مدیرکل بهزیستی گیلان با تشریح کارکردهای گسترده سنت وقف در جامعه، این سنت دیرینه را یکی از مهمترین زمینههای توسعه انسانی و تحقق عدالت اجتماعی دانست و بر لزوم هدایت صحیح ظرفیتهای وقفی برای کاهش آسیبهای اجتماعی تأکید کرد.
به گزارش بازنویسی مهر، رضا جعفری بعدازظهر شنبه در نشست تخصصی «وقف در گذر تاریخ، اسناد و سیاستگذاری معاصر» که در رشت برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، وقف را مصداق روشن انفاق و بخشش و نمونهای از صدقه جاریه توصیف کرد که آثار و برکات آن در کوتاهمدت و بلندمدت در جامعه ماندگار میماند.
وقف؛ ریشهدار در تاریخ، ماندگار در باور دینی
جعفری با اشاره به جایگاه وقف و واقفان در آیات قرآن کریم اظهار کرد: هرچند سنت وقف پیشینهای کهنتر از اسلام دارد و در جوامع پیشین نیز به اشکال مختلف رواج داشته، اما پس از ظهور اسلام این سنت رنگ و بوی دینی و معنوی به خود گرفت و به یکی از جلوههای مهم باورهای اسلامی و فرهنگ انفاق تبدیل شد.
وی افزود: پیوند وقف با نیت قربت و خدمت به خلق، آن را از یک اقدام صرفاً اقتصادی یا حمایتی فراتر برده و به جریانی فرهنگی و تربیتی تبدیل کرده که نسلهای مختلف از برکات آن بهرهمند میشوند.
از اوج وقف در عصر صفویه تا تأسیس نخستین اداره اوقاف در مشروطه
مدیرکل بهزیستی گیلان در ادامه به سیر تاریخی وقف در ایران اشاره کرد و دوره صفویه را یکی از درخشانترین مقاطع رواج این سنت دانست.
به گفته وی، در این دوره شاه عباس صفوی بخش قابل توجهی از داراییهای شخصی خود را وقف امور عامالمنفعه کرد و همین اقدام حاکم وقت، نقش مهمی در ترویج فرهنگ وقف در میان مردم و گسترش موقوفات در سراسر کشور داشت.
جعفری یادآور شد: در دوره نادرشاه افشار اما به دلیل فقدان آگاهی کافی نسبت به فلسفه و کارکرد وقف، بخشی از اموال موقوفه صرف هزینههای کشورگشایی و امور حکومتی شد که این رویکرد به تضعیف جایگاه وقف انجامید.
وی نقطه عطف تاریخ معاصر وقف را دوره مشروطه عنوان کرد و گفت: در آن مقطع برای نخستین بار «اداره معارف و اوقاف» تأسیس شد؛ نهادی که ساماندهی، ثبت و نظارت بر موقوفات را به شکل رسمی عهدهدار شد و مسیر سیاستگذاری در حوزه وقف را وارد مرحلهای جدید کرد.
کارکردهای اجتماعی وقف از نگاه بهزیستی
مدیرکل بهزیستی گیلان با تأکید بر ابعاد مادی و معنوی وقف تصریح کرد: توسعه انسانی در حوزههای مختلف، گسترش مشارکت اجتماعی، تأمین رفاه اجتماعی بهعنوان یکی از نیازهای بنیادین جامعه، کاهش آسیبهای اجتماعی، افزایش رضایتمندی عمومی و در نهایت تحقق عدالت اجتماعی از مهمترین پیامدهای توجه جدی به فرهنگ وقف است.
وی خاطرنشان کرد: وقتی اموال و داراییها با نیت خیر و با سازوکار وقف در مسیر خدمترسانی به مردم قرار میگیرد، علاوه بر رفع نیازهای مادی اقشار آسیبپذیر، نوعی همبستگی اجتماعی و اعتماد عمومی نیز تقویت میشود که خود سرمایه بزرگی برای پیشگیری از آسیبها و ناهنجاریهای اجتماعی است.
جعفری افزود: امروز نهادهای حمایتی همچون بهزیستی میتوانند با بهرهگیری از این ظرفیت عظیم، خدمات خود را توسعه دهند و پاسخگویی به نیازهای مددجویان را با اتکا به مشارکت خیران و واقفان، پایدارتر کنند.
پیشینه وقف در گیلان؛ از پرورشگاه مژدهی تا ۱۲ ملک در اختیار بهزیستی
مدیرکل بهزیستی گیلان در بخش دیگری از سخنان خود به پیشینه مراکز وقفی در این استان اشاره کرد و گفت: پرورشگاه مژدهی نخستین مرکز وقفی در گیلان به شمار میرود که توسط خانم قوامزاده و کاظمخان مژدهی با هدف انجام امور خیر و خدمترسانی اجتماعی بنیانگذاری شد.
وی ادامه داد: این مجموعه که با نیت حمایت از کودکان بیسرپرست و نیازمند شکل گرفت، الگویی روشن از پیوند سنت وقف با مسئولیت اجتماعی است و نشان میدهد چگونه یک نیت خیر میتواند دههها منشأ خدمات ماندگار باشد.
جعفری با اشاره به ظرفیتهای فعلی وقف در مجموعه بهزیستی استان اظهار کرد: در حال حاضر ۱۲ ملک وقفی در اختیار و تحت بهرهبرداری بهزیستی گیلان قرار دارد که از این تعداد هشت ملک در شهرستان آستانهاشرفیه، دو ملک در رودسر و دو ملک نیز در شهر رشت واقع شده است.
وی تأکید کرد: این املاک با کاربریهای حمایتی و خدماتی در اختیار جامعه هدف قرار دارد و در صورت برنامهریزی دقیق، توسعه و هدایت صحیح آنها میتواند نقش مؤثری در تقویت خدمات اجتماعی، ارتقای سطح رفاه و گسترش عدالت اجتماعی در استان ایفا کند.
مدیرکل بهزیستی گیلان در پایان خاطرنشان کرد: احیای فرهنگ وقف و جلب اعتماد واقفان نیازمند شفافیت، مدیریت بهینه موقوفات و تبیین آثار ملموس آن در زندگی مردم است؛ مسیری که میتواند وقف را از یک سنت تاریخی به یک راهبرد فعال برای حل مسائل امروز جامعه تبدیل کند.
نظرات (0)