رئیس کل بانک مرکزی با انتقاد از تمرکز حساب‌ها و منابع مالی صنایع بزرگ خوزستان در تهران، از الزامی شدن تودیع حداقل ۵۰ درصد منابع این شرکت‌ها در شعب بانکی داخل استان محل فعالیت خبر داد و تأکید کرد این بخشنامه باید به‌طور کامل اجرا شود.

عبدالناصر همتی روز پنجشنبه در نشست شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی خوزستان گفت: قابل قبول نیست که تمام ظرفیت‌ها، امکانات و تبعات فعالیت یک بنگاه بزرگ در خوزستان و اهواز باشد اما گردش مالی و منابع آن در پایتخت متمرکز شود. به گفته وی، بر اساس بخشنامه ابلاغ‌شده به شبکه بانکی، شرکت‌های بزرگ مکلف هستند حداقل نیمی از منابع خود را در بانک‌های استان محل استقرار خود نگهداری کنند تا این منابع صرف توسعه همان منطقه شود.

برخورد نظارتی با بانک‌های متخلف

همتی با هشدار به شبکه بانکی تصریح کرد: چنانچه بانک‌ها این بخشنامه را اجرایی نکرده باشند، تخلف کرده‌اند و بخش نظارتی بانک مرکزی این موضوع را با حساسیت حسابرسی و بازرسی خواهد کرد. هدف از این اقدام، تجهیز منابع در داخل استان و به‌کارگیری آن برای طرح‌های توسعه‌ای، تولیدی و اشتغال‌زای خوزستان عنوان شده است.

رئیس کل بانک مرکزی افزود: منابعی که در خوزستان ایجاد می‌شود باید در خدمت توسعه همین استان قرار گیرد و از خروج سرمایه‌ای که حاصل فعالیت صنایع مستقر در استان است، جلوگیری شود. این سیاست به‌ویژه برای استان‌های صنعتی و نفت‌خیز که سهم بالایی در تولید ناخالص داخلی دارند، اهمیت دوچندان دارد.

تغییر مسیر تسهیلات به سمت بنگاه‌های کوچک و متوسط

همتی در بخش دیگری از سخنان خود بر لزوم بازنگری در سیاست تسهیلات‌دهی بانک‌ها تأکید کرد و گفت: طبق آخرین مصوبه هیأت عالی بانک مرکزی، اولویت پرداخت تسهیلات باید به واحدهای کوچک و متوسط اختصاص یابد؛ واحدهایی که نقش کلیدی در اشتغال‌زایی و پویایی اقتصاد منطقه‌ای دارند.

وی توضیح داد: پرداخت تسهیلات کلان به یک بنگاه بزرگ و سرمایه‌بر، هرچند رقم قابل توجهی را درگیر می‌کند اما اشتغال محدودی می‌آفریند، در حالی که توزیع همین منابع میان چندین بنگاه کوچک و متوسط می‌تواند اشتغال به‌مراتب بیشتری ایجاد کند و چرخ اقتصاد محلی را به حرکت درآورد.

رئیس کل بانک مرکزی از شبکه بانکی خوزستان خواست تأمین مالی بخش‌های مولد کوچک و متوسط را در دستور کار قرار دهد و معیار اصلی اعطای تسهیلات را میزان اشتغال‌زایی واقعی طرح‌ها قرار دهد. به گفته او، حمایت از جوانان جویای کار و طرح‌های اشتغال‌آفرین باید در اولویت نظام بانکی باشد.

تأمین مالی زنجیره‌ای بدون فشار تورمی

همتی با اشاره به ابزارهای نوین تأمین مالی، از ظرفیت قابل توجه پیش‌بینی‌شده برای سال جاری در حوزه تأمین مالی زنجیره تأمین خبر داد. وی گفت: ابزارهایی مانند اوراق گام و سایر ابزارهای الکترونیکی می‌توانند بدون ایجاد آثار تورمی، منابع مورد نیاز برای تأمین مواد اولیه و زنجیره‌های تولید را فراهم کنند.

