وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از آغاز واریز معوقات فروردین‌ماه بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی از امشب خبر داد. احمد میدری که در حاشیه آیین رونمایی از طرح ملی «همگام» در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت، تاکید کرد این معوقات حق قانونی بازنشستگان است و دولت برای جبران تاخیرهای گذشته تلاش می‌کند.

به گفته میدری، فرآیند واریز به صورت تدریجی و شبانه انجام خواهد شد و سازمان تامین اجتماعی جزئیات دقیق زمان‌بندی و نحوه پرداخت را به طور رسمی اطلاع‌رسانی می‌کند.

واریز شبانه و مرحله‌ای بر اساس حروف الفبا

میدری در تشریح نحوه پرداخت معوقات فروردین توضیح داد: «از امشب، هر شب مبلغ دو هزار میلیارد تومان (دو همت) بر اساس حروف الفبا به حساب بازنشستگان واریز می‌کنیم.» این مدل پرداخت با هدف مدیریت نقدینگی و جلوگیری از اختلال در سامانه‌های بانکی طراحی شده و به صورت نوبت‌بندی الفبایی پیش خواهد رفت.

وی افزود مسئولیت اطلاع‌رسانی دقیق درباره نوبت هر گروه از بازنشستگان بر عهده سازمان تامین اجتماعی است و بازنشستگان می‌توانند از طریق اطلاعیه‌های رسمی این سازمان از زمان دقیق واریز سهم خود مطلع شوند.

معوقات اردیبهشت‌ماه در نوبت پرداخت

وزیر رفاه درباره وضعیت معوقات اردیبهشت‌ماه نیز گفت برنامه‌ریزی برای پرداخت این بخش از مطالبات نیز در دستور کار قرار دارد. او با تاکید بر اینکه معوقات، حق مسلم بازنشستگان است، بابت تاخیرهای مکرر عذرخواهی کرد و اظهار داشت: «معوقات حق بازنشستگان است؛ عذرخواهی می‌کنم که همواره با تاخیر مواجه بودیم و امسال نیز این تاخیر تکرار شد.»

میدری ابراز امیدواری کرد با استقبال از ابزار جدید تامین مالی یعنی اوراق گام، روند پرداخت معوقات باقی‌مانده با سرعت بیشتری دنبال شود. به گفته او، در صورت توسعه استفاده از این اوراق، تسویه معوقات اردیبهشت‌ماه نیز شتاب خواهد گرفت.

طرح ملی «همگام»؛ محور تحول در تامین اجتماعی

بخش دیگر سخنان وزیر کار به تشریح طرح ملی «همگام» اختصاص داشت؛ طرحی که به گفته وی می‌تواند نقطه عطفی در اقتصاد کشور و به‌ویژه در ساختار مالی سازمان تامین اجتماعی باشد.

میدری با اشاره به همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی در طراحی این طرح گفت: «همگام بر دوش مجموعه‌ای از تلاش‌های وزارت اقتصاد و بانک مرکزی نشسته است تا پول بی‌نشان که در شرایط تورمی سم اقتصاد است، با پول نشان‌دار جایگزین شود.»

به اعتقاد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اقتصاد ایران امروز با دو چالش بزرگ تورم و بیکاری روبه‌روست و بخش قابل توجهی از فشار اقتصادی بر مردم ناشی از همین دو عامل است. از نگاه او، ابزارهایی مانند اوراق گام می‌توانند همزمان به مهار تورم و تقویت اشتغال کمک کنند.

اوراق گام؛ پول نشان‌دار برای مهار تورم و هدایت نقدینگی به تولید

میدری اوراق گام یا «گواهی اعتبار مولد» را نوعی پول نشان‌دار توصیف کرد که سابقه آن به دوران پس از جنگ جهانی اول در اروپا بازمی‌گردد؛ زمانی که کشورهای اروپایی پس از تجربه تورم‌های سنگین به دنبال ابزاری برای کنترل نقدینگی و هدایت منابع به سمت تولید بودند.

