معاون امور بین‌الملل و حقوق بشردوستانه جمعیت هلال‌احمر با تأکید بر استمرار مأموریت مستندسازی جنایات رخ‌داده در جریان جنگ تحمیلی اعلام کرد که این روند نه‌تنها متوقف نشده، بلکه با انسجام و جدیت بیشتری در دستور کار قرار دارد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر، عالیشوندی با اشاره به ماهیت بشردوستانه این نهاد گفت: دفاع از حقوق آسیب‌دیدگان مخاصمات مسلحانه و مطالبه اجرای دقیق حقوق بین‌الملل بشردوستانه، اقدامی مقطعی و محدود به دوران جنگ نیست، بلکه بخشی از مسئولیت ذاتی و مستمر هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران است.

مستندسازی متوقف نشده؛ پیگیری تا حصول نتیجه

عالیشوندی تصریح کرد که جمعیت هلال‌احمر از همان روزهای جنگ، در کنار مأموریت‌های میدانی، امدادی و درمانی، موضوع ثبت و مستندسازی موارد نقض حقوق بشردوستانه را به‌طور جدی دنبال کرده و پس از پایان جنگ نیز این مسیر را رها نکرده است.

به گفته وی، تمام مستندات، شواهد میدانی، گزارش‌ها و داده‌های مرتبط به‌صورت منظم جمع‌آوری، دسته‌بندی و برای بهره‌برداری در پیگیری‌های حقوقی و دیپلماتیک تدوین شده تا مطالبات کشور صرفاً در حد موضع‌گیری باقی نماند و با استناد به اسناد معتبر و ظرفیت‌های شناخته‌شده حقوق بین‌الملل دنبال شود.

او تأکید کرد: مستندسازی، پیگیری حقوقی و مطالبه‌گری در سطوح ملی و بین‌المللی تا روشن شدن مسئولیت‌ها و استیفای کامل حقوق ملت ایران با قوت ادامه خواهد یافت و این پرونده از نگاه هلال‌احمر بسته‌شده تلقی نمی‌شود.

۳۵ نامه رسمی و ۱۲ بیانیه در تبیین نقض حقوق بشردوستانه

معاون امور بین‌الملل هلال‌احمر با تشریح اقدامات حقوقی انجام‌شده در همین چارچوب اظهار داشت:

  • تاکنون ۳۵ نامه رسمی خطاب به نهادها و مراجع بین‌المللی درباره مصادیق نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه ارسال شده است.
  • در جایگاه رئیس کمیته ملی حقوق بشردوستانه، ۱۲ بیانیه رسمی برای تبیین ابعاد این نقض‌ها، ضرورت پایبندی به قواعد حقوق بشردوستانه و مسئولیت‌پذیری نهادهای ذی‌ربط صادر شده است.

وی این اقدامات را بخشی از یک روند منسجم حقوقی و دیپلماتیک دانست که هدف اصلی آن جلوگیری از به فراموشی سپرده شدن حقوق قربانیان و تبدیل مستندات موجود به مطالبه‌ای مستمر در مراجع صلاحیت‌دار بین‌المللی است.

از ارائه مستندات در سازمان ملل تا محکومیت از سوی اوچا

عالیشوندی با اشاره به پیگیری‌های فراتر از مکاتبات نوشتاری گفت: هلال‌احمر تلاش کرده است صدای قربانیان و ابعاد انسانی نقض حقوق بشردوستانه را به‌صورت مستقیم به گوش جامعه جهانی برساند.

به گفته او، در سازمان ملل متحد با حضور میدانی و ارائه مستندات، تصاویر و ویدئوهای موجود، مصادیق نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه تشریح و تبیین شده و نهادهای مسئول در جریان جزئیات و پیامدهای انسانی این نقض‌ها قرار گرفته‌اند.

