چند لایه بودن نمایش اشاره کرد: «اگر کسی دانسته‌های بیشتری داشته باشد، حتماً بحث‌های مربوط به کانت، هستی و کتاب‌هایی را که در کتابخانه نمایش درباره آنها گپ زده می‌شود، متوجه می‌شود. اما کسی هم که کانت را نشناسد، باز می‌تواند نمایش را ببیند و از آن لذت ببرد.»

بازیگران و زمان اجرا

در نمایش «بچه»، محمدعلی آقائی، بیتا اکبری، صالح حسینی، ماهور شیدایی‌فر، بیتا جباری و سروشا سادات فاضلی به ایفای نقش می‌پردازند. این نمایش از ۲۶ مرداد تا ۱۱ شهریور در سالن شماره یک خانه نمایش دا اجرا می‌شود. جوانمردی ابراز امیدواری کرد که بتوانند اجرای این نمایش را تمدید کنند چرا که در پسِ آن دوندگی‌ها، تلاش‌ها و وقت بسیاری نهفته است.

در خلاصه داستان نمایش آمده است: «معلومه که کلمات بار دارند؛ همه چی از یه اسم شروع می‌شه!»