سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد پدافند هوایی این نیرو یک فروند پهپاد پیشرفته آمریکایی را هنگام پرواز بر فراز تنگه هرمز شناسایی و سرنگون کرده است. بر اساس اطلاعیه رسمی روابط عمومی سپاه، این پهپاد از نوع دوربرد MQ-9 بوده که پس از اصابت موشک، به داخل آبهای خلیج فارس سقوط کرده است.
اطلاعیه رسمی سپاه پاسداران
روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دقایقی پیش با صدور اطلاعیهای و با ذکر آیه «وقاتلوهم حتی لاتکون فتنه»، جزئیات این عملیات را به اطلاع ملت ایران رساند. در متن این اطلاعیه آمده است:
«ملت تاریخساز ایران اسلامی، استمرار حضور میدانی شما بزرگترین پشتگرمی رزمندگان اسلام است. به استحضار ملت شریف و سربلند میرساند، دقایقی پیش با آتش موشکی رزمندگان همیشه بیدار پدافند هوایی نوین سپاه پاسداران، یک فروند هواپیمای بدون سرنشین دوربرد MQ-9 آمریکایی بر فراز تنگه هرمز مورد اصابت قرار گرفت و به داخل آبهای نیلگون خلیج فارس سقوط کرد.»
سپاه در این اطلاعیه تأکید کرده است که این پهپاد در حال انجام مأموریت شناسایی و جاسوسی بر فراز یکی از حساسترین آبراههای جهان بوده و سامانههای پدافندی سپاه پس از رهگیری دقیق، اقدام به انهدام آن کردهاند. تاکنون جزئیات بیشتری درباره نوع سامانه پدافندی به کار رفته یا مختصات دقیق محل سقوط منتشر نشده است.
پهپاد MQ-9 ریپر چیست؟
پهپاد MQ-9 Reaper که با نام «ریپر» به معنای دروگر نیز شناخته میشود، یکی از پیشرفتهترین پهپادهای عملیاتی ارتش آمریکا محسوب میشود. این پهپاد دوربرد، ساخت شرکت جنرال اتمیکس است و توانایی انجام همزمان مأموریتهای شناسایی، مراقبت و رزم را دارد.
- مداومت پروازی بالا: این پهپاد میتواند بیش از ۲۷ ساعت بهصورت مداوم در آسمان باقی بماند.
- ارتفاع پروازی: سقف پرواز آن تا حدود ۱۵ کیلومتر (۵۰ هزار پا) میرسد.
- تجهیزات شناسایی: مجهز به سامانههای پیشرفته اپتیکی، مادون قرمز، رادار روزنه مصنوعی و سامانههای شنود الکترونیکی است.
- قابلیت تهاجمی: توان حمل انواع موشکهای هدایتشونده هلفایر و بمبهای هدایت لیزری را دارد.
- ارزش عملیاتی: هر فروند از این پهپاد دهها میلیون دلار ارزش دارد و از مهمترین داراییهای اطلاعاتی آمریکا در منطقه به شمار میرود.
آمریکا معمولاً از این پهپاد برای جمعآوری اطلاعات، پایش تحرکات دریایی و زمینی و همچنین اجرای عملیاتهای نقطهای در مناطق حساس استفاده میکند. حضور این نوع پهپاد بر فراز تنگه هرمز، نشاندهنده تلاش واشنگتن برای رصد دقیق تحرکات نظامی و تردد کشتیها در این گذرگاه راهبردی است.
اهمیت راهبردی تنگه هرمز
تنگه هرمز یکی از مهمترین تنگههای راهبردی جهان است که خلیج فارس را به دریای عمان و اقیانوس هند متصل میکند. این آبراه باریک که عرض آن در باریکترین نقطه به حدود ۳۳ کیلومتر میرسد، شاهراه اصلی صادرات نفت و گاز منطقه به بازارهای جهانی محسوب میشود.
بر اساس آمارهای بینالمللی، روزانه حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از نفت خام جهان و بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مایع (LNG) از این تنگه عبور میکند. به همین دلیل، هرگونه تحرک نظامی بیگانه در این منطقه از نظر جمهوری اسلامی ایران بهعنوان موضوعی مرتبط با امنیت ملی و حاکمیت سرزمینی تلقی میشود. ایران بارها تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز را خط قرمز خود میداند و با هرگونه نقض حریم هوایی و دریایی کشور قاطعانه برخورد خواهد کرد.
پیشینه سرنگونی پهپادهای آمریکایی توسط ایران
این نخستین بار نیست که سامانههای پدافندی ایران اقدام به سرنگونی پهپادهای پیشرفته آمریکایی میکنند. مهمترین مورد پیشین به خرداد ماه سال ۱۳۹۸ بازمیگردد که نیروی هوافضای سپاه یک فروند پهپاد RQ-4 Global Hawk آمریکا را پس از ورود به حریم هوایی ایران در نزدیکی تنگه هرمز با سامانه پدافندی «سوم خرداد» سرنگون کرد.
آن حادثه بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشت و توانمندی پدافند بومی ایران را به نمایش گذاشت. همچنین در سالهای اخیر، موارد متعددی از رهگیری، اخطار و وادار کردن پهپادها و هواپیماهای شناسایی آمریکا به تغییر مسیر در خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده است. سپاه پاسداران همواره تأکید کرده که شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور، آسمان ایران و آبهای پیرامونی آن را بهصورت شبانهروزی رصد میکند.
پیام سرنگونی پهپاد آمریکایی
کارشناسان مسائل نظامی معتقدند سرنگونی پهپاد MQ-9 بر فراز تنگه هرمز حامل چند پیام مهم است:
- هشدار به واشنگتن: ایران نشان داد که نسبت به هرگونه پرواز جاسوسی و نقض حریم هوایی خود، حتی با پهپادهای رادارگریز و دوربرد، واکنش فوری و قاطع نشان خواهد داد.
- نمایش توان پدافندی: این عملیات بار دیگر کارآمدی سامانههای پدافند هوایی بومی و نوین سپاه را در رهگیری و انهدام اهداف در ارتفاع بالا اثبات کرد.
- تثبیت بازدارندگی در خلیج فارس: اقدام اخیر در شرایط حساس منطقهای، نقش بازدارنده ایران در تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز را تقویت میکند.
هنوز مقامات آمریکایی واکنشی رسمی به این خبر نشان ندادهاند و مشخص نیست پنتاگون سرنگونی این پهپاد را تأیید یا تکذیب خواهد کرد. در موارد مشابه قبلی، آمریکا ابتدا سعی در انکار یا توجیه مأموریت پهپاد داشته است.
انتظار میرود در ساعات آینده جزئیات بیشتری درباره بقایای این پهپاد، محل دقیق سقوط و تصاویر احتمالی آن توسط منابع رسمی منتشر شود. سپاه پاسداران نیز تأکید کرده است که اطلاعات تکمیلی این عملیات متعاقباً به اطلاع ملت ایران خواهد رسید.
نظرات (0)