ایران و تاجیکستان گام تازهای برای رفع موانع تجاری و روانسازی تشریفات گمرکی برداشتند. در جریان سفر قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت به دوشنبه، دو طرف درباره راهکارهای کاهش هزینه و زمان ترخیص کالا، یکسانسازی رویههای ارزشگذاری و تقویت ارتباط مستقیم میان گمرکات به گفتوگو پرداختند.
محمدصادق مفتح، قائممقام وزیر صمت در امور بازرگانی، در دیدار با تورسونزاده عظیم حیدر، معاون اول رئیس خدمات گمرکی جمهوری تاجیکستان، مجموعهای از چالشهای مطرحشده از سوی شرکتها و فعالان اقتصادی ایرانی را تشریح کرد و خواستار بازنگری در برخی رویههای جاری شد.
محور گفتوگوها؛ از ارزشگذاری تا طبقهبندی تعرفهای
به گفته مفتح، فعالان اقتصادی ایرانی در ماههای اخیر مسائلی را در حوزههای ارزشگذاری کالا، طبقهبندی تعرفهای، نحوه اظهار کالا و تشریفات گمرکی در مرزهای مشترک و مبادی ورودی تاجیکستان مطرح کردهاند. این موارد در تعامل مستقیم با مسئولان گمرک تاجیکستان مورد بررسی قرار گرفته و به عنوان محور اصلی مذاکرات دو طرف تعیین شده است.
قائممقام وزیر صمت تأکید کرد که تداوم این اختلاف نظرها، بدون ایجاد یک چارچوب مشترک برای حلوفصل، میتواند به افزایش زمان توقف کامیونها، رشد هزینههای مبادله و کاهش پیشبینیپذیری تجارت منجر شود. از این رو، بازنگری در رویهها و نزدیکسازی استانداردها، ضرورتی اجتنابناپذیر برای توسعه روابط اقتصادی است.
پیشنهاد ایجاد سازوکار مشورتی مشترک
مهمترین پیشنهاد مطرحشده در این دیدار، ایجاد سازوکار مشورتی میان گمرکات دو کشور بود. بر اساس این پیشنهاد، کارگروه یا کمیتهای مشترک مأمور شناسایی کالاهای دارای اختلاف در ارزشگذاری یا طبقهبندی تعرفهای خواهد شد و تلاش میکند با تبادل نظر کارشناسی، به رویهای واحد و مورد توافق دست یابد.
مفتح همچنین برقراری ارتباط مستقیم و مستمر میان مدیران گمرک دو کشور را ضروری دانست و پیشنهاد کرد نشستهای تخصصی با حضور مسئولان حوزههای امور بینالملل، تعرفه و صادرات و واردات بهصورت دورهای برگزار شود. به گفته وی، این ارتباط میتواند زمینه پیگیری مستمر مسائل فعالان اقتصادی، انعکاس سریع مشکلات به مراجع ذیربط و جلوگیری از انباشت پروندههای اختلافی را فراهم کند.
تبادل الکترونیکی اسناد پیش از رسیدن کالا به مرز
یکی دیگر از محورهای مورد تأکید در مذاکرات، تبادل الکترونیکی اطلاعات و اسناد گمرکی پیش از رسیدن محموله به مرز بود. قائممقام وزیر صمت این اقدام را از ابزارهای کلیدی تسهیل تجارت دانست و گفت: در صورت تبادل دادهها بهصورت برخط، امکان بررسی و تطبیق اسناد قبل از ورود کالا فراهم میشود و در نتیجه زمان تشریفات به شکل قابل توجهی کاهش مییابد.
این رویکرد علاوه بر کوتاه کردن زمان انتظار در مرز، به کاهش هزینههای انبارداری و توقف، افزایش شفافیت و کاهش احتمال بروز اختلاف در ارزشگذاری کمک میکند. تجربه کشورهای منطقه نشان داده است که دیجیتالیسازی فرآیندهای گمرکی، یکی از مؤثرترین راهها برای ارتقای رقابتپذیری کریدورهای تجاری است.
ظرفیتهای حملونقل و ترانزیت از مسیر ایران
مفتح با اشاره به ظرفیتهای گسترده همکاری میان تهران و دوشنبه، از امکان استفاده مؤثرتر از زیرساختهای گمرکی و حملونقلی دو کشور سخن گفت. به گفته وی، توسعه حملونقل ریلی و جادهای، تسهیل ورود و خروج کامیونها و واگنهای ایرانی و تاجیکی و بهرهگیری بیشتر تاجیکستان از مسیر ایران برای صادرات و ترانزیت کالاها، میتواند حجم مبادلات را افزایش دهد.
ایران به دلیل دسترسی به آبهای آزاد در جنوب و شبکه ریلی و جادهای گسترده، میتواند نقش هاب ترانزیتی برای کالاهای تاجیکستان به مقصد بازارهای منطقهای و فرامنطقهای ایفا کند. در مقابل، بازار تاجیکستان نیز ظرفیت مناسبی برای حضور کالاها و خدمات فنیـمهندسی ایرانی دارد و رفع موانع گمرکی میتواند این ظرفیت را بالفعل کند.
توافق برای برگزاری نشست تخصصی با حضور بخش خصوصی
در پایان این دیدار، دو طرف بر برگزاری یک نشست تخصصی با حضور نمایندگان گمرک ایران، گمرک تاجیکستان، رایزنی بازرگانی و شرکتهایی که پروندههای واقعی و اختلافی دارند، توافق کردند. هدف از این نشست، بررسی مستقیم مسائل عملیاتی در میدان اجرا و دستیابی به راهکارهای اجرایی و قابل ابلاغ به گمرکات مرزی عنوان شده است.
به نظر میرسد در صورت اجرایی شدن این توافقها، از جمله سازوکار مشورتی مشترک و تبادل الکترونیکی اسناد، چشمانداز تجارت ایران و تاجیکستان در کوتاهمدت بهبود یابد. نزدیکی فرهنگی و زبانی دو کشور، همراه با اراده سیاسی برای توسعه همکاریها، بستری مناسب برای تحقق این اهداف فراهم کرده است، مشروط بر آنکه پیگیریهای کارشناسی بهصورت مستمر ادامه یابد.
نظرات (0)