سیدعلی‌اکبر حیدری، دارنده مدال برنز کشتی آزاد المپیک ۱۹۶۴ توکیو، در همایش ملی «تختی؛ یک پهلوان برای همه نسل‌ها» از تجربه هم‌اردویی و همراهی با جهان‌پهلوان غلامرضا تختی سخن گفت و تأکید کرد آنچه تختی را ماندگار کرده، فراتر از مدال‌ها و قهرمانی‌ها، منش پهلوانی و پایبندی عمیق او به اخلاق و دین‌داری بوده است.

روایت یک هم‌دوره از اردو و المپیک

حیدری که خود از چهره‌های شاخص کشتی ایران در دهه ۴۰ خورشیدی است، گفت افتخار داشته در اردوهای آماده‌سازی تیم ملی و در جریان بازی‌های المپیک در کنار شادروان تختی حضور داشته باشد. او با اشاره به خاطرات آن دوران افزود: «در کنار تختی درس‌های زیادی آموختم؛ درس‌هایی که تنها به فنون کشتی محدود نمی‌شد.»

به گفته این پیشکسوت کشتی، تختی در اردوها همواره رفتاری پدرانه و آموزگارگونه داشت؛ هوای جوان‌ترها را داشت، با حوصله نکات فنی را منتقل می‌کرد و مهم‌تر از آن، شیوه مواجهه با برد و باخت، احترام به حریف و فروتنی در اوج قهرمانی را به نسل خود می‌آموخت.

پهلوانی فراتر از تشک؛ معلم اخلاق

حیدری در بخش دیگری از سخنان خود، تختی را «معلم اخلاق» توصیف کرد و گفت: «تختی علاوه بر کشتی، معلم اخلاق نیز بود.» به گفته او، جهان‌پهلوان تختی الگویی کم‌نظیر از جوانمردی، تواضع و مردم‌داری بود؛ ویژگی‌هایی که نام او را از محدوده ورزش فراتر برد و به نمادی فرهنگی و اجتماعی در حافظه جمعی ایرانیان تبدیل کرد.

این نگاه اخلاق‌محور، همان چیزی است که بسیاری از هم‌دوره‌ای‌ها و مورخان ورزش نیز بر آن تأکید کرده‌اند. تختی که در سال‌های ۱۳۰۹ تا ۱۳۴۶ زندگی کرد و با کسب مدال طلای المپیک ۱۹۵۶ ملبورن، دو نقره المپیک و چندین مدال جهانی، عنوان «جهان‌پهلوان» را از مردم گرفت، همواره به رفتار جوانمردانه با حریفان، دستگیری از نیازمندان و حضور بی‌ریا در میان مردم شهره بود؛ تا جایی که پس از زلزله مهیب بوئین‌زهرا در سال ۱۳۴۱، حرکت خودجوش او برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی به یکی از ماندگارترین قاب‌های تاریخ معاصر ایران بدل شد.

تأکید بر دینداری و پایبندی به فرائض

نکته‌ای که حیدری به‌طور ویژه بر آن دست گذاشت، بُعد دینداری جهان‌پهلوان بود. او گفت: «تختی در انجام فرائض دینی مردی دیندار بود و این ویژگی در رفتار روزمره‌اش کاملاً دیده می‌شد.» به گفته حیدری، پایبندی تختی به نماز و واجبات دینی، در سفرها، اردوها و حتی در فشار رقابت‌های بین‌المللی ترک نمی‌شد و همین التزام عملی، احترام مضاعفی برای او در میان هم‌تیمی‌ها ایجاد کرده بود.

حیدری افزود: «افتخار می‌کنم که در معیت این مرد بزرگ بودم.» جمله‌ای کوتاه اما پرمعنا که نشان می‌دهد تأثیر شخصیت تختی بر اطرافیانش تا چه اندازه عمیق و پایدار بوده است؛ تأثیری که دهه‌ها پس از درگذشت او همچنان در روایت پیشکسوتان و خاطرات نسل‌های بعدی بازتاب دارد.

همایش «تختی؛ یک پهلوان برای همه نسل‌ها»

همایش ملی «تختی؛ یک پهلوان برای همه نسل‌ها» با هدف بازخوانی ابعاد شخصیتی، فرهنگی و اجتماعی جهان‌پهلوان غلامرضا تختی و انتقال الگوی پهلوانی به نسل جدید برگزار شد. در این رویداد، پیشکسوتان کشتی، کارشناسان تاریخ ورزش، فعالان فرهنگی و جمعی از ورزش‌دوستان حضور داشتند و هر یک از زاویه‌ای به تبیین راز ماندگاری تختی پرداختند.

برگزارکنندگان این همایش تأکید کرده‌اند که تختی تنها یک قهرمان ورزشی نیست، بلکه سرمایه‌ای نمادین برای ترویج فرهنگ پهلوانی، اخلاق، نوع‌دوستی و مسئولیت اجتماعی است. از همین رو، بازخوانی خاطرات افرادی مانند سیدعلی‌اکبر حیدری که از نزدیک با او زیسته‌اند، می‌تواند تصویر دقیق‌تر و انسانی‌تری از جهان‌پهلوان به دست دهد؛ تصویری که برای نوجوانان و جوانان امروز، الگویی عملی از تلفیق قهرمانی و اخلاق ارائه می‌کند.

نام غلامرضا تختی، بیش از نیم قرن پس از خاموشی‌اش، همچنان در ادبیات عامه، در نام سالن‌ها و خیابان‌ها و در آیین‌های تجلیل از پهلوانان زنده است. روایت‌هایی از جنس آنچه حیدری امروز بیان کرد ــ از دینداری بی‌ادعا تا معلمی اخلاق در اردو ــ همان حلقه اتصالی است که تختی را از یک قهرمان تاریخ‌مصرف‌دار به «پهلوانی برای همه نسل‌ها» تبدیل کرده است.