معاون دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف جزئیات رسیدگی به پرونده‌های انضباطی مرتبط با ناآرامی‌های اسفندماه این دانشگاه را تشریح کرد و گفت تاکنون برای ۶ دانشجو حکم بدوی اخراج صادر شده است. به گفته محمود بهمن‌آبادی، این احکام پس از بررسی مستندات و اخذ دفاعیات دانشجویان صادر شده و بخشی از آن‌ها برای تأیید نهایی به شورای مرکزی وزارت علوم ارسال شده است.

این توضیحات در واکنش به انتشار نامه‌ای با امضای ۲۵ استاد دانشگاه شریف مطرح شد؛ نامه‌ای که در آن نسبت به نحوه مواجهه دانشگاه با پرونده‌های انضباطی و آنچه «عدم برخورد با عوامل ناآرامی‌ها» خوانده شده، انتقاد شده بود. برخی اساتید و دانشگاهیان نیز در مقابل پرسیده‌اند مرز میان دفاع از حقوق دانشجو و اعمال فشار برای توقف روند قانونی رسیدگی کجاست.

چارچوب قانونی رسیدگی انضباطی

بهمن‌آبادی با اشاره به مبنای حقوقی فعالیت شوراهای انضباطی گفت آیین‌نامه انضباطی دانشجویان در سال ۱۳۷۴ در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده و ماده ۲ آن دانشجو را مکلف می‌کند در دوران تحصیل و در هر محیطی، چه داخل دانشگاه و چه خارج از آن، از هر عملی خلاف شئون و حیثیت دانشجویی خودداری کند و در غیر این صورت مشمول برخورد آیین‌نامه‌ای شود.

وی افزود بر مبنای این آیین‌نامه، شیوه‌نامه اجرایی توسط وزارت علوم و وزارت بهداشت تدوین شده و آخرین نسخه آن در سال ۱۴۰۳ به دانشگاه‌ها ابلاغ شده و اکنون ملاک عمل شوراهاست. بر این اساس، شوراهای بدوی و تجدیدنظر در داخل دانشگاه فعال هستند و شورای مرکزی در وزارتخانه به پرونده‌های ارجاعی رسیدگی می‌کند؛ به طوری که احکام سنگین‌تر از محرومیت دو نیم‌سال برای تأیید باید به شورای مرکزی ارسال شود و دانشجو نیز در صورت اعتراض به حکم بدوی می‌تواند درخواست تجدیدنظر به شورای مرکزی ارائه دهد.

به گفته معاون دانشجویی شریف، روند رسیدگی پس از دریافت شکایت یا گزارش مراجع ذی‌صلاح داخل و خارج دانشگاه آغاز می‌شود؛ دانشجو به دبیرخانه دعوت شده، اتهامات به او تفهیم و دفاعیات کتبی‌اش اخذ می‌شود و سپس دعوت‌نامه حضور در جلسه شورا به او ابلاغ می‌گردد. طبق شیوه‌نامه، فاصله دعوت تا تشکیل جلسه حداقل ۵ روز اداری است، اما به دلیل تعطیلات، مجازی بودن کلاس‌ها و برای مراعات حال دانشجویان شهرستانی و کاهش هزینه‌های اسکان، گاهی با رضایت خود دانشجو این فاصله کمتر در نظر گرفته می‌شود.

او تأکید کرد در دانشگاه شریف حتی در مرحله تجدیدنظر نیز در صورت تمایل دانشجو، امکان حضور و دفاع شفاهی فراهم می‌شود، هرچند حضور در شورای تجدیدنظر الزامی نیست.

آمار پرونده‌های مربوط به وقایع اسفندماه

بهمن‌آبادی درباره ناآرامی‌های اسفندماه گفت در مجموع ۲۳۶ نفر به شورای انضباطی معرفی شدند که برای ۱۱۵ نفر به دلیل کفایت مستندات ارسالی از سوی حراست، پرونده تشکیل شد. از این میان حدود ۴۰ نفر که تخلفات جدی‌تر و متعددتری داشتند به شورای بدوی دعوت شدند و برای سایر افراد با نظر رئیس دانشگاه، گفت‌وگو و اخذ تعهد کتبی بدون درج در پرونده در نظر گرفته شد.

وی مصادیق تخلفات بررسی‌شده در صحن دانشگاه را چنین برشمرد:

  • بلند کردن پرچم گروه‌های سلطنت‌طلب
  • توهین و اقدام برای آتش زدن پرچم جمهوری اسلامی ایران
  • حمل سلاح سرد و درگیری فیزیکی
  • ایجاد بلوا، آشوب و سر دادن شعارهای هنجارشکنانه

به گفته او، این رفتارها ضمن برهم زدن نظم محیط دانشگاه، موجب جریحه‌دار شدن احساسات عمومی و تخریب چهره دانشگاه شده و در شورا مورد رسیدگی قرار گرفته است.