وی توضیح داد: «هرچه تورم بالاتر برود، پول به سمت دارایی‌های سوداگرانه مانند طلا و زمین حرکت می‌کند و بخش مولد اقتصاد با کمبود منابع مواجه می‌شود. ذات تورم ایجاد ترس است و سرمایه‌ها را به سمت فعالیت‌های غیرمولد سوق می‌دهد؛ در نتیجه اشتغال کاهش و تورم تشدید می‌شود.»

به گفته وزیر رفاه، اوراق گام در نظام بانکی طراحی شده تا نقدینگی را به جای بازارهای سوداگرانه، به سمت بنگاه‌های تولیدی و زنجیره تامین هدایت کند. با این حال، به‌رغم آنکه بخشنامه‌های مربوط به این اوراق از سال ۱۳۹۸ تاکنون ۱۱ بار در بانک مرکزی اصلاح شده و آیین‌نامه آن دو بار در دولت بازنگری شده، هنوز استفاده گسترده‌ای از آن صورت نگرفته است.

میدری از مصوبه جدید دولت در خرداد امسال خبر داد که بر اساس آن ۹ دستگاه و سازمان دولتی از جمله سازمان امور مالیاتی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان تامین اجتماعی، بیمارستان‌های دولتی و وزارت نفت مکلف شده‌اند اوراق گام را به عنوان ابزار تسویه بپذیرند. به گفته وی، اکنون زیرساخت کارشناسی این ابزار فراهم شده و آنچه باقی مانده، اراده دستگاه‌های بزرگ دولتی و اطلاع‌رسانی موثر به بخش خصوصی برای استفاده از آن است.

تبدیل بدهی کارفرمایان به دارایی قابل معامله

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی یکی از کارکردهای مهم اوراق گام را در تعامل میان کارفرمایان و سازمان تامین اجتماعی دانست و گفت: «بدهی شما به سازمان تامین اجتماعی تبدیل به یک دارایی می‌شود. به کارفرما می‌گوییم به جای پرداخت نقدی، اوراق گام دریافت کند؛ اوراقی که می‌تواند آن را در بازار سرمایه بفروشد یا در نظام بانکی نقد کند.»

او یکی از معضلات فعلی تامین اجتماعی را پایین بودن نرخ جریمه دیرکرد نسبت به نرخ سود بازار عنوان کرد و افزود: «اکنون نرخ جریمه ماهانه حدود دو درصد است که در مقایسه با سود بازار رقم پایینی محسوب می‌شود؛ بنابراین برخی ترجیح می‌دهند پرداخت بدهی خود را به تاخیر بیندازند و جریمه بپردازند. با تبدیل بدهی به دارایی مولد از طریق اوراق گام، انگیزه برای تسویه به‌موقع افزایش می‌یابد.»

ظرفیت ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی تامین اجتماعی

میدری حجم منابع قابل تجهیز از این مسیر را برای سازمان تامین اجتماعی حداقل ۲۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرد و گفت: «بزرگ‌ترین سازمان اقتصادی ایران که سالانه باید حدود دو هزار همت (دو هزار هزار میلیارد تومان) وصول کند، می‌تواند مطالبات آتی و گذشته خود را به دارایی مولد تبدیل کند. اگر این اتفاق بیفتد، بازار سهام و بورس ایران چهره دیگری پیدا خواهد کرد.»

به گفته وی، توسعه اوراق گام نه‌تنها به تامین اجتماعی برای وصول مطالبات و پرداخت به‌موقع تعهداتش به بازنشستگان کمک می‌کند، بلکه می‌تواند با تزریق نقدینگی هدفمند به بخش تولید، به رونق بازار سرمایه و ثبات اقتصادی نیز یاری برساند.

قرار است جزئیات بیشتر درباره زمان‌بندی دقیق واریز معوقات فروردین و همچنین برنامه پرداخت معوقات اردیبهشت‌ماه از سوی سازمان تامین اجتماعی به طور رسمی اعلام شود.