موشک سنگین «آریان ۶» در ادامه برنامه پرتاب‌های عملیاتی خود، بار دیگر با موفقیت به فضا پرتاب شد و یک ماهواره پیشرفته هواشناسی را در مدار زمین قرار داد؛ ماموریتی که نشان می‌دهد اروپا پس از یک دوره وقفه، دوباره به پروازهای منظم و قابل اتکا بازگشته است.

به گزارش اسپیس و به نقل از منابع فضایی اروپا، این پرتاب در روز ۲۷ اوت و در ساعت ۱۶:۱۰ به وقت شرقی آمریکا (EDT) از پایگاه فضایی اروپا در کورو، گویان فرانسه انجام شد. آریان ۶ در آغاز یک پنجره پرتاب ۲.۵ ساعته از سکوی خود برخاست و طبق برنامه از پیش تعیین‌شده، محموله خود یعنی ماهواره «MTG-I2» را حدود ۳۶ دقیقه پس از برخاستن، در مدار انتقالی زمین‌ایستا (GTO) رها کرد.

پرتابی دقیق از قلب پایگاه اروپا در آمریکای جنوبی

پایگاه فضایی گویان که در نزدیکی خط استوا قرار دارد، به دلیل موقعیت جغرافیایی ممتاز خود، مزیت قابل توجهی برای پرتاب به مدار زمین‌ایستا فراهم می‌کند و سال‌هاست به‌عنوان دروازه اصلی اروپا به فضا شناخته می‌شود. در این ماموریت نیز همه مراحل پرتاب بدون نقص گزارش شده است؛ از احتراق موتورهای مرحله اصلی و بوسترهای جانبی تا جدایش مراحل و عملکرد مرحله فوقانی که وظیفه قرار دادن دقیق ماهواره در مدار را بر عهده داشت.

آریان ۶ که به‌عنوان قدرتمندترین و جدیدترین پرتابگر خانواده آریان توسعه یافته، برای جایگزینی آریان ۵ طراحی شده و با هدف کاهش هزینه‌ها، افزایش انعطاف‌پذیری و تضمین دسترسی مستقل اروپا به فضا ساخته شده است. این موشک در پیکربندی‌های مختلف با دو یا چهار بوستر جامد قابل پرواز است و می‌تواند محموله‌های سنگین را به مدارهای پایین زمین، مدار انتقالی زمین‌ایستا و حتی ماموریت‌های فراتر از زمین منتقل کند.

ماهواره MTG-I2 چه ماموریتی دارد؟

محموله این پرتاب، دومین ماهواره تصویربردار از نسل سوم ماهواره‌های هواشناسی زمین‌ایستای اروپا با نام «Meteosat Third Generation - Imager 2» یا به اختصار MTG-I2 است. این ماهواره بخشی از برنامه مشترک سازمان فضایی اروپا (ESA) و سازمان بهره‌برداری از ماهواره‌های هواشناسی اروپا (EUMETSAT) محسوب می‌شود که هدف آن متحول کردن پیش‌بینی وضع هوا و پایش اقلیم است.

ماهواره‌های سری MTG نسبت به نسل قبلی خود یعنی Meteosat نسل دوم، جهشی بزرگ در دقت و سرعت تصویربرداری ایجاد کرده‌اند. MTG-I2 مجهز به تصویربردار انعطاف‌پذیر ترکیبی (FCI) است که می‌تواند هر ۱۰ دقیقه یک‌بار از قرص کامل زمین و هر ۲.۵ دقیقه از محدوده اروپا تصویربرداری کند، آن هم با تفکیک‌پذیری بالاتر و در ۱۶ کانال طیفی. این داده‌ها به هواشناسان اجازه می‌دهد تشکیل ابرهای همرفتی، توفان‌های شدید، رعدوبرق و تحولات جوی سریع را با دقت بسیار بیشتری رصد کنند.

علاوه بر تصویربردار اصلی، این ماهواره حامل آشکارساز رعدوبرق (LI) نیز هست؛ ابزاری که برای نخستین‌بار در مدار زمین‌ایستا به‌صورت پیوسته فعالیت رعدوبرق را در اروپا و آفریقا پایش می‌کند و اطلاعات آن نقش مهمی در هشدار زودهنگام توفان‌های سهمگین و پدیده‌های حدی خواهد داشت. داده‌های MTG-I2 پس از رسیدن به مدار نهایی زمین‌ایستا در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری و گذراندن آزمون‌های مداری، به‌تدریج در اختیار مراکز هواشناسی ملی اروپا قرار خواهد گرفت.

تداوم پروازهای آریان ۶ و اهمیت راهبردی آن

پرتاب اخیر در شرایطی انجام شد که اروپا پس از بازنشستگی آریان ۵ و وقفه ناشی از تأخیر در عملیاتی شدن آریان ۶، برای مدتی به پرتابگرهای خارجی وابسته شده بود. بازگشت منظم آریان ۶ به چرخه پرتاب، نه‌تنها برای برنامه‌های علمی و هواشناسی، بلکه برای پرتاب ماهواره‌های مخابراتی، ناوبری گالیلئو و ماموریت‌های امنیت فضایی اروپا اهمیت راهبردی دارد.

قرار گرفتن دقیق MTG-I2 در مدار انتقالی تنها ۳۶ دقیقه پس از پرتاب، دقت عملکرد مرحله فوقانی «وینچی» (Vinci) را که قابلیت روشن شدن مجدد در فضا را دارد، به نمایش گذاشت. این ویژگی برای تزریق دقیق ماهواره‌ها به مدارهای مختلف و انجام ماموریت‌های چندمحموله‌ای حیاتی است.

کارشناسان می‌گویند با تثبیت موفقیت‌های اخیر، آریان ۶ می‌تواند به‌زودی نرخ پرتاب سالانه خود را افزایش دهد و سهم اروپا را در بازار پرتاب‌های تجاری بازیابد. ماموریت MTG-I2 نیز پس از استقرار نهایی، به بهبود پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت، هشدار سیل و توفان و مطالعات بلندمدت تغییرات اقلیمی کمک شایانی خواهد کرد؛ مأموریتی که ثمره آن به‌طور مستقیم در زندگی روزمره شهروندان اروپایی و برنامه‌ریزی برای مقابله با مخاطرات جوی دیده خواهد شد.