به گفته رئیس کل بانک مرکزی، استفاده از این ابزارها نسبت به سال ۱۳۹۸ رشد چشمگیری داشته و توسعه آن می‌تواند هم نیاز صنایع بزرگ به نقدینگی را برطرف کند و هم به ماندگاری منابع در استان‌های محل فعالیت کمک کند. این روش، به‌جای تزریق مستقیم نقدینگی، اعتبارسازی در طول زنجیره تولید را ممکن می‌سازد و فشار بر پایه پولی را کاهش می‌دهد.

افزایش اختیارات مدیران بانکی استان‌ها

رئیس کل بانک مرکزی از آمادگی این نهاد برای افزایش اختیارات مدیران بانکی در استان‌ها خبر داد و اظهار کرد: بسیاری از مدیران استانی به دلیل نگرانی از مسئولیت‌های حقوقی و پیگیری‌های نظارتی، در پرداخت تسهیلات احتیاط بیش از حد به خرج می‌دهند که این موضوع روند تأمین مالی تولید را کند می‌کند.

همتی پیشنهاد کرد برای رفع این دغدغه، سازوکاری تضامنی با مشارکت استانداری ایجاد شود تا تصمیمات اعتباری به‌صورت مشترک اتخاذ و مسئولیت آن نیز به‌طور جمعی پذیرفته شود. وی افزود: در صورت شکل‌گیری این سازوکار و پذیرش مسئولیت مشترک، سقف اختیارات بانک‌های خوزستان به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت تا تصویب و پرداخت تسهیلات به طرح‌های تولیدی با سرعت بیشتری انجام شود.

تأکید بر پایداری تولید در شرایط تحریم

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و فشار تحریم‌ها گفت: پایداری اقتصاد در برابر فشارهای خارجی، مرهون تلاش تولیدکنندگان و استمرار فعالیت واحدهای تولیدی است. تداوم کار این واحدها نشان می‌دهد که هدف دشمن برای متوقف کردن چرخ تولید محقق نشده است.

وی درباره تعادل میان مطالبات بخش خصوصی و محدودیت‌های شبکه بانکی اظهار کرد: تولیدکنندگان به‌حق خواستار تسهیلات بیشتر، تمدید مهلت بازپرداخت و نرخ‌های ترجیحی هستند و از سوی دیگر بانک‌ها نیز باید ترازنامه و ساختار مالی خود را اصلاح کنند. هنر سیاست‌گذاری در شرایط کنونی، ایجاد توازن میان این انتظارات و واقعیت‌های منابع بانکی است.

روند کاهشی تورم و آخرین وضعیت تأمین ارز

همتی از کاهشی شدن نرخ تورم در ماه گذشته پس از چند ماه روند افزایشی خبر داد و آن را نشانه اثربخشی سیاست‌های پولی دانست. وی تأکید کرد برای بازگشت ثبات و پیش‌بینی‌پذیری به بازارها باید این مسیر با جدیت ادامه یابد.

رئیس کل بانک مرکزی همچنین درباره تأمین ارز گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۱۷.۲ میلیارد دلار ارز برای بخش‌های مختلف تأمین شده و با وجود فشارهای بین‌المللی، تأمین ارز برای مواد اولیه، کالاهای اساسی و دارو بدون وقفه در حال انجام است.

به گفته وی، بانک مرکزی در تعیین اولویت تخصیص ارز دخالتی ندارد و اولویت‌بندی کالاها و صنایع بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت جهاد کشاورزی است و بانک مرکزی صرفاً بر اساس فهرست اعلامی این دستگاه‌ها، تأمین و تخصیص ارز را انجام می‌دهد.

همتی در پایان با اشاره به تلاش آمریکا برای ایجاد نوسان در بازار ارز از طریق عملیات روانی و افزایش انتظارات تورمی گفت: دشمن می‌کوشد با اظهارات و اقدامات خود فضای اقتصادی را بی‌ثبات کند، اما همکاری دولت و بخش خصوصی و استمرار فعالیت‌های اقتصادی می‌تواند حافظ ثبات و پایداری اقتصاد کشور باشد.