قدرتمندترین موشک اروپا در عملیاتی دقیق و برنامه‌ریزی‌شده، یک ماهواره سنگین هواشناسی را به فضا برد و گام مهمی برای استقلال فضایی اروپا و ارتقای سامانه‌های پیش‌بینی آب‌وهوا برداشت.

پرتاب دقیق از بندر فضایی اروپا

بر اساس گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اسپیس، موشک آریان ۶ در ساعت ۲۰:۱۰ به وقت گرینویچ از بندر فضایی اروپا در گینه فرانسه به فضا پرتاب شد. این پرتاب بدون هیچ انحرافی از برنامه انجام شد و حدود ۳۶ دقیقه پس از برخاستن، ماهواره همراه خود را در مدار انتقال زمین‌ثابت رها کرد.

آریان ۶ که جانشین آریان ۵ محسوب می‌شود و قدرتمندترین پرتابگر عملیاتی اروپا به شمار می‌رود، مأموریت حمل ماهواره MTG-I2 با وزن ۳۸۰۰ کیلوگرم را بر عهده داشت. این پرتاب موفقیت‌آمیز، توانایی اروپا برای ارسال محموله‌های سنگین به مدار زمین‌ثابت را یک بار دیگر به نمایش گذاشت.

ماهواره MTG-I2 چیست و چه مأموریتی دارد؟

ماهواره‌ای که در این مأموریت به فضا رفت، دومین ماهواره تصویربردار از خوشه نسل سوم متئوست (Meteosat Third Generation - MTG) است. این خوشه شامل سه فضاپیما است که در مدار زمین‌ثابت در ارتفاع ۳۵ هزار و ۷۸۶ کیلومتری از سطح زمین مستقر می‌شوند و به‌صورت هماهنگ زمین را رصد می‌کنند.

با پرتاب MTG-I2، این خوشه سه‌گانه تکمیل می‌شود. دو عضو دیگر این مجموعه عبارت‌اند از:

  • MTG-I1: نخستین ماهواره تصویربردار این نسل که در دسامبر ۲۰۲۲ به فضا پرتاب شد.
  • MTG-S1: ماهواره سوندر (کاوشگر صوتی) که در ژوئیه ۲۰۲۵ پرتاب شد و وظیفه آن بررسی لایه‌های مختلف جو زمین با استفاده از ابزار مادون قرمز است.

ماهواره جدید نیز مانند MTG-I1 به ابزارهای تصویربرداری پیشرفته مجهز است و با تفکیک زمانی و مکانی بالا، تصاویر پیوسته‌ای از جو، ابرها، رعدوبرق و پدیده‌های آب‌وهوایی تهیه می‌کند.

نقش کلیدی در پیش‌بینی دقیق‌تر آب‌وهوا

سامانه MTG نسبت به نسل‌های قبلی متئوست، جهشی بزرگ در دقت و سرعت داده‌های هواشناسی ایجاد کرده است. این ماهواره‌ها هر ۱۰ دقیقه یک بار تصویر کاملی از نیم‌کره قابل مشاهده زمین تهیه می‌کنند و قادرند تغییرات سریع آب‌وهوایی مانند شکل‌گیری طوفان‌های شدید، تندبادها و بارش‌های سیل‌آسا را با جزئیات بیشتری ثبت کنند.

داده‌های این خوشه به‌ویژه برای پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت و هشدارهای سریع اهمیت حیاتی دارد. ترکیب داده‌های تصویربردارها با کاوشگر مادون قرمز MTG-S1 امکان تحلیل سه‌بعدی جو، اندازه‌گیری دما، رطوبت و توزیع گازها را فراهم می‌کند؛ اطلاعاتی که برای مدل‌های عددی پیش‌بینی هوا و پایش تغییرات اقلیمی ضروری است.

مدیریت اروپایی پروژه

ماهواره‌های نسل سوم متئوست توسط سازمان اروپایی بهره‌برداری از ماهواره‌های هواشناسی (EUMETSAT) مستقر در آلمان راهبری می‌شوند. این سازمان بین‌دولتی با همکاری آژانس فضایی اروپا (ESA) مسئول توسعه، پرتاب و بهره‌برداری عملیاتی از این ماهواره‌هاست و داده‌های آن را در اختیار سرویس‌های هواشناسی ملی کشورهای اروپایی و آفریقایی قرار می‌دهد.

تکمیل خوشه MTG به EUMETSAT اجازه می‌دهد پوشش عملیاتی پایدار و افزونه (Redundant) برای حداقل دو دهه آینده داشته باشد و وابستگی اروپا به داده‌های هواشناسی را به‌طور کامل بومی کند.

اهمیت پرتاب برای صنعت فضایی اروپا

پرتاب موفق آریان ۶ از گینه فرانسه تنها یک مأموریت هواشناسی نبود؛ بلکه نمایش بلوغ صنعتی اروپا در حوزه پرتاب‌های سنگین نیز محسوب می‌شود. این موشک با قابلیت حمل محموله‌های چندتنی به مدار زمین‌ثابت، برای مأموریت‌های مخابراتی، علمی و هواشناسی طراحی شده و قرار است ستون فقرات دسترسی مستقل اروپا به فضا در سال‌های آینده باشد.

موفقیت در قراردادن دقیق ماهواره ۳.۸ تنی در مدار انتقال، آن هم در بازه زمانی ۳۶ دقیقه‌ای پس از پرتاب، نشان‌دهنده دقت سامانه‌های هدایت و مرحله فوقانی جدید آریان ۶ است؛ مزیتی که برای مأموریت‌های چندمحموله‌ای و مدارهای پیچیده اهمیت زیادی دارد.