وی افزود که این پیگیری‌های مستمر در نهایت منجر به آن شد که دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) به‌صورت صریح این موارد نقض را محکوم کند؛ موضوعی که از نگاه هلال‌احمر نشانه اثرگذاری رویکرد مستند و حقوقی در عرصه بین‌المللی است.

از محموله دیالیز «توسکا» تا پیگیری وضعیت خلبانان

معاون هلال‌احمر تأکید کرد که مأموریت این جمعیت صرفاً به مطالبه‌گری حقوقی محدود نمی‌شود و جوهره اصلی فعالیت آن، صیانت از جان و کرامت انسانی و کاهش آلام آسیب‌دیدگان است. از همین رو، در کنار اقدامات حقوقی، پیگیری مسائل فوری و عینی بشردوستانه نیز با جدیت دنبال شده است.

وی در این زمینه به نمونه محموله مواد اولیه دیالیز کشتی «توسکا» اشاره کرد که به گفته او توسط رژیم آمریکا توقیف شده بود. به گفته عالیشوندی، با پیگیری‌های حقوقی و بشردوستانه هلال‌احمر، این محموله آزاد شد و در اختیار چرخه درمان قرار گرفت.

او خاطرنشان کرد اهمیت این اقدام تنها در آزادسازی یک محموله نبود، بلکه مستقیماً با دسترسی بیماران دیالیزی به اقلام حیاتی درمانی و حق آنان بر سلامت گره خورده بود و نشان داد که به‌کارگیری ظرفیت‌های حقوقی و بین‌المللی می‌تواند نتایج ملموس و فوری برای مردم به همراه داشته باشد.

عالیشوندی همچنین از ادامه پیگیری وضعیت خلبانان ایرانی از طریق کمیته بین‌المللی صلیب سرخ خبر داد و گفت این مطالبه با اتکا به اصول و سازوکارهای حقوق بشردوستانه و با استفاده از جایگاه این نهاد بین‌المللی همچنان با جدیت دنبال می‌شود و هر ظرفیتی که به روشن شدن وضعیت و حمایت از حقوق افراد کمک کند، به کار گرفته خواهد شد.

مقصد بعدی: ژنو و تداوم دیپلماسی بشردوستانه

این مقام مسئول در هلال‌احمر مرحله بعدی پیگیری‌ها را حضور و مطالبه‌گری در ژنو عنوان کرد و گفت: در جریان نشست‌های رسمی مرتبط با صلیب سرخ و سازمان ملل متحد، موضوعات مورد نظر با ارائه مستندات جدید، تبیین ابعاد حقوقی و بشردوستانه و گفت‌وگو با مسئولان و نهادهای بین‌المللی بار دیگر مطرح خواهد شد.

به گفته وی، این نشست‌ها فرصتی دیگر برای یادآوری مسئولیت نهادهای بین‌المللی و تأکید بر لزوم اجرای قواعد حقوق بشردوستانه است و هلال‌احمر تلاش می‌کند مطالبات بشردوستانه ملت ایران را به‌صورت مستند، حقوقی و شفاف در دستور کار نگه دارد تا موضوع تا حصول نتایج مشخص پیگیری شود.

عالیشوندی در پایان تأکید کرد که تجربه این دوره نشان داده است فعالیت بشردوستانه تنها به حضور نیروهای امدادی در میدان خلاصه نمی‌شود؛ دفاع از حق دسترسی بیمار به دارو و درمان، پیگیری سرنوشت افراد از طریق صلیب سرخ، ارائه مستندات در سازمان ملل و مطالبه اجرای حقوق بشردوستانه نیز امتداد همان مأموریت انسانی است. از این رو، مجموعه اقداماتی چون مستندسازی، مکاتبات رسمی، رایزنی‌های بین‌المللی، بهره‌گیری از ظرفیت کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و حضور در مجامع جهانی، حلقه‌های به‌هم‌پیوسته یک مسیر واحد هستند که تا دستیابی به نتیجه نهایی با قاطعیت ادامه خواهد یافت.