سازمان هواشناسی کشور در تازهترین گزارش خود، نسبت به تغییرات چشمگیر الگوهای بارشی در فصل پاییز هشدار داده است. بر اساس پیشبینیها، بارندگیهای ناشی از تأثیرگذاری پدیده النینو بهویژه در نیمه دوم پاییز میتواند فراتر از حد نرمال باشد و این موضوع نگرانیهای جدی درباره احتمال وقوع سیلابهای گسترده در مناطق غربی و جنوبغربی کشور ایجاد کرده است.
دمای بیسابقه در اقیانوس آرام و تأثیر آن بر ایران
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، با اشاره به افزایش قابل توجه دمای آبهای اقیانوس آرام تأکید کرد که در دوره آماری ۶۰ سال اخیر، چنین روند تغییرات دمایی مشاهده نشده است. وی گفت: «تغییرات دمایی گسترده در بخشهای میانی و شرقی اقیانوس آرام میتواند الگوهای جوی در مناطق مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد. اگر افزایش دمای اقیانوس نسبت به شرایط نرمال به دو درجه سانتیگراد یا بیشتر برسد، این وضعیت اصطلاحاً «سوپر النینو» نامیده میشود.»
به گفته وظیفه، شرایط امسال تا حدی بیسابقه است و در دوره آماری ۵۰ تا ۶۰ سال گذشته، تغییرات دمایی اقیانوس آرام با چنین شدتی کمتر تجربه شده است. بنابراین با توجه به شدت این پدیده، الگوهای جوی متناظر با آن نیز میتواند کمسابقه و غیرمنتظره باشد.
هشدار سیلاب در استانهای غربی و جنوبغربی
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی هواشناسی درباره مناطق پرخطر هشدار داد: «در چنین شرایطی احتمال وقوع سیلابهای گسترده، بهویژه در مناطقی که سابقه چنین رخدادهایی را دارند، از جمله جنوب غرب کشور، غرب کرمانشاه، ایلام و خوزستان، بیشتر از سایر مناطق خواهد بود.» مدلهای فعلی نشان میدهند بیهنجاری بارش و احتمال بارشهای فراتر از نرمال در این مناطق بیشتر است و پیشبینیهای فصلی نیز بیانگر بارشهای سنگین هستند.
با این حال وظیفه تأکید کرد که این پیشبینیها قطعی نیستند و با گذشت زمان و شناسایی عوامل دیگر، میتوان پیشبینیهای دقیقتری ارائه کرد. وی یادآور شد النینو تنها عامل تعیینکننده بارش فصل سرد در ایران نیست و عوامل دیگری مانند میزان و گستره پوشش برف در سیبری، دمای اقیانوس هند و مسیر عبور طوفانها در اقیانوس اطلس نیز تأثیرگذار هستند که پیشبینی دقیق آنها از چند ماه قبل امکانپذیر نیست.
وضعیت دمایی کشور بالاتر از حد نرمال
بر اساس دادههای سازمان هواشناسی از ابتدای سال آبی جاری (یکم مهر) تا پایان روز ۳ شهریور ۱۴۰۵، استان خوزستان با ثبت دمای ۵۰ درجه سانتیگراد در ایستگاه اهواز، گرمترین نقطه کشور بوده و در مقابل استان کرمان با ثبت دمای ۸ درجه سانتیگراد در ایستگاه لالهزار، سردترین دمای کشور را به خود اختصاص داده است.
میانگین دمای کشور در هفت روز گذشته ۳۱.۲ درجه سانتیگراد ثبت شده که در قیاس با مقدار بلندمدت این دوره یعنی ۲۸.۲ درجه سانتیگراد، افزایش ۳ درجهای را نشان میدهد. همچنین میانگین دمای کشور از آغاز سال زراعی تا پایان روز ۳ شهریورماه، ۱۸.۷ درجه سانتیگراد بوده که نسبت به میانگین بلندمدت ۱۷.۶ درجه سانتیگراد، افزایشی ۱.۱ درجهای را تجربه کرده است.
بارشهای ۰.۵ درصد بالاتر از بلندمدت در سال آبی جاری
در بخش بارش، نقشههای تجمعی سازمان هواشناسی نشان میدهد بیشترین میزان بارندگی در استانهای شمالی، شمالغربی، غربی و برخی مناطق کوهستانی به ثبت رسیده است. استانهای گلستان، مازندران، گیلان، البرز، قزوین، آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، لرستان و ایلام بیشترین بارش را دریافت کردهاند. مجموع بارشهای ثبتشده از ابتدای سال آبی جاری تاکنون ۲۳۰.۹ میلیمتر بوده که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۲۸.۹ میلیمتر، افزایش ۰.۵ درصدی را نشان میدهد.
با این حال بارشهای هفت روز اخیر با کاهش ۳۳.۶ درصدی نسبت به بلندمدت همراه بوده و از ابتدای ماه جاری تاکنون نیز بارشهای ثبتشده ۷۶ درصد کمتر از دوره بلندمدت مشابه بوده است.
پیشبینی بارش پاییز و آمادگی برای مخاطرات
وظیفه در پایان با تأکید بر لزوم شناسایی مناطق آسیبپذیر خاطرنشان کرد: «باید مناطق و استانهایی که بیشتر در معرض مخاطرات ناشی از پربارشی قرار دارند، شناسایی و میزان آسیبپذیری و تابآوری آنها مشخص شود. تجربه نشان داده مناطقی که آسیبپذیری بیشتری دارند، معمولاً از آمادگی کمتری نیز برخوردارند.» وی همچنین یادآور شد برای پدیدههایی مانند سیل، پیشبینیهای کوتاهمدت در زمان نزدیک به وقوع رخداد اهمیت زیادی دارند و میتوانند نقش مهمی در مدیریت شرایط و کاهش خسارتها ایفا کنند.
نظرات (0)