وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اعلام کرد که از این پس شاخص «مسئولیت اجتماعی» به عنوان یکی از معیارهای اصلی در رتبهبندی دانشگاههای کشور لحاظ خواهد شد و برای ارج نهادن به نقش اجتماعی دانشگاهیان، نشان ویژهای به اساتید مسئولیتپذیر اعطا میشود.
حسین سیمایی صراف در گزارش عملکرد دو ساله وزارت علوم که به مردم ارائه شد، با اشاره به رویکردهای دولت چهاردهم گفت: یکی از گفتمانهای محوری ما در این دولت، توجه جدی به مسئولیت اجتماعی دانشگاههاست و بر همین اساس این شاخص را به صورت رسمی وارد نظام ارزیابی و رتبهبندی دانشگاهها کردهایم.
رتبه علمی بالا تضمینکننده مسئولیت اجتماعی نیست
وزیر علوم با تأکید بر اینکه جایگاه علمی دانشگاهها لزوماً بیانگر عملکرد اجتماعی آنها نیست، اظهار کرد: ممکن است یک دانشگاه سطح یک از نظر رتبه علمی در جایگاه ممتاز قرار داشته باشد، اما در حوزه مسئولیت اجتماعی عملکرد ضعیفی داشته باشد و برعکس، دانشگاهی با رتبه علمی متوسط، کارنامه درخشانی در خدمت به جامعه و ایفای نقش اجتماعی از خود نشان دهد.
وی افزود: هدف ما از وارد کردن این شاخص به رتبهبندی آن است که دانشگاهها صرفاً به رقابتهای علمی و پژوهشی محدود نشوند و نقش خود را در قبال جامعه، پیرامون و مسائل ملی و محلی به طور جدیتر ایفا کنند. دانشگاه نباید جزیرهای جدا از جامعه باشد؛ بلکه باید در حل مسائل اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی پیشگام شود.
تدوین آییننامه و راهاندازی دبیرخانه «نشان مسئولیت اجتماعی»
سیمایی از اقدامات اجرایی وزارت علوم برای نهادینه کردن این رویکرد خبر داد و گفت: در موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، آییننامهای جامع برای این منظور تدوین و دبیرخانهای تخصصی با عنوان «نشان مسئولیت اجتماعی» راهاندازی شده است.
به گفته وی، این دبیرخانه مأموریت دارد فعالیتها و مشارکتهای اجتماعی دانشگاهها و اعضای هیئت علمی را به دقت رصد، ارزیابی و مستندسازی کند. بر اساس شیوهنامه تدوین شده، شاخصهایی همچون مشارکت در حل مسائل منطقهای، فعالیتهای داوطلبانه علمی و فرهنگی، ارتباط موثر با صنعت و جامعه، ترویج فرهنگ مسئولیتپذیری در میان دانشجویان و اجرای طرحهای عامالمنفعه مورد سنجش قرار میگیرد.
اعطای نشان افتخار و مزایا به اساتید پیشرو
وزیر علوم تصریح کرد: در نظر داریم به اساتیدی که به وظیفه مسئولیت اجتماعی خود به شکل شایسته و اثرگذار عمل میکنند، «نشان افتخار مسئولیت اجتماعی» اعطا کنیم. این نشان صرفاً یک عنوان نمادین نیست، بلکه همراه با برخی مزایا و مشوقهای حمایتی خواهد بود تا انگیزه لازم برای گسترش این فرهنگ در محیط دانشگاهی ایجاد شود.
وی خاطرنشان کرد: قدردانی از این اساتید میتواند الگویی برای سایر اعضای هیئت علمی و دانشجویان باشد و نشان دهد که فعالیت اجتماعی در کنار آموزش و پژوهش، به عنوان یکی از ارکان اصلی مأموریت دانشگاه شناخته میشود.
دانشگاه مسئولیتپذیر؛ از شعار تا عمل
کارشناسان آموزش عالی معتقدند افزودن شاخص مسئولیت اجتماعی به رتبهبندی دانشگاهها میتواند تحولی مهم در نظام آموزش عالی کشور ایجاد کند. تا پیش از این، رتبهبندیها عمدتاً بر مبنای شاخصهایی چون تعداد مقالات، استنادها، نسبت استاد به دانشجو و درآمدهای پژوهشی انجام میشد و کمتر به میزان اثرگذاری اجتماعی دانشگاه توجه میشد.
اکنون با رویکرد جدید وزارت علوم، انتظار میرود دانشگاهها برنامههای مدونتری برای ارتباط با جامعه، ارائه خدمات تخصصی به مناطق محروم، مشارکت در مدیریت بحرانها، حمایت از فعالیتهای جهادی و ترویج مسئولیتپذیری اجتماعی در میان نسل جوان تدوین کنند. این اقدام همچنین میتواند به افزایش اعتماد عمومی به نهاد دانشگاه و تقویت سرمایه اجتماعی منجر شود.
وزارت علوم تأکید کرده است که جزئیات کامل شیوهنامه ارزیابی و نحوه امتیازدهی به شاخص مسئولیت اجتماعی به زودی از طریق موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی به دانشگاهها ابلاغ خواهد شد.
نظرات (0)