بانک مرکزی مسیر تازه‌ای برای پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری تعریف کرده است؛ مسیری که به متقاضیان اجازه می‌دهد به‌جای دریافت پول نقد، اعتبار خرید کالا و خدمات دریافت کنند. این طرح در قالب «کارت رفاهی متصل به اوراق گام» و با حفظ ماهیت قرض‌الحسنه بودن تسهیلات اجرایی می‌شود و شیوه‌نامه آن به‌تازگی به شبکه بانکی کشور ابلاغ شده است.

ابلاغ شیوه‌نامه اجرایی به بانک‌ها بر اساس بودجه ۱۴۰۵

به گزارش خبرگزاری مهر، بانک مرکزی شیوه‌نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گام مبتنی بر قرض‌الحسنه را در راستای اجرای ماده ۴۸ ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵ به بانک‌ها و موسسات اعتباری ابلاغ کرده است. بر اساس این ابلاغ، تمامی بانک‌ها موظف شده‌اند زیرساخت‌های فنی و قراردادی لازم را برای صدور و پذیرش این کارت فراهم کنند.

همچنین هر بانک باید ضمن اعلام آمادگی، لینک فهرست فروشگاه‌ها و مراکز طرف قرارداد خود را که کارت در آن‌ها قابل استفاده است، برای درج در سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری ارسال کند تا متقاضیان پیش از انتخاب، از شبکه پذیرندگان مطلع شوند. اوراق گام به‌عنوان ابزار تامین مالی زنجیره تولید، اکنون در قالب کارت رفاهی و با سازوکار قرض‌الحسنه برای حمایت از تشکیل خانواده به‌کار گرفته می‌شود.

سقف وام و مدت اعتبار کارت چقدر است؟

بر اساس جزئیات شیوه‌نامه، سقف اعتبار قابل صدور در قالب کارت رفاهی هیچ تفاوتی با سقف وام نقدی ندارد و دقیقا مطابق ارقام مصوب در دستورالعمل تسهیلات ازدواج و فرزندآوری خواهد بود. تفاوت تنها در شیوه پرداخت و محل هزینه‌کرد است.

  • مهلت استفاده از اعتبار: حداکثر ۶ ماه از زمان صدور کارت برای خرید و هزینه‌کرد اعتبار فرصت وجود دارد.
  • بازپرداخت وام ازدواج: دوره بازپرداخت برای تسهیلات ازدواج، مشابه روش نقدی، ۱۰ ساله تعیین شده است.
  • بازپرداخت وام فرزندآوری: برای تسهیلات فرزندآوری، اقساط بین ۳ تا ۷ سال و متناسب با دستورالعمل جاری محاسبه می‌شود.

به این ترتیب متقاضیانی که روش اعتباری را انتخاب می‌کنند، از نظر مبلغ دریافتی و اقساط ماهانه شرایطی کاملا مشابه دریافت‌کنندگان وام نقدی خواهند داشت، اما اعتبار به‌صورت هدفمند برای خرید از شبکه پذیرندگان قابل استفاده است.

مراحل ثبت‌نام و دریافت کارت رفاهی

طبق ماده ۸ شیوه‌نامه، فرآیند درخواست کاملا مشابه وام نقدی و از مسیر سامانه متمرکز ازدواج و فرزندآوری انجام می‌شود:

  • متقاضی ابتدا ثبت‌نام اولیه را در سامانه تسهیلات ازدواج و فرزندآوری انجام می‌دهد.
  • در مرحله انتخاب شیوه دریافت، گزینه «دریافت اعتبار در قالب کارت رفاهی» را برمی‌گزیند.
  • موسسه اعتباری مکلف است لینک فهرست پذیرندگان طرف قرارداد خود را در سامانه قرار دهد تا متقاضی از محل‌های قابل خرید آگاه شود.
  • پس از انتخاب بانک عامل و شعبه و دریافت پیامک کد رهگیری، متقاضی باید در مهلت مقرر مندرج در دستورالعمل، با مدارک لازم به شعبه مراجعه و پرونده را تشکیل دهد.

شفاف‌سازی درباره شبکه فروشگاهی و خدماتی پذیرنده کارت، از تکالیف اصلی بانک‌ها عنوان شده تا متقاضی پیش از مراجعه حضوری، تصویر روشنی از نحوه استفاده از اعتبار داشته باشد.

شرایط ضامن تغییری نکرد؛ پرداخت اعتباری در اولویت

بر اساس ماده ۹، شرایط ضامن، وثایق و سایر ضوابط برای دریافت کارت رفاهی، عینا مطابق دستورالعمل اجرایی تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری است و شرط جدیدی به متقاضیان تحمیل نمی‌شود.

در ماده ۱۰ نیز تاکید شده است که بانک‌ها باید به درخواست متقاضی برای دریافت تسهیلات در قالب کارت رفاهی، نسبت به روش نقدی اولویت دهند. به بیان دیگر اگر فرد صراحتا خواهان اعتبار خرید باشد، بانک عامل نباید او را به سمت دریافت نقدی هدایت کند و باید روند صدور کارت را تسریع نماید.

پرداخت نقدی متوقف نمی‌شود

بانک مرکزی با توجه به زمان مورد نیاز برای تجهیز زیرساخت‌ها، اعلام کرده است تا زمانی که امکان صدور کارت رفاهی متصل به اوراق گام به‌طور کامل فراهم نشده، هر بانک مکلف است پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری را به شکل نقدی و بر اساس سهمیه‌های ابلاغی ادامه دهد. بنابراین هیچ وقفه‌ای در پرداخت وام‌های تکلیفی ایجاد نخواهد شد.

پشتوانه قانونی؛ تبدیل اختیاری وام نقدی به اعتبار خرید

این طرح مبتنی بر ماده ۴۸ ضوابط اجرایی بودجه سال ۱۴۰۵ است که تصریح می‌کند: «در صورت تمایل متقاضیان تسهیلات نقدی قرض‌الحسنه مذکور در قوانین از جمله ازدواج، فرزندآوری و ودیعه، خرید یا ساخت مسکن به تبدیل آن به تسهیلات اعتباری شامل قدرت خرید، اوراق گام و یا اعتبار در زنجیره، با اعلام به بانک عامل توسط متقاضیان، بانک‌های عامل مجازند نسبت به صدور تسهیلات اعتباری خرید به‌صورت قرض‌الحسنه اقدام نمایند.»

بر این اساس، تبدیل وام نقدی به اعتبار خرید کاملا اختیاری و منوط به درخواست متقاضی است. این رویکرد ضمن حفظ تسهیلات بدون سود، منابع را به‌صورت هدفمند به تامین کالاها و خدمات مورد نیاز خانواده‌ها هدایت می‌کند و می‌تواند به پایداری زنجیره تامین و رونق تولید داخلی نیز کمک کند. انتظار می‌رود با توسعه شبکه پذیرندگان، صف دریافت وام‌های تکلیفی کوتاه‌تر شده و قدرت انتخاب خانوارها افزایش یابد.