زمین‌لرزه‌ای با بزرگای ۳.۸ ریشتر صبح امروز در محدوده غربی بومهن و حوالی پردیس رخ داد که به گفته متخصصان، در رده زمین‌لرزه‌های بزرگ قرار نمی‌گیرد و انتظار وقوع پس‌لرزه به معنای فنی برای آن مطرح نیست.

علی بیت‌اللهی، رئیس مرکز زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان جزئیات این رویداد لرزه‌ای را تشریح کرد و به ابهامات درباره شدت، موقعیت و ارتباط آن با گسل‌های شرقی تهران پاسخ داد.

زمان و موقعیت دقیق زمین‌لرزه

به گفته بیت‌اللهی، این زمین‌لرزه حدود ساعت ۷:۲۰ صبح امروز به وقوع پیوسته و کانون آن در محدوده غربی بومهن و جنوب‌شرقی منطقه یک تهران برآورد شده است. بزرگای این رویداد ۳.۸ ریشتر اعلام شده که بر اساس مقیاس‌های لرزه‌نگاری، کمیت لحظه‌ای انرژی آزادشده را نشان می‌دهد.

وی تأکید کرد که زمین‌لرزه‌های در این مقیاس معمولا به عنوان زلزله بزرگ طبقه‌بندی نمی‌شوند و از نظر لرزه‌شناسی، ویژگی‌های رویدادهای بزرگ‌مقیاس را ندارند. به همین دلیل بررسی ابعاد آن باید متناسب با همین بزرگی انجام شود و نباید آن را با زمین‌لرزه‌های مخرب مقایسه کرد.

آیا این زلزله پس‌لرزه دارد؟

رئیس مرکز زلزله‌شناسی در پاسخ به پرسش درباره احتمال وقوع پس‌لرزه پس از این زمین‌لرزه گفت: با توجه به بزرگای ۳.۸ ریشتری، اصطلاح «پس‌لرزه» برای پیامدهای احتمالی آن به کار نمی‌رود. به بیان دیگر، چون خود این رویداد در دسته زلزله‌های بزرگ قرار نمی‌گیرد، پیامدهای لرزه‌ای بعدی آن نیز در چارچوب پس‌لرزه تعریف نمی‌شود.

او توضیح داد که بزرگا یک کمیت لحظه‌ای است و هر چه بزرگای یک زلزله بیشتر باشد، احتمال و بزرگی پس‌لرزه‌های آن نیز متفاوت خواهد بود. در زلزله‌های متوسط و کوچک مانند رویداد امروز، لرزش‌های خفیف بعدی هرچند ممکن است رخ دهد، اما از نظر علمی عنوان پس‌لرزه به معنای متعارف خود را ندارد و نگرانی از بابت زنجیره پس‌لرزه‌ای وجود ندارد.

ارتباط با گسل بشم – فیروزکوه

در ادامه، بیت‌اللهی به پرسشی درباره ارتباط این زمین‌لرزه با گسل‌های منطقه به‌ویژه گسل بشم - فیروزکوه پاسخ داد. به گفته وی، گسل بشم - فیروزکوه در شرق تهران واقع شده و بررسی اصلی درباره محدوده تقاطع این گسل با سایر سامانه‌های گسلی منطقه است.

او خاطرنشان کرد که برای اظهارنظر دقیق درباره ارتباط مستقیم این زمین‌لرزه با فعالیت یک گسل مشخص، نیاز به تحلیل‌های تکمیلی لرزه‌نگاری، توزیع کانون و سازوکار گسلش است و صرف نزدیکی جغرافیایی نمی‌تواند مبنای قطعی برای انتساب رویداد به یک گسل خاص باشد.

توصیه به شهروندان

مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با تأکید بر ماهیت طبیعی و مکرر زمین‌لرزه‌های کوچک در فلات ایران، از شهروندان خواست اخبار را از منابع رسمی دنبال کنند و از توجه به شایعات درباره پیش‌بینی زلزله‌های بزرگ یا پس‌لرزه‌های شدید پرهیز کنند.

کارشناسان همچنین یادآور می‌شوند که رعایت اصول ایمنی در برابر زلزله، به‌ویژه مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و آگاهی از نکات پناه‌گیری صحیح، مهم‌ترین عامل کاهش خسارات در زمان وقوع زمین‌لرزه‌های احتمالی آینده است؛ حتی اگر رویداد امروز خسارت خاصی به همراه نداشته باشد.