فضای مجازی در سال‌های اخیر به صحنه اصلی بازتاب فعالیت هنرمندان موسیقی تبدیل شده است؛ جایی که بسیاری از خوانندگان و نوازندگان ترجیح می‌دهند بی‌واسطه با مخاطبان خود سخن بگویند، آثارشان را معرفی کنند و حتی از دغدغه‌های شخصی و اجتماعی‌شان بگویند. مروری بر آنچه در هفته گذشته در صفحات و کانال‌های هنرمندان موسیقی منتشر شد، نشان می‌دهد که در روزهای پرحادثه، پیوند هنر و حس مسئولیت اجتماعی پررنگ‌تر از همیشه بوده است.

روایت وزیر نیرو از تارنوازی علی قمصری در قلب نیروگاه دماوند

یکی از خبرسازترین روایت‌ها مربوط به علی قمصری، نوازنده و آهنگساز شناخته‌شده موسیقی ایرانی بود. عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، در گفت‌وگویی تلویزیونی با اشاره به اقدام این هنرمند گفت که قمصری در روزهایی که نیروگاه دماوند در معرض تهدید قرار داشت، شخصا تماس گرفته و خواسته است در محوطه نیروگاه تار بنوازد.

به گفته وزیر نیرو، همکاران نیروگاه به او هشدار داده بودند که حضور در آن منطقه می‌تواند خطر جانی جدی به همراه داشته باشد، اما پاسخ قمصری این بوده که «این خطر برای همه است و من هم باید کنار مردم باشم». علی‌آبادی با تحسین این رفتار، او را نمونه‌ای از هنرمندی دانست که در لحظه دشوار، خود را از جامعه جدا نمی‌داند.

روایت وزیر نیرو حاکی از آن است که در حین اجرای قمصری، آژیر خطر نیروگاه به صدا درآمده و هشدار ورود پرنده‌های دشمن اعلام شده است. شدت تهدید به حدی بوده که مسئولان ناچار شده‌اند با اصرار و حتی به‌زور، او را از محوطه خارج کنند، چرا که خود حاضر به ترک محل نبوده است. نکته قابل توجه آنکه به گفته علی‌آبادی، قمصری فردای آن روز نیز بدون هیچ دعوت رسمی، دوباره به نیروگاه بازگشته تا اجرای نیمه‌تمام خود را کامل کند؛ اجرایی که با حضور خودجوش کارکنان و مردم حاضر در نیروگاه همراه شده است.

دل‌نوشته حامد زمانی برای نسل جدید موسیقی

حامد زمانی، خواننده موسیقی پاپ که دوره تازه‌ای از فعالیت‌های هنری خود را آغاز کرده، در کانال شخصی‌اش متنی خطاب به نسل جوان منتشر کرد. او در این یادداشت با اشاره به اینکه خود از نسلی می‌آید که سال‌ها در فضایی محدود و «ضد موسیقی» نفس کشیده، تاکید کرده که امروز با احترام و علاقه در کنار نسل تازه‌ای ایستاده که می‌خواهد صدای زمانه خود باشد.

زمانی با احترام به سلیقه همه مخاطبان به‌ویژه جوانان، نوشته است که هر هنرمندی حق دارد آنچه از درونش می‌جوشد را با زبان و جهان‌بینی خودش بیان کند. او گفته اگر تجربه‌ای اندوخته یا مسیری را پیموده، آماده است آن را بی‌دریغ در اختیار جوان‌ترها قرار دهد و هر کمکی از دستش برآید با تمام توان انجام دهد. شرط اصلی او برای نسل جدید، وفاداری به احساس راستین خود، شناخت قلبی آن و شجاعت در بیانش بوده است. به باور او، نسل تازه قرار نیست تکرار نسل قبل باشد، بلکه باید صدای مستقل خود را پیدا کند.

پروژه تازه وصال علوی با تک‌بیت‌های صائب تبریزی

وصال علوی، خواننده خوش‌ذوق موسیقی کلاسیک ایرانی، نیز از تصمیم تازه هنری خود خبر داد. او با انتشار ویدئویی کوتاه از خوانش ابیاتی از صائب تبریزی اعلام کرد که در سال‌های اخیر جهان ذهنی‌اش به شدت با این شاعر بزرگ گره خورده است.

علوی توضیح داده که به همراه برادرش آرمان منور صادق تصمیم گرفته‌اند تک‌بیت‌های درخشان و ماندگار صائب را در قالب ویدئوهای کوتاه منتشر کنند. او این مجموعه را با بیتی آغاز کرده است: «از من بی‌عاقبت، آغاز هستی را مپرس / کز گران‌خوابی سر افسانه را گم کرده‌ام». این پروژه قرار است دریچه‌ای تازه برای پیوند شعر کلاسیک فارسی با اجرای آوازی امروزی باشد.

حامد همایون؛ بازگشت به صحنه و یادی از حمید هیراد

حامد همایون، دیگر خواننده پرمخاطب موسیقی پاپ، در صفحه شخصی خود از برنامه‌ریزی برای آغاز فصل جدید کنسرت‌ها در تهران و شهرستان‌ها خبر داده است. او که در سال‌های گذشته با استقبال گسترده مخاطبان روبه‌رو بوده، اعلام کرده به‌زودی جزئیات اجراهای تازه‌اش را منتشر خواهد کرد.

همایون همچنین در استوری دیگری با انتشار تصویری از زنده‌یاد حمید هیراد، یاد دوست و همکار فقیدش را گرامی داشت و نوشت: «همه شروع کردن کنسرت‌هاشون رو. جات خیلی خالیه پسر مهربون و دوست‌داشتنی.» این جمله کوتاه، بازتاب گسترده‌ای میان هواداران هر دو خواننده داشت.

پاسخ وزیر فرهنگ به پرسش مجوز موسیقی رپ

سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفت‌وگویی تفصیلی با رسانه فرهیختگان به پرسشی درباره سرنوشت صدور مجوز برای موسیقی رپ پاسخ داد. او تاکید کرد که «خوبی یا بدی را خروجی تعیین می‌کند، نه قالب» و یادآور شد که در جریان جنگ تحمیلی اخیر نیز نمونه‌های موفقی از موسیقی رپ تولید شد که ظرفیت‌های این گونه موسیقایی را نشان داد.

صالحی با اشاره به فاصله ذائقه نسل جوان و نوجوان امروز با ادبیات موسیقی کلاسیک، سنتی و حتی پاپ، گفت موسیقی رپ توانسته نقطه اتصال تازه‌ای برای این نسل ایجاد کند. به گفته او، اگر مسیر سالم و قانونی برای این گونه موسیقی فراهم نشود، راه‌های ناسالم جای آن را خواهد گرفت و به همین دلیل مجموعه‌های مرتبط در وزارتخانه تلاش می‌کنند با هم‌فکری به جمع‌بندی روشن‌تری در این حوزه برسند.

محسن نامجو و تصمیم بازگشت به ایران پس از ۲۰ سال

در میان خبرهای هفته، ویدئوهای محسن نامجو نیز توجه بسیاری را جلب کرد. این خواننده که حدود دو دهه پیش به آمریکا مهاجرت کرده بود، در چند ویدئو اعلام کرد قصد بازگشت به ایران را دارد و زمانی که مخاطبان این پیام را می‌بینند، او یا در پرواز تهران است یا به خاک ایران رسیده است.

نامجو گفته به مرحله‌ای از زندگی رسیده که احساس می‌کند دوران غربت برایش به پایان رسیده و دیگر تفاوتی ندارد که بتواند در ایران فعالیت موسیقایی یا فرهنگی داشته باشد یا نه؛ مهم برای او حضور در وطن، کنار خانواده، خواهران و نزدیکانش و گذراندن ادامه زندگی در کنار آنهاست. او همچنین از برگزارکنندگان و خریداران بلیت کنسرت‌هایش در تورنتو، نیویورک و واشنگتن عذرخواهی کرده و وعده داده هزینه بلیت‌ها بازگردانده خواهد شد و مسئولیت کامل لغو این اجراها را پذیرفته است.

نامجو در بخش دیگری از صحبت‌هایش تاکید کرده که حساب خود را از جریان‌های اپوزیسیون جدا می‌داند و تصمیم بازگشت، تصمیمی شخصی و مستقل است.

مجموع این روایت‌ها نشان می‌دهد که موسیقی در روزهای پرحادثه، فراتر از صحنه و استودیو، به عرصه‌ای برای اعلام همبستگی، انتقال تجربه بین نسلی و جست‌وجوی زبان تازه برای بیان دغدغه‌های امروز تبدیل شده است؛ زبانی که گاه با صدای تار در دل خطر شنیده می‌شود و گاه با تک‌بیتی از صائب در یک ویدئوی کوتاه.