کارشناس تجارت خارجی اعلام کرد کلید توسعه صادرات ایران در شرایط کنونی، عبور از رویکرد سمینارمحور مراکز تجاری و حرکت به سمت تجاری‌سازی و استانداردسازی کالاهاست؛ مسیری که به گفته او می‌تواند هزینه حضور فعالان اقتصادی در بازارهای هدف را کاهش دهد و جایگاه ایران را به عنوان صادرکننده‌ای فعال در بازار کشورهای همجوار و بازارهای جهانی تثبیت کند.

محمد وحیدی‌راد در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان با تشریح وظایف جدید مراکز تجاری اظهار کرد: در شرایط فعلی، عمده‌ترین وظیفه مرکز تجاری، برگزاری سمینار و گفت‌وگو نیست، بلکه باید راهکارهای موجود را به شکل عملیاتی ارائه کرده و برای تبدیل آن‌ها به راهکارهای مؤثر تلاش کند.

مراکز تجاری؛ پل میان حاکمیت و بخش خصوصی

به گفته وحیدی‌راد، مراکز تجاری باید نقش واسطه و پل میان حاکمیت و بخش خصوصی را ایفا کنند. کارکرد اصلی این مراکز، تسهیل ورود بنگاه‌ها به بازارهای هدف و کاستن از هزینه‌های اولیه حضور در این بازارهاست. او آموزش در حوزه تجارت، استانداردسازی محصولات و تجاری‌سازی کالا را سه محور بسیار مهم در این مسیر دانست و افزود: بدون استانداردسازی و آماده‌سازی کالا برای رقابت، حضور پایدار در بازارهای خارجی ممکن نخواهد بود.

این کارشناس تجارت خارجی با اشاره به ظرفیت‌های ایجاد شده در سال‌های اخیر تصریح کرد: ایران طی سال‌های گذشته توانسته برخی ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های لازم برای حضور در بازارهای جهانی را ایجاد کند و حرفی برای گفتن داشته باشد. هرچند مقیاس این فعالیت‌ها هنوز به اندازه مطلوب نرسیده، اما چشم‌انداز روشن است و با کمک حاکمیت می‌توان این ظرفیت‌ها را توسعه داد، اطلاع‌رسانی گسترده‌تری انجام داد و آن‌ها را به مرحله عملیاتی رساند.

تجارت در شرایط نه جنگ و نه صلح

وحیدی‌راد با اشاره به شرایط ویژه تجارت در وضعیت کنونی که آن را شرایط «پساجنگ» و وضعیت نه صلح و نه جنگ توصیف کرد، گفت: در وضعیتی که پروپاگاندای سیاسی آمریکا به‌شدت بر بازار روانی اثر گذاشته، اهمیت تجارت دوچندان می‌شود. در چنین فضایی باید با هوشمندی، مسیرهای جایگزین تجاری را شناسایی و درباره آن‌ها گفت‌وگو و برنامه‌ریزی کرد.

به اعتقاد او، اتکا به مسیرهای سنتی صادراتی دیگر کافی نیست؛ مسیرهایی که از گذشته شناخته شده و روی ساختارهای آن‌ها کار شده است، اکنون نیاز به بازنگری، انسجام و حضور قدرتمندتر دارد تا بتوان تغییرات لازم را ایجاد کرد و گستره صادرات کشور را افزایش داد.

بزرگ‌ترین ضعف؛ جزیره‌ای عمل کردن دستگاه‌ها

این کارشناس یکی از چالش‌های اصلی نظام تجاری کشور را عملکرد جزیره‌ای دستگاه‌ها عنوان کرد و گفت: در ایران بخشنامه‌های حمایتی و قوانین مختلف کم نداریم، اما مشکل اینجاست که هر سازمان و هر بخش به‌صورت جداگانه و جزیره‌ای عمل می‌کند. به همین دلیل، منسجم کردن ساختارها و قرار دادن آن‌ها در یک مسیر واحد، مهم‌ترین اولویت امروز است.

وحیدی‌راد تاکید کرد انتظارات بخش خصوصی از حاکمیت، دریافت یارانه یا منابع مالی مستقیم نیست؛ بلکه آنچه فعالان اقتصادی می‌خواهند، حمایت تسهیل‌گرانه است: «از حاکمیت نه یارانه می‌خواهیم، نه پول و نه منابع مالی؛ بلکه انتظار داریم حمایت لازم برای تسهیل امور صورت گیرد تا همه بخشنامه‌ها و ساختارهای موجود در یک راستا قرار بگیرند.»

استانداردسازی؛ شرط حضور در بازارهای همسایه و جهان

او بر ضرورت تمرکز جدی بر استانداردسازی و تجاری‌سازی کالاها تاکید کرد و افزود: این دو حوزه بسیار حائز اهمیت هستند و می‌توانند زمینه‌ای فراهم کنند که ایران در بازار کشورهای همجوار و همچنین در بازارهای مختلف جهان حرفی برای گفتن داشته باشد. به گفته وی، تجارت در شرایط فعلی می‌تواند راهگشای اقتصاد کشور باشد و دامنه صادرات را گسترده‌تر کند، به شرط آنکه به استانداردها و الزامات بازارهای مقصد توجه شود.

وحیدی‌راد با اشاره به عملکرد بخش خصوصی گفت: بخش خصوصی ایران طی سال‌های گذشته به‌خوبی نشان داده که مسیر خود را پیدا کرده و تغییراتی در مسیرهای تجاری و ساختارهای موجود ایجاد شده است. نکته کلیدی امروز، حضور فعال و مستمر در کشورهای مقصد و افزایش حجم تجارت کشور است.

ظرفیت آمریکای شمالی؛ سکویی برای صادرات جهانی

این کارشناس تجارت خارجی در واکنش به آمارهای سازمان توسعه تجارت درباره صادرات به آمریکای شمالی توضیح داد: بحث ما صرفاً صادرات مستقیم به آمریکای شمالی نیست، بلکه موضوع اصلی، استفاده از ظرفیت‌های موجود در آمریکای شمالی برای استانداردسازی و تجاری‌سازی کالاها و سپس صادرات به سایر نقاط جهان و البته خود آمریکای شمالی است.

به گفته او، اگر نگاه به این حوزه با رویکرد تجاری‌سازی و استانداردسازی باشد، ظرفیت بسیار قدرتمندی برای تغییر شرایط و بهبود وضعیت تجاری کشور وجود خواهد داشت. استفاده هوشمندانه از ظرفیت بازارهای مختلف، ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف و بخش خصوصی و جدی گرفتن استانداردسازی، می‌تواند مسیر توسعه تجارت خارجی ایران را هموارتر کند.