پرونده‌های فضای مجازی و جنگ اخیر

معاون دانشجویی شریف افزود علاوه بر پرونده‌های صحن دانشگاه، ۲۹ گزارش درباره تخلفات در فضای مجازی در ایام اسفندماه و دوره جنگ تحمیلی اخیر به شورا ارجاع شد که پس از بررسی مستندات، حدود ۱۵ نفر به شورا دعوت شدند.

این تخلفات عمدتاً در گروه‌های دانشکده‌ای و دانشگاهی رخ داده و شامل مواردی مانند توهین به شعائر ملی و مقدسات دینی، هتک حرمت اساتید، انتشار جزوه ساخت سلاح، حمایت از گروه‌های محارب و معاند، تهدید و انتشار اخبار کذب بوده که مطابق ماده ۳۲ شیوه‌نامه انضباطی رسیدگی شده است.

احکام صادرشده؛ از توبیخ تا اخراج

بهمن‌آبادی درباره نتایج رسیدگی‌ها گفت نخستین جلسه انضباطی مربوط به وقایع اسفندماه قرار بود ۹ اسفند برگزار شود، اما به دلیل حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی و مجازی شدن دانشگاه، جلسات از ۲۵ فروردین امسال آغاز شد و با وقفه در ایام امتحانات و برای فراهم کردن امکان حضور فیزیکی دانشجویان شهرستانی و بازبینی مستندات، همچنان جلسات بدوی و تجدیدنظر ادامه دارد.

بر اساس اعلام او، تاکنون برای ۲۰ نفر در ارتباط با تخلفات صحن دانشگاه حکم صادر شده که طیفی از توبیخ کتبی تا محرومیت اجرایی و تعلیقی یک و دو نیم‌سال و اخراج را در بر می‌گیرد. در بخش فضای مجازی نیز احکامی از تبرئه و توبیخ کتبی تا محرومیت یک یا دو نیم‌سال اجرایی و تعلیقی و ۳ مورد اخراج صادر شده است.

وی تصریح کرد ۶ حکم اخراج صادرشده مربوط به افرادی است که اقدام به آتش زدن پرچم جمهوری اسلامی یا بلند کردن پرچم سلطنت‌طلبان کرده و در ایجاد بلوا و آشوب در صحن دانشگاه نقش داشته‌اند. برخی از این احکام در شورای تجدیدنظر تأیید و به شورای مرکزی ارسال شده و یک مورد نیز در شورای مرکزی تأیید و به دانشجو ابلاغ شده است.

به گفته معاون دانشجویی شریف، سایر موارد اخراج چه در صحن دانشگاه و چه در فضای مجازی، با توجه به ارائه ضمانت از سوی اساتید و ابراز ندامت خود دانشجویان، در شورای تجدیدنظر به احکام سبک‌تر تبدیل شده است.

نحوه دسترسی به مستندات و ادعاهای مطرح‌شده

بهمن‌آبادی در پاسخ به انتقادها درباره نحوه دعوت، زمان‌بندی جلسات و دسترسی به مستندات گفت روال فعلی سال‌هاست در دانشگاه اجرا می‌شود و تغییرات موردی در زمان‌بندی‌ها صرفاً برای مراعات حال دانشجویان و نزدیکی به امتحانات بوده و تصمیمی سیاسی یا مختص پرونده‌های اخیر نیست.

او درباره نمایش مستندات توضیح داد در تخلفات مرتبط با تجمعات، به دلیل حضور افراد دیگر و ضرورت رعایت محرمانگی و حفظ کرامت انسانی تصریح‌شده در شیوه‌نامه، امکان ارائه کامل فیلم‌ها به فرد وجود ندارد، مگر آنکه دانشگاه تجهیزات لازم برای تار کردن چهره سایر حاضران را در اختیار مراجع گزارش‌دهنده قرار دهد؛ در غیر این صورت به نمایش چند عکس اکتفا می‌شود، هرچند اعضای شورا مستندات را به طور کامل ملاحظه و بر اساس آن رأی صادر می‌کنند.

وی با مقایسه‌ای با پرونده‌های تقلب افزود اثبات تقلب بدون دوربین کافی در جلسه امتحان تقریباً ناممکن است و در شورا گزارش مراقب، برگه تقلب یا تصویر تلفن همراه و نظر استاد ملاک تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد؛ رویکردی که به گفته او نشان می‌دهد شورا بر اساس مستندات و نه اظهارات شفاهی صرف قضاوت می‌کند.