محمد اصفهانی، خواننده شناخته‌شده موسیقی پاپ، در حاشیه اجرای خود در دومین شب رویداد فرهنگی «روایت رحمت» از نقش تعیین‌کننده موسیقی در افزایش تاب‌آوری اجتماعی به‌ویژه در شرایط جنگی و بحران سخن گفت. او که در محوطه مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفت، تأکید کرد که هنر در چنین روزهایی بیش از هر زمان دیگری می‌تواند مرهمی برای روان جمعی جامعه باشد.

به گزارش مهر، این هنرمند با اشاره به کارکرد اجتماعی موسیقی گفت: هدف بسیاری از هنرها و از جمله موسیقی، خوب کردن حال مردم است؛ چرا که خدمت به مردم بالاترین ارزش را دارد و همین نگاه می‌تواند مبنای اثرگذاری هنر در روزهای دشوار باشد.

کلام؛ محور اصلی در موسیقی باکلام

اصفهانی در بخش دیگری از سخنانش به جایگاه کلام در آثار موسیقایی پرداخت و توضیح داد که در موسیقیِ مقید به کلام، واژه و پیام ترانه سرنوشت اثر را تعیین می‌کند و سایر عناصر مانند ملودی و تنظیم در مرحله بعد جذابیت و پرداخت نهایی را می‌آفرینند.

او افزود: در این گونه موسیقی، ترانه‌سرا رکن اصلی است؛ کسی که به آهنگساز و تنظیم‌کننده الهام می‌دهد و در نهایت خواننده نیز با تأثیرپذیری از همین منظومه، اجرای خود را شکل می‌دهد. از این منظر، انتخاب کلام و جهان معنایی آن، نخستین و مهم‌ترین گام برای خلق اثری ماندگار است.

این خواننده برای توصیف کارکرد عاطفی موسیقی از تعبیری قابل تأمل استفاده کرد و گفت: زمانی که کلام در موسیقی پررنگ می‌شود، مانند نهادن نشتر بر زخمی چرکین است؛ اگرچه خون جاری می‌شود، اما عفونت خارج می‌گردد. به باور او، برخی آثار موسیقایی کارکردی تخلیه‌کننده دارند و برخی دیگر تهییج‌کننده؛ هر دو وجه می‌تواند در مواجهه با فشارهای روانی ناشی از بحران، به تعادل درونی مخاطب کمک کند.

موسیقی، روزنه‌ای برای آرامش و برخاستن دوباره

اصفهانی با اشاره به شرایط امروز جامعه تصریح کرد: هر کاری که در این روزها به مردم احساس سبکی و آرامش دهد، اقدامی مثبت است؛ خواه اثری باشد که مخاطب را به تأمل و فکر وادارد و خواه قطعه‌ای که او را به تحرک، امید و اینکه «دست بر زانو بگذارد و بلند شود» ترغیب کند.

به گفته او، موسیقی می‌تواند در میانه اضطراب و خستگی جمعی، لحظه‌ای فرصت تنفس ایجاد کند و همین تنفس کوتاه، زمینه را برای بازیابی توان و افزایش تاب‌آوری فراهم می‌آورد. از نگاه او، هنر زمانی موفق است که بتواند میان احساسات فروخورده و بیان هنرمندانه آن‌ها پلی بسازد.

ظرفیت رویدادهای فرهنگی در شرایط جنگی

خواننده قطعات ماندگار پاپ درباره برگزاری رویدادهایی نظیر «روایت رحمت» در مقطع کنونی اظهار داشت: این برنامه‌ها ظرفیت جذب مخاطب گسترده را دارند، زیرا آنچه تدارک دیده شده، امکان ارتباط با طیف‌های مختلف مردم را فراهم می‌کند.

او با اشاره به استقبال صورت‌گرفته از اجرای خود گفت: از اجرای ما استقبال خوبی شد و یقین دارم در شب‌های آینده جمعیت بیشتری نیز همراه خواهند شد. وقتی گروهی موسیقایی با یک رپرتوار منسجم روی صحنه می‌رود و انرژی خود را با حاضران به اشتراک می‌گذارد، هرچه دامنه مخاطبان وسیع‌تر باشد، اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی آن نیز عمیق‌تر خواهد بود.

اصفهانی این هم‌افزایی میان صحنه و تماشاگر را عاملی برای تقویت همبستگی اجتماعی دانست و افزود گسترش چنین رویدادهایی می‌تواند فضای عمومی را از انفعال و نگرانی به سمت همدلی و امید سوق دهد.

کیفیت اجرا؛ شرط ارتباط با مردم

این هنرمند در ادامه به اجرای قطعاتی با مضامین دینی و مذهبی اشاره کرد و گفت: میزان ارتباطی که این آثار با مردم برقرار می‌کنند، از اهمیت بالایی برخوردار است. پرداختن به باورها و تفکرات دینی برای او همواره ارزشمند بوده، اما کیفیت اجرا را شرط اصلی اثرگذاری می‌داند.

او با یادآوری بیتی از سعدی توضیح داد که حتی قرائت متنی مقدس نیز بدون توجه به شیوه اجرا نمی‌تواند به دل بنشیند؛ به گفته سعدی: «گر تو قرآن بر این نمط خوانی / ببری رونق مسلمانی». اصفهانی تأکید کرد اگر کیفیت و نحوه ارائه نادیده گرفته شود، پیام اثر نیز به‌درستی منتقل نخواهد شد.

وی در همین زمینه به بازنگری در سخت‌گیری‌های گذشته خود اشاره کرد و گفت: اگر به دوران جوانی بازمی‌گشتم، شاید بسیاری از سخت‌گیری‌ها در انتخاب آثار را کنار می‌گذاشتم و قطعاتی را می‌خواندم که دایره وسیع‌تری از مردم بتوانند با آن ارتباط بگیرند و از آن تأثیر بپذیرند. به باور او، فراگیر بودن و قابلیت همدلی، یکی از معیارهای مهم برای سنجش موفقیت یک اثر هنری است.

مردم، عائله خدا و محور هنر متعهد

محمد اصفهانی سخنان خود را با تأکید بر فلسفه هنر به پایان برد و اظهار داشت: یک ترانه و یک اجرا باید حال مردم را خوب کند. هدف موسیقی و بسیاری از هنرها همین است؛ چراکه مردم عائله خدا هستند و برای فرد معتقد، مردم عزیزترین سرمایه در دسترس به شمار می‌روند.

او خدمت به مردم را بهترین و ارزشمندترین عمل دانست و گفت این نگاه، انگیزه اصلی هنرمند برای ادامه مسیر در هر شرایطی است؛ نگاهی که هنر را از یک سرگرمی صرف فراتر برده و به ابزاری برای التیام، همبستگی و تاب‌آوری بدل می‌کند.

رویداد هنری «روایت رحمت» به مناسبت گرامیداشت هزار و پانصدمین سال میلاد حضرت محمد (ص) از چهارم تا هفتم شهریور ۱۴۰۵ در محوطه مجموعه تئاتر شهر تهران برگزار می‌شود و در شب‌های مختلف میزبان اجراهای متنوع هنری برای عموم مخاطبان است.