چندین فوران خورشیدی قدرتمند طی ۲۴ ساعت اخیر از لکه خورشیدی منطقه ۴۵۱۳ به ثبت رسیده و مجموعه‌ای از مواد خروج از تاج خورشیدی (CME) را به سمت زمین روانه کرده است. این رویدادها که با شعله خورشیدی رده M6.۹ آغاز شدند، اکنون زمینه‌ساز وقوع طوفان‌های ژئومغناطیسی در روزهای آینده شده‌اند.

شعله خورشیدی M6.۹ و فعالیت بالای لکه ۴۵۱۳

شعله خورشیدی M6.۹ از منطقه ۴۵۱۳ در ساعت ۱۰ به وقت گرینویچ به اوج شدت خود رسید. این منطقه خورشیدی طی شبانه‌روز گذشته بسیار فعال بوده و دست‌کم پنج فوران از رده M را تولید کرده است. شعله‌های خورشیدی بر اساس شدت به پنج دسته A، B، C، M و X طبقه‌بندی می‌شوند و هر رده تقریباً ده برابر قوی‌تر از رده پیشین خود است. شعله‌های رده M، دومین گروه قدرتمند پس از فوران‌های رده X محسوب می‌شوند.

تصویری از فوران خورشیدی و تأثیر آن بر میدان مغناطیسی زمین

این فوران قدرتمند علاوه بر پرتاب مواد به فضا، می‌تواند باعث ایجاد خاموشی متوسط در امواج رادیویی شود. بخش‌هایی از آفریقا، اروپا و مناطق قطبی شمالی که در زمان وقوع فوران رو به خورشید قرار داشتند، با احتمال اختلال در ارتباطات رادیویی مواجه شده‌اند.

هشدار طوفان ژئومغناطیسی G2 برای ۲۸ آگوست

مرکز پیش‌بینی آب‌وهوای فضایی (SWPC) وابسته به سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) طی روز ۲۷ آگوست احتمال وقوع طوفان خفیف G1 را پیش‌بینی کرده و سپس برای ۲۸ آگوست هشدار طوفان متوسط G2 صادر کرده است. این طوفان‌ها ترکیبی از جریان پرسرعت باد خورشیدی و رسیدن مواد خروج از تاج خورشیدی به زمین خواهند بود.

نقشه پیش‌بینی طوفان ژئومغناطیسی توسط NOAA

در سیستم رده‌بندی طوفان‌های ژئومغناطیسی NOAA، طوفان G2 به عنوان یک رویداد «متوسط» شناخته می‌شود. در این سطح از فعالیت، احتمال ظاهر شدن شفق‌های قطبی در عرض‌های جغرافیایی پایین‌تر از حالت عادی وجود دارد. به این معنی که مناطقی از شمال آمریکا و شمال اروپا که معمولاً شاهد این پدیده نیستند، ممکن است در روزهای پیش رو فرصت تماشای شفق قطبی را پیدا کنند.

پیامد طوفان برای زمین و فناوری‌های مدرن

طوفان‌های ژئومغناطیسی علاوه بر نمایش زیبای شفق قطبی، می‌توانند بر سامانه‌های فناورانه بشری نیز تأثیرگذار باشند. در سطح‌های بالاتر این طوفان‌ها، اختلالاتی در ارتباطات ماهواره‌ای، ناوبری GPS و شبکه‌های برق رخ می‌دهد. هرچند طوفان G2 جزو رویدادهای متوسط محسوب می‌شود، اما هشدار به‌ویژه برای اپراتورهای ماهواره و تأسیسات زیربنایی حیاتی صادر شده است.

شدت و محدوده قابل مشاهده شفق‌های قطبی ناشی از این طوفان به قدرت واقعی فوران‌ها و شرایط میدان مغناطیسی زمین در لحظه رسیدن مواد خورشیدی بستگی خواهد داشت. با این حال، با توجه به فعالیت گسترده لکه ۴۵۱۳ و تعداد بالای فوران‌های ثبت‌شده، روزهای پیش رو دوره‌ای پرکار برای رصدگران آسمان شب و محققان علوم فضایی خواهد بود.