محمدعلی فرمند، هنرمند پیشکسوت و شناخته‌شده عرصه تئاتر، سینما و تلویزیون گیلان، امروز پنجشنبه در ۷۸ سالگی درگذشت. به گزارش خبرگزاری مهر، این هنرمند باسابقه که سال‌ها در توسعه و اعتلای هنر نمایش در استان گیلان نقش‌آفرینی کرده بود، پس از عمری فعالیت هنری، جامعه هنری استان را سوگوار کرد.

زندگی و آغاز راه هنری از اواسط دهه ۴۰

محمدعلی فرمند متولد سال ۱۳۲۷ در شهر رشت بود و تحصیلات خود را در رشته هنرهای دراماتیک به پایان رساند و در سال ۱۳۵۹ موفق به اخذ مدرک کاردانی در این رشته شد. علاقه او به هنر نمایش اما بسیار پیش‌تر از دوران تحصیلات آکادمیک شکل گرفته بود.

فرمند فعالیت هنری خود را از اواسط دهه ۴۰ خورشیدی با تئاتر آغاز کرد؛ دورانی که تئاتر گیلان در حال تجربه دوران رشد و شکوفایی بود و هنرمندان جوان با انگیزه فراوان به دنبال تثبیت جایگاه هنر نمایش در شهرستان‌ها بودند. حضور مستمر او در طول بیش از پنج دهه، نامش را به عنوان یکی از استوانه‌های تئاتر گیلان مطرح کرد و نسل‌های مختلفی از بازیگران و کارگردانان جوان از تجربه او بهره گرفتند.

کارنامه پربار روی صحنه تئاتر

در کارنامه هنری محمدعلی فرمند، حضور در ده‌ها اثر نمایشی به عنوان بازیگر و کارگردان به چشم می‌خورد. او در نمایش‌های متعددی که در گیلان، مجموعه تئاتر شهر و تالار تاریخی سنگلج تهران روی صحنه رفتند، ایفای نقش کرد و آثارش همواره مورد توجه مخاطبان و منتقدان قرار گرفت.

از جمله نمایش‌های شاخص این هنرمند فقید می‌توان به «مؤسسه AOP»، «عذاب وجدان»، «ستایش دریا»، «آدم، آدم است»، «بانوی سپیده‌دم»، «حلاج و سلاطین»، «ادیپ شهریار» و «چی‌چی‌نی» اشاره کرد. این آثار که بخشی از آن‌ها از متون کلاسیک و مدرن جهان اقتباس شده بود، نشان‌دهنده نگاه جدی و پژوهش‌محور فرمند به هنر تئاتر بود.

تلاش و توانمندی او در عرصه بازیگری بارها مورد تقدیر قرار گرفت؛ به‌طوری‌که موفق شد جوایز اول و دوم بازیگری مرد جشنواره تئاتر استانی گیلان را به خود اختصاص دهد؛ افتخاری که جایگاه او را به عنوان یکی از بازیگران برجسته تئاتر استان تثبیت کرد.

حضور در سینما و تلویزیون

اگرچه بخش عمده شهرت و فعالیت محمدعلی فرمند به تئاتر گره خورده بود، اما او در عرصه سینما نیز حضور فعالی داشت. فرمند در سال ۱۳۷۵ با فیلم «اعتراف» قدم به دنیای سینما گذاشت و توانایی‌های خود را در مدیوم تصویر نیز به نمایش گذاشت.

پس از آن، در دو اثر سینمایی دیگر نیز به ایفای نقش پرداخت؛ فیلم «پشت پرده مه» به تهیه‌کنندگی و تولید سال ۱۳۸۳ و فیلم «حریم» محصول سال ۱۳۸۷ از دیگر آثار سینمایی او به شمار می‌روند. هرچند تمرکز اصلی او همواره بر صحنه تئاتر باقی ماند، اما حضورش در سینما نشان داد که این هنرمند توانایی انطباق با فضاهای مختلف هنری را دارد.

یادگار نسلی از هنرمندان متعهد گیلان

درگذشت محمدعلی فرمند تنها فقدان یک بازیگر یا کارگردان نیست، بلکه پایان فصل دیگری از تاریخ تئاتر گیلان محسوب می‌شود. هنرمندانی چون او که از اواسط دهه ۴۰ کوله‌بار تجربه بر دوش کشیدند، در شرایطی که امکانات امروز وجود نداشت، با عشق به صحنه، چراغ تئاتر را در شهرستان‌ها روشن نگه داشتند.

فرمند از جمله هنرمندانی بود که هنر را نه به عنوان شغل، که به عنوان رسالت فرهنگی دنبال می‌کرد. تعهد او به فرهنگ بومی گیلان در کنار نگاه جهانی‌اش به ادبیات نمایشی، باعث شد آثارش هم ریشه در خاک زادگاهش داشته باشد و هم از استانداردهای هنری تئاتر حرفه‌ای کشور فاصله نگیرد. بسیاری از شاگردان و همکاران او، امروز از اخلاق حرفه‌ای، صبوری در آموزش و وسواس او در اجرای دقیق نمایش‌ها یاد می‌کنند.

در سال‌های اخیر، با وجود کهولت سن، همچنان پیگیر مسائل تئاتر استان بود و دغدغه آینده هنر نمایش در گیلان را داشت. فقدان او خلائی محسوس برای جامعه تئاتری شمال کشور ایجاد خواهد کرد.

بر اساس اعلام منابع رسمی، جزئیات مراسم تشییع و خاکسپاری این هنرمند فقید متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد. انتظار می‌رود مراسم وداع با حضور گسترده هنرمندان، مسئولان فرهنگی و مردم هنردوست گیلان برگزار شود.

یاد و نام محمدعلی فرمند به عنوان هنرمندی پرتلاش، بی‌حاشیه و متعهد، در حافظه هنر نمایش ایران و به‌ویژه تئاتر گیلان باقی خواهد ماند.