بانک مرکزی از اجرای طرح جدیدی برای پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری خبر داد. بر اساس شیوه‌نامه‌ای که به تازگی به شبکه بانکی کشور ابلاغ شده، این تسهیلات از این پس می‌تواند در قالب کارت رفاهی متصل به اوراق گام مبتنی بر قرض‌الحسنه به متقاضیان ارائه شود؛ ابزاری اعتباری که به گفته بانک مرکزی با هدف کاهش زمان انتظار و تسهیل دسترسی متقاضیان به تسهیلات طراحی شده است.

به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، این شیوه‌نامه در راستای اجرای ماده ۴۸ ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور تدوین و به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری ابلاغ شده است. بر این اساس، بانک‌ها موظف شده‌اند زیرساخت‌های لازم برای صدور کارت رفاهی را فراهم کنند و فهرست پذیرندگان طرف قرارداد خود را برای درج در سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری ارسال نمایند.

کارت رفاهی چیست و چه مزیتی برای متقاضیان دارد؟

کارت رفاهی متصل به اوراق گام، در واقع یک اعتبار خرید به صورت قرض‌الحسنه است که به جای واریز نقدی مبلغ وام، قدرت خرید مشخصی را در اختیار متقاضی قرار می‌دهد. بر اساس اعلام بانک مرکزی، مهم‌ترین مزیت این روش، قرار گرفتن متقاضیان کارت رفاهی در اولویت پرداخت و کاهش محسوس زمان انتظار نسبت به روش پرداخت نقدی است.

بر اساس ماده ۴۸ ضوابط اجرایی بودجه ۱۴۰۵، «در صورت تمایل متقاضیان تسهیلات نقدی قرض‌الحسنه مذکور در قوانین از جمله ازدواج، فرزندآوری و ودیعه، خرید یا ساخت مسکن به تبدیل آن به تسهیلات اعتباری شامل قدرت خرید، اوراق گام و یا اعتبار در زنجیره، با اعلام به بانک عامل توسط متقاضیان، بانک‌های عامل مجازند نسبت به صدور تسهیلات اعتباری خرید به‌صورت قرض‌الحسنه اقدام نمایند.» به این ترتیب، دریافت اعتبار به شکل کارت رفاهی کاملاً اختیاری است و تنها در صورت درخواست متقاضی انجام می‌شود، اما در صورت انتخاب این گزینه، بانک موظف است آن را در اولویت قرار دهد.

سقف اعتبار و مدت بازپرداخت چقدر است؟

طبق شیوه‌نامه اجرایی ابلاغی، شرایط مالی کارت رفاهی تفاوتی با وام نقدی ندارد و صرفاً شکل پرداخت تغییر کرده است:

  • سقف اعتبار: سقف اعتبار قابل صدور برای هر متقاضی دقیقاً مطابق سقف‌های تعیین‌شده در دستورالعمل تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری است و تغییری در مبلغ وام ایجاد نمی‌شود.
  • مدت اعتبار کارت: حداکثر ۶ ماه برای استفاده از اعتبار کارت تعیین شده است. متقاضی باید در این بازه زمانی نسبت به استفاده از اعتبار در شبکه پذیرندگان طرف قرارداد بانک عامل اقدام کند.
  • بازپرداخت وام ازدواج: مشابه تسهیلات نقدی، بازپرداخت اعتبار کارت رفاهی برای تسهیلات ازدواج ۱۰ ساله است.
  • بازپرداخت وام فرزندآوری: بسته به مبلغ و دستورالعمل مربوطه، بازپرداخت اعتبار برای تسهیلات فرزندآوری بین ۳ تا ۷ سال تعیین شده است.

نحوه ثبت‌نام و دریافت کارت رفاهی

فرآیند ثبت‌نام برای دریافت کارت رفاهی، مشابه وام نقدی از طریق سامانه متمرکز انجام می‌شود. بر اساس ماده ۸ این شیوه‌نامه:

ابتدا متقاضی باید از طریق سامانه تسهیلات ازدواج و فرزندآوری ثبت‌نام اولیه را انجام دهد و در مرحله انتخاب نوع تسهیلات، گزینه «دریافت اعتبار در قالب کارت رفاهی» را انتخاب کند. در این مرحله، مؤسسه اعتباری موظف است لینک فهرست پذیرندگان طرف قرارداد خود را در سامانه قرار دهد تا متقاضی از فروشگاه‌ها و مراکز قابل استفاده مطلع شود.

پس از انتخاب مؤسسه اعتباری و شعبه مورد نظر و دریافت پیامک کد رهگیری، متقاضی باید در مهلت مقرر تعیین‌شده در دستورالعمل تسهیلات قرض‌الحسنه، با در دست داشتن مدارک مورد نیاز به شعبه مربوطه مراجعه و نسبت به تشکیل پرونده اقدام کند. شرایط ضامن و سایر ضوابط مرتبط نیز بر اساس ماده ۹، کاملاً مطابق دستورالعمل اجرایی تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری خواهد بود و تغییری در نوع تضامین ایجاد نشده است.

اولویت پرداخت با کارت رفاهی و تکلیف پرداخت نقدی

نکته کلیدی این شیوه‌نامه در ماده ۱۰ آن نهفته است؛ جایی که تأکید شده بانک موظف است ترتیبی اتخاذ کند که در صورت درخواست متقاضی برای دریافت تسهیلات در قالب کارت رفاهی، پرداخت به این شکل نسبت به روش نقدی در اولویت قرار گیرد. این بند به طور مستقیم به مشکل صف‌های طولانی وام ازدواج پاسخ می‌دهد و می‌تواند زمان انتظار چندماهه متقاضیان را به شکل محسوسی کاهش دهد.

با این حال، بانک مرکزی برای دوره گذار نیز تدبیری اندیشیده است. بر اساس اعلام این بانک، تا زمانی که زیرساخت‌های فنی و اجرایی لازم برای صدور کارت رفاهی متصل به اوراق گام در هر بانک به طور کامل فراهم نشده، آن بانک مکلف است همچنان نسبت به پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری به صورت نقدی و مطابق سهمیه‌های ابلاغی اقدام کند. بنابراین هیچ وقفه‌ای در پرداخت وام‌ها ایجاد نخواهد شد و متقاضیانی که تمایلی به استفاده از کارت اعتباری ندارند نیز می‌توانند مانند گذشته وام نقدی دریافت کنند.

کارشناسان معتقدند اتصال وام ازدواج و فرزندآوری به اوراق گام و زنجیره تأمین، علاوه بر تسریع در پرداخت، می‌تواند به هدایت هدفمند منابع به سمت خرید کالا و خدمات داخلی و شفافیت بیشتر در مصرف تسهیلات نیز کمک کند، در حالی که ماهیت قرض‌الحسنه بودن تسهیلات همچنان حفظ می‌شود.