پروژه احداث پل جدید بزرگراه بعثت، یکی از طرح‌های مهم عمرانی پایتخت برای ارتقای ایمنی و روان‌سازی ترافیک جنوب تهران، اکنون از مرز ۲۲ درصد پیشرفت فیزیکی عبور کرده است. به گفته مجریان طرح، این پروژه از آبان‌ماه سال ۱۴۰۳ آغاز شده و در حال حاضر با فعالیت هم‌زمان در هفت جبهه کاری دنبال می‌شود تا جایگزین پل فرسوده و ناایمن فعلی شود و دومین پل طبقاتی تهران را در این محور شکل دهد.

دومین پل طبقاتی پایتخت در محور بعثت

پل قدیمی بزرگراه بعثت سال‌هاست به‌دلیل فرسودگی سازه‌ای و ظرفیت محدود، یکی از نقاط حادثه‌خیز و گلوگاه‌های ترافیکی جنوب تهران محسوب می‌شود. طرح جدید با هدف جمع‌آوری کامل این سازه قدیمی و احداث یک پل طبقاتی مدرن در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است. بر اساس برنامه، پل اصلی جدید به طول ۱۳۸۷ متر و عرض ۲۶ متر به‌صورت رفت و برگشت طراحی شده و در هر جهت سه خط تندرو را در اختیار خودروها قرار می‌دهد. این سازه حدفاصل بوستان بعثت تا غرب خیابان شهید رجایی اجرا می‌شود و ستون فقرات پروژه به شمار می‌رود.

مشخصات فنی؛ از رمپ‌های شمالی و جنوبی تا زیرگذر شهید رجایی

پروژه بعثت تنها به یک پل اصلی محدود نمی‌شود و مجموعه‌ای از سازه‌های مکمل برای تکمیل شبکه دسترسی در آن پیش‌بینی شده است. بر این اساس:

  • پل رمپ شمالی به طول ۱۰۷۳ متر از خیابان بخارایی شمالی تا غرب خیابان شهید رجایی امتداد می‌یابد و دسترسی شمالی به پل اصلی را تأمین می‌کند.
  • پل رمپ جنوبی به طول ۴۱۰ متر در حدفاصل شرق خیابان رجایی تا غرب خیابان بخارایی اجرا خواهد شد.
  • پل دوربرگردان شرق به شرق در محدوده انبار غله برای تسهیل گردش ترافیکی و کاهش تداخل حرکت خودروها در نظر گرفته شده است.
  • زیرگذر خیابان شهید رجایی نیز در امتداد همین خیابان احداث می‌شود تا بخش شمالی و جنوبی خیابان شهید رجایی را از زیر بزرگراه بعثت به یکدیگر متصل کند و تردد محلی را بدون تداخل با جریان بزرگراه ممکن سازد.

این ترکیب سازه‌ای نشان می‌دهد که هدف طرح، تنها نوسازی یک پل نیست، بلکه بازتعریف کامل تقاطع بعثت ـ رجایی و ارتقای ظرفیت عبوری کل محدوده است.

پیشرفت فیزیکی و آخرین وضعیت جبهه‌های اجرایی

برای اجرای پل جدید، ۴۰۹ تیر پیش‌ساخته بتنی مورد نیاز است که تاکنون حدود ۱۹۰ تیر آن در کارخانه ساخته شده است. همچنین از مجموع ۳۶۷ حلقه شمع پیش‌بینی‌شده برای پی‌سازی، ۱۵۰ حلقه اجرا شده و عملیات حفاری و بتن‌ریزی ادامه دارد. در بخش روسازه و پایه‌ها نیز در مجموع ۱۱۷ شمع‌ستون، ۱۲ ستون دروازه‌ای و ۳۴ ستون نیلوفری در طراحی دیده شده است.

در حال حاضر پروژه در هفت جبهه کاری فعال است و اولویت اجرایی بر تکمیل پل اصلی شمالی و پل دسترسی خیابان بخارایی متمرکز شده است. عرشه پل رمپ بخارایی در مرحله ساخت قرار دارد و بخشی از قطعات آن به کارگاه منتقل شده تا آماده نصب شود. بر اساس زمان‌بندی اعلام‌شده، نصب تیرهای پیش‌ساخته بتنی پل اصلی شمالی از اردیبهشت ۱۴۰۵ در محدوده بوستان بعثت آغاز شده و عملیات لیفت و نصب دو قطعه ویژه از عرشه نیز برای نیمه شهریور ۱۴۰۵ برنامه‌ریزی شده است.

بازطراحی برای کاهش تملک، هزینه و زمان اجرا

یکی از نکات مهم در روند اجرای پروژه، بازنگری در طراحی اولیه پل طبقاتی بوده است. به گفته دست‌اندرکاران، با اصلاح طرح، سطح مورد نیاز برای تملک و استملاک به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. این تغییر علاوه بر کاهش معارضین ملکی، صرفه‌جویی حدود ۵۰ درصدی در هزینه‌های عملیات اجرایی و کوتاه‌شدن زمان کلی اجرای پروژه را به همراه خواهد داشت؛ موضوعی که در پروژه‌های بزرگ شهری با تراکم بالای بافت مسکونی و تجاری، اهمیت دوچندانی دارد.

رفع معارضین ملکی و تأسیساتی همچنان ادامه دارد

با وجود پیشرفت فیزیکی، بخش مهمی از کار همچنان به رفع موانع ملکی و تأسیساتی اختصاص دارد. در حال حاضر حدود ۱۳ هزار و ۸۸۱ مترمربع معارض نهادی و ۱۰ هزار و ۶۹۳ مترمربع معارض غیرنهادی در محدوده طرح باقی مانده است. با این حال، تملک ساختمان مخابرات که یکی از گره‌های اصلی مسیر بود، در سال گذشته به سرانجام رسیده و مسیر برای پیشروی جبهه‌های مجاور هموارتر شده است. مسئولان پروژه تأکید کرده‌اند که رایزنی‌ها و اقدامات اجرایی برای آزادسازی باقی‌مانده معارضین به‌صورت هم‌زمان با عملیات عمرانی ادامه دارد تا خللی در روند پیشرفت ایجاد نشود.

گامی برای ایمنی و ترافیک روان‌تر در جنوب تهران

بزرگراه بعثت به‌عنوان یکی از شریان‌های اصلی شرق به غرب در جنوب تهران، نقش کلیدی در اتصال مناطق ۱۶، ۱۵ و ۱۲ و دسترسی به بازار، انبار غله و محورهای منتهی به بزرگراه‌های امام علی و نواب دارد. فرسودگی پل موجود و عرض کم آن، در سال‌های اخیر علاوه بر افزایش خطر تصادفات، موجب قفل‌شدن ترافیک در ساعات اوج شده بود. با بهره‌برداری از پل طبقاتی جدید، ضمن ارتقای چشمگیر ایمنی سازه‌ای، ظرفیت عبوری بزرگراه افزایش می‌یابد، تداخل حرکت‌های محلی و عبوری کاهش پیدا می‌کند و دسترسی‌های شمالی ـ جنوبی از طریق زیرگذر شهید رجایی سامان می‌گیرد.

هرچند پروژه هنوز در یک‌چهارم ابتدایی مسیر خود قرار دارد، اما فعال‌بودن هفت جبهه کاری، پیشرفت در ساخت تیرها و شمع‌ها و آغاز مرحله نصب عرشه از اردیبهشت آینده، نشان می‌دهد که طرح طبق برنامه زمان‌بندی در حال حرکت است و در صورت رفع به‌موقع معارضین باقی‌مانده، می‌تواند در موعد مقرر به بهره‌برداری برسد.