رئیس سازمان ثبت احوال کشور از تمدید اعتبار تمام کارت‌های ملی هوشمندی که تاریخ انقضای آن‌ها به پایان رسیده خبر داد و تأکید کرد هیچ شهروندی برای دریافت خدمات اداری به دلیل انقضای کارت با مشکل مواجه نخواهد شد. همزمان، برنامه‌ریزی برای صدور کارت‌های باقیمانده در صف انتظار و رونمایی از نسل جدید کارت ملی در دستور کار قرار گرفته است.

محمد جمالو، رئیس سازمان ثبت احوال، به مناسبت هفته دولت با حضور در خبرگزاری ایسنا و در گفت‌وگو با مدیرعامل این مجموعه، آخرین وضعیت صدور کارت‌های هوشمند ملی، تعیین تکلیف شناسنامه‌های قدیمی جلد قرمز و صدور گواهی‌های الکترونیکی ولادت و انحصار وراثت را تشریح کرد.

۶۱ میلیون کارت صادر شد؛ ۶ میلیون نفر در نوبت

جمالو با اشاره به اینکه طرح تحول کارت ملی از سال ۱۳۹۲ آغاز شده است، گفت: تاکنون حدود ۶۱ میلیون نفر از ایرانیان کارت هوشمند ملی خود را دریافت کرده‌اند. از میان افرادی که ثبت‌نام کرده‌اند، نزدیک به ۶ میلیون نفر همچنان در صف انتظار دریافت کارت قرار دارند.

به گفته او، فرآیند چاپ و تحویل این ۶ میلیون کارت باقیمانده در حال انجام است و بر اساس برنامه‌ریزی سازمان ثبت احوال، پرونده این گروه تا پاییز امسال بسته خواهد شد و کارت‌ها به دست متقاضیان خواهد رسید.

چرا صدور کارت هوشمند با تأخیر روبه‌رو شد؟

رئیس سازمان ثبت احوال تفاوت ماهوی کارت هوشمند با کارت‌های شناسایی عادی را دلیل اصلی پیچیدگی و طولانی شدن فرآیند صدور دانست. او توضیح داد: کارت هوشمند ملی در واقع یک رایانه کوچک همراه است که تراشه پیشرفته‌ای در آن تعبیه شده و همین موضوع باعث شده مراحل فنی، امنیتی و قانونی صدور آن متفاوت و چندلایه باشد.

جمالو افزود: «تورم قوانین و تعدد دستگاه‌های ذی‌ربط» در کنار الزامات فنی تولید تراشه و شخصی‌سازی اطلاعات، از دیگر عوامل تأخیر در تحویل کارت‌ها بوده است. با این حال، تأکید کرد که شهروندان باید قدر این قابلیت را بدانند، زیرا کارت در اختیار آن‌ها تنها یک کارت شناسایی ساده نیست، بلکه بستری برای ارائه خدمات الکترونیک و احراز هویت امن محسوب می‌شود.

تراشه‌ای پرهزینه که بلااستفاده ماند

یکی از نکات مهم مطرح‌شده در این گفت‌وگو، سرنوشت تراشه‌های به‌کاررفته در کارت‌های فعلی بود. جمالو با اشاره به اینکه برای این تراشه‌ها هزینه قابل توجهی صرف شده، گفت: طبق برنامه اولیه قرار بود با توسعه زیرساخت‌های لازم، تمام دستگاه‌های اجرایی و خدماتی به کارت‌خوان‌های تراشه مجهز شوند تا مردم بتوانند از ظرفیت امضای دیجیتال، احراز هویت و خدمات دولت الکترونیک استفاده کنند.

اما به گفته او، این زنجیره هیچ‌گاه تکمیل نشد: «دستگاه‌های مربوطه، تجهیزات خوانش تراشه را به‌صورت گسترده خریداری و نصب نکردند و در نتیجه آنگونه که باید از ظرفیت بزرگ تراشه‌های کارت ملی استفاده نشد.» همین ناکامی باعث شد سازمان ثبت احوال به سمت بازنگری اساسی در فناوری نسل بعدی کارت‌ها حرکت کند.

عبور از فناوری ۱۵ سال پیش؛ تمرکز بر کیف پول دیجیتال

در پاسخ به پرسشی درباره داخلی‌سازی تراشه کارت ملی در دوران تحریم، جمالو توضیح داد که پروژه بومی‌سازی تراشه‌ها در مقطعی با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی با موفقیت پیش رفت و بخش قابل توجهی از تراشه‌ها در داخل کشور تولید شد. این تراشه‌ها همچنان می‌توانند به‌عنوان پشتیبان داده‌های روی کارت مورد استفاده قرار گیرند.

با این حال، او تأکید کرد که امروز جهان از فناوری ۱۵ سال پیش عبور کرده است: «با تحولات شگرف در حوزه فناوری، دیگر نیازی به اصرار بر همان تراشه‌های قدیمی نیست. اکنون می‌توانیم از کیف پول دیجیتال (ولت) و فناوری‌های نوین احراز هویت برخط استفاده کنیم.» به گفته رئیس سازمان ثبت احوال، نسل جدید کارت‌ها بر پایه همین رویکرد طراحی شده است.

نسل جدید کارت ملی با هوش مصنوعی از سال آینده

جمالو از طراحی و تولید نسل جدید کارت‌های ملی خبر داد و گفت این کارت‌ها از ابتدای سال آینده با تیراژ بالا در اختیار مردم قرار خواهد گرفت. مهم‌ترین ویژگی این نسل، بهره‌گیری از قابلیت‌های هوش مصنوعی و احراز هویت برخط (آنلاین) است که امکان شناسایی سریع، امن و غیرحضوری شهروندان را فراهم می‌کند.

او تصریح کرد: در نسل جدید، تمرکز اصلی بر افزایش امنیت، کاهش جعل، اتصال به سامانه‌های دولت هوشمند و تسهیل دریافت خدمات الکترونیک خواهد بود. به گفته جمالو، تغییرات فناورانه به گونه‌ای اعمال شده که کارت جدید علاوه بر کارکرد شناسایی، به عنوان کلید ورود به خدمات دیجیتال دولت نیز عمل کند.

اعتبار کارت‌های منقضی تا پایان اسفند ۱۴۰۵

مهم‌ترین خبر برای دارندگان کارت‌های منقضی، تمدید رسمی اعتبار آن‌هاست. رئیس سازمان ثبت احوال اعلام کرد: «کارت‌های ملی هوشمندی که تاریخ انقضای آن‌ها فرا رسیده یا منقضی شده است، تا پایان اسفند ماه ۱۴۰۵ معتبر هستند.»

وی از تمام دستگاه‌های اجرایی، بانک‌ها، دفاتر خدمات و نهادهای خدماتی خواست با حساسیت ویژه این موضوع را رعایت کنند و از ایجاد هرگونه وقفه در ارائه خدمات به مردم به بهانه انقضای کارت جلوگیری شود. جمالو تأکید کرد پس از اسفند ۱۴۰۵ نیز تصمیمات جدید درباره نحوه تعویض و تمدید به‌صورت رسمی اطلاع‌رسانی خواهد شد، بنابراین شهروندان در حال حاضر نگران مراجعه فوری برای تعویض نباشند.

  • تمام کارت‌های منقضی تا پایان سال ۱۴۰۵ بدون نیاز به تعویض فوری معتبر است
  • دستگاه‌های اجرایی موظف به پذیرش کارت‌های منقضی تا تاریخ اعلام‌شده هستند
  • ۶ میلیون کارت باقیمانده تا پاییز امسال صادر می‌شود
  • نسل جدید کارت ملی از ابتدای سال آینده با فناوری هوش مصنوعی عرضه خواهد شد

رئیس سازمان ثبت احوال در پایان خاطرنشان کرد که با عرضه نسل جدید کارت‌ها، فرآیند صدور با سرعت و ظرفیت بسیار بیشتری دنبال خواهد شد و شهروندان بدون نگرانی از انقضا می‌توانند تا زمان اعلام فراخوان رسمی، از کارت فعلی خود استفاده کنند.