مجلس نقل «منقبت نبی» این روزها حال و هوای خیابانها و میدانهای چهارمحال و بختیاری را با عطر هفته وحدت آمیخته است. نمایشی آئینی به هنرمندی مهدی احمدی بنی، هنرمند جوان شهرستان بن که با رویکردی نو، سیره نورانی حضرت محمد مصطفی (ص) را در قالب منقبتخوانی و نقالی ایرانی به تماشا گذاشته و پیام همدلی و یکپارچگی نبوی را به زبان هنر به مخاطبان میرساند.
منقبتخوانی؛ شیوه کهن نقالی در مدح پیامبر و اهلبیت
مهدی احمدی بنی، نویسنده، کارگردان و بازیگر این مجلس نقل، در گفتوگو با خبرگزاری مهر، منقبتخوانی را یکی از شیوههای کهن و اصیل نقالی و روایتگری ایرانی برشمرده است. به گفته او، منقبتخوانی سنتی است که در مدح انبیا و ائمه اطهار (ع) شکل گرفته و در دل خود داستانها، تمثیلات کوتاه و منظومههای جذاب را جای میدهد.
این هنرمند نمایشهای آئینی تاکید کرده که منقبتخوانی ریشه در هنر پردهخوانی و نقالی دارد و از اصیلترین گونههای نمایش ایرانی به شمار میرود. «منقبت نبی» نیز بر همین مبنا، به صورت میدانی و خیابانی اجرا میشود تا در آستانه میلاد پیامبر رحمت و حضرت امام جعفر صادق (ع)، روایتی دلنشین از سیره و حیات این دو بزرگوار را پیش روی مردم قرار دهد.
به گفته احمدی بنی، در این نمایش، مدح و ستایش پیامبر گرامی اسلام (ص) و امام صادق (ع) محور اصلی است و در لابهلای آن، داستانهای کوتاه منظوم از زندگانی، اخلاق و سیره آنان برای مخاطبان نقل میشود؛ روایتی که هم جنبه آئینی دارد و هم رنگ و بوی ادبیات شفاهی ایران را حفظ کرده است.
اجرای میدانی در فارسان و شهرکرد؛ اثری برگزیده از رویداد «امت احمد»
مجلس نقل «منقبت نبی» یکی از ۱۷ اثر برگزیده رویداد ملی «امت احمد» است که به مناسبت هفته وحدت در پنج نوبت در شهرهای فارسان و شهرکرد به اجرا درآمده است. میدان انقلاب شهرکرد در روزهای جاری میزبان این مجلس منقبتخوانی است و اجرا در دو روز متوالی ادامه دارد.
احمدی بنی که سالهاست به صورت تخصصی در حوزه نمایشهای آئینی و سنتی فعالیت میکند، کارنامهای متنوع دارد؛ از اجرای پردهخوانیهای متعدد در ایام محرم تا تجربههایی همچون «سهرابکشی»، سیاهبازی و خیمهشببازی. او میگوید تمرکز اصلی فعالیتش بر نمایش آئینی سنتی است و تلاش کرده این گونه نمایشی را در جشنوارهها، رویدادها و آئینهای مختلف زنده نگه دارد.
به باور این هنرمند، آئینهای نمایشی ایرانی به شکل عمیقی با مفاهیم اسلامی پیوند خوردهاند و همین پیوند، ظرفیت بینظیری برای انتقال پیام وحدت فراهم میکند. وی معتقد است در شرایط امروز که بر حفظ انسجام و یکپارچگی ملت تاکید میشود، اجرای نمایش «منقبت نبی» در میدانها و خیابانها میتواند به دورهمی صمیمی و مردمی تبدیل شود و مفاهیم ناظر بر وحدت را از پایگاه هنر به جامعه منتقل کند؛ دورهمی که برای مردم نیز جذاب و تماشایی است.
گره خوردن لباس بختیاری و شاهنامهخوانی با روایت نبوی
یکی از ویژگیهای «منقبت نبی» استفاده هوشمندانه از عناصر بومی و محلی است. احمدی بنی تاکید دارد که نمایشهای سنتی و آئینی بهترین راه برای حفظ و پاسداشت هنرهای اصیل ایرانی هستند و بهرهگیری از مظاهر بومی بر جذابیت اثر میافزاید و ارتباط مردم را با نمایش عمیقتر میکند. بر همین اساس، در این مجلس نقل از لباسهای محلی بختیاری استفاده شده است.
او با اشاره به جایگاه ویژه شاهنامه فردوسی در میان قوم بختیاری میگوید: «شاهنامه در میان بختیاریها بسیار زنده است.» به همین دلیل، در «منقبت نبی» از المانهای شاهنامه و شاهنامهخوانی نیز بهره گرفته شده؛ تلفیقی که به گفته وی با استقبال گرم تماشاگران مواجه شده و حلاوت روایت نبوی را با حماسه و هویت ایرانی گره زده است.
این هنرمند همچنین به مزیت نمایشهای خیابانی و میدانی اشاره کرده است. به گفته او، شاید نتوان جمعیت زیادی را به سالنهای تئاتر کشاند، اما نمایش خیابانی ذاتاً رهگذران را متوقف میکند و توجه هر عابری را جلب مینماید. همین ویژگی باعث میشود نمایش میدانی مخاطبان قابل توجه و متنوعی داشته باشد؛ از سالمندان که انس بیشتری با این گونه نمایشها دارند تا نوجوانان و جوانانی که مجذوب اجرا و روایت زنده میشوند.
زبان هنر؛ گویاتر از سخنرانی برای انتقال پیام وحدت
احمدی بنی با چندین سال حضور در رویدادهای ملی و حتی بینالمللی حوزه نمایش آئینی، بر اثرگذاری عمیق زبان هنر تاکید دارد. او معتقد است پیامی که از طریق اثر هنری منتقل میشود، برای همه اقشار و سنین قابل درک است؛ پیامی که شاید دهها سخنرانی نتواند آن را به مخاطب برساند، اما یک اجرای هنری به سادگی در دل مینشیند.
به گفته این هنرمند جوان، عموم مردم به هنر علاقهمندند و به همین دلیل پیام و محتوای اثر هنری را میپذیرند و از هنرمندان تأثیر میگیرند. از این منظر، زبان هنر گویاترین زبان برای تبیین ارزشهایی چون وحدت، همدلی و سیره نبوی است.
او در عین حال به حمایتهای محدود حوزه هنری و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرده و از کمتوجهی در زادگاه خود گلایه دارد. به گفته احمدی بنی، در حالی که مردم دیگر استانها استقبال و عنایت خوبی نسبت به نمایشهای آئینی نشان میدهند، در منطقه خود و بهویژه در شهر بن، حمایت یا درخواست جدی برای اجرای این آثار که بخشی از میراث ناملموس فرهنگی محسوب میشوند، وجود ندارد؛ موضوعی که به باور او جای تأسف دارد.
دعوت به تماشای «منقبت نبی» در میدان انقلاب شهرکرد
این هنرمند در پایان از عموم مردم و هماستانیها دعوت کرده تا با حضور در میدان انقلاب شهرکرد، به تماشای مجلس نقل «منقبت نبی» بنشینند و از تئاتر ایرانی و نمایش آئینی حمایت کنند. اجرایی که تلاش دارد در هیاهوی زندگی روزمره، لحظهای تأمل در سیره پیامبر مهر و رحمت و ضرورت وحدت اسلامی را با بیانی هنری و مردمی پیش روی مخاطبان قرار دهد.
«منقبت نبی» نمونهای روشن از بازنمایی وحدت به زبان هنر است؛ نمایشی که ثابت میکند سنتهای نمایشی ایرانی همچنان زنده، اثرگذار و قادر به پیوند نسل امروز با آموزههای نبوی هستند.
نظرات (0)