الگوهای جدید جوی از ورود یک توده هوای خنک به کشور از اواسط هفته آینده حکایت دارند؛ جریانی که می‌تواند پس از روزهای گرم تابستانی، هوای بسیاری از نقاط نیمه شمالی ایران را به‌طور محسوس خنک کند و دماها را حتی کمتر از میانگین نرمال این موقع از سال برساند.

بر اساس بررسی نقشه‌های پیش‌بینی، ریزش هوای خنک از عرض‌های شمالی از روز دوشنبه آغاز می‌شود و در روز سه‌شنبه گسترش بیشتری می‌یابد. پیامد این ریزش، کاهش قابل توجه دما در استان‌های واقع در نوار شمالی و شمال‌غرب کشور و در ادامه، تعدیل نسبی دما در بخش‌های گسترده‌تری از ایران خواهد بود.

کدام مناطق بیشتر خنک می‌شوند؟

بیشترین کاهش دما مربوط به استان‌های نیمه شمالی است. در شمال‌غرب شامل آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان، در سواحل دریای خزر شامل گیلان، مازندران و گلستان و همچنین در دامنه‌های البرز شامل تهران، البرز، قزوین و سمنان، انتظار افت محسوس دما وجود دارد. در این مناطق، به‌ویژه در نواحی کوهستانی و سردسیر، شرایط جوی به حال‌وهوای اوایل پاییز نزدیک خواهد شد.

در استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی و بخش‌هایی از همدان، کردستان و کرمانشاه نیز کاهش دما احساس می‌شود، هرچند شدت آن نسبت به نوار شمالی کمتر خواهد بود. در مناطق مرکزی و جنوبی کشور نیز ممکن است تغییر محسوسی در بیشینه دمای روزانه مشاهده نشود، اما کاهش نسبی دمای شبانه و خنک‌تر شدن هوا در ساعات اولیه صبح دور از انتظار نیست.

دمای کمتر از نرمال به چه معناست؟

در نقشه‌های ناهنجاری دمایی که برای این موج منتشر شده، مناطق با دمای کمتر از نرمال با علامت منفی و مناطق با دمای بیشتر از نرمال با علامت مثبت نمایش داده شده‌اند. گستردگی رنگ‌های نشان‌دهنده ناهنجاری منفی در نیمه شمالی کشور، بیانگر آن است که دمای هوا در این پهنه نسبت به میانگین بلندمدت همین بازه زمانی، پایین‌تر خواهد بود.

به بیان ساده‌تر، اگر میانگین دمای یک منطقه در اوایل شهریور مثلاً ۲۸ درجه باشد، در روزهای اوج فعالیت این موج، دما می‌تواند ۳ تا ۶ درجه کمتر از این میانگین ثبت شود. همین اختلاف چند درجه‌ای کافی است تا احساس خنکی به‌ویژه در ساعات شب، صبح زود و در مناطق مرتفع به‌وضوح افزایش یابد.

حال‌وهوای شبه‌پاییزی در شمال و شمال‌غرب

یکی از ویژگی‌های این سامانه، ایجاد شرایط شبه‌پاییزی در نواحی سردسیر شمال‌غرب و سواحل شمالی است. کاهش دما می‌تواند با افزایش ابر، وزش باد شمالی و در برخی نقاط با بارش‌های پراکنده همراه شود؛ هرچند تمرکز اصلی این موج بر کاهش دماست و نه یک سامانه بارشی فراگیر. با این حال، خنک‌شدن هوا، افزایش رطوبت در نوار شمالی و وزش باد، احساس خنکی را تشدید خواهد کرد.

در ارتفاعات البرز و مناطق ییلاقی گیلان، مازندران و اردبیل، شب‌ها به‌طور محسوسی خنک‌تر می‌شود و اختلاف دمای روز و شب افزایش می‌یابد. این شرایط برای مناطقی که در هفته‌های گذشته گرمای نسبتاً پایدار را تجربه کرده‌اند، تغییر ملموسی محسوب می‌شود.

توصیه‌ها برای روزهای خنک پیش‌رو

  • در سفر به مناطق کوهستانی و ییلاقی شمال‌غرب و شمال کشور، لباس گرم سبک و پوشش مناسب برای شب و صبح زود همراه داشته باشید.
  • کشاورزان و باغداران در نواحی سردسیر، با توجه به احتمال خنکی شبانه، تمهیدات لازم برای محصولات حساس به کاهش دما را در نظر بگیرند.
  • با توجه به وزش باد شمالی و احتمال تلاطم در دریای خزر، فعالان دریایی و گردشگران سواحل شمالی به هشدارهای هواشناسی دریایی توجه کنند.
  • با وجود خنک‌شدن هوا، همچنان در ساعات میانی روز تابش خورشید محسوس است؛ بنابراین تغییرات دمایی روزانه را در برنامه‌ریزی فعالیت‌های بیرون از خانه لحاظ کنید.

به نظر می‌رسد این موج خنک، نخستین نشانه از گذار تدریجی از گرمای تابستان به هوای متعادل‌تر شهریور باشد. هرچند هنوز تا پاییز زمان باقی است، اما کاهش دماهای فراتر از نرمال در نوار شمالی می‌تواند نویدبخش روزهایی با هوای مطبوع‌تر، به‌ویژه در ساعات شب و صبح باشد. جزئیات دقیق‌تر درباره میزان کاهش دما در هر استان و احتمال همراهی آن با بارش، در به‌روزرسانی‌های بعدی نقشه‌های هواشناسی مشخص‌تر خواهد